جدول محتوا
کلیات در استاندارد شماره 570
دامنه کاربرد
1 . در این استاندارد، مسئولیتهای حسابرس در ارتباط با تداوم فعالیت در حسابرسی صورتهای مالی و آثار نتیجهگیریهای حسابرس بر گزارش وی مطرح میشود. (رک: بند ت-1)
مبنای حسابداری تداوم فعالیت
2 . طبق مبنای حسابداری تداوم فعالیت، صورتهای مالی بر مبنای این فرض تهیه میشود که واحد تجاری، تداوم فعالیت دارد و در آینده قابل پیشبینی به فعالیت خود ادامه میدهد. صورتهای مالی با مقاصد عمومی با بکارگیری مبنای حسابداری تداوم فعالیت تهیه میشود، مگر این که مدیران اجرایی قصد انحلال واحد تجاری یا توقف عملیات آن را داشته باشند، یا گزینه واقعبینانه دیگری پیش روی آنان نباشد. در مواردی که بکارگیری مبنای حسابداری تداوم فعالیت مناسب است، داراییها و بدهیها بر این اساس ثبت میشوند که واحد تجاری قادر به بازیافت داراییها و تسویه بدهیها در روال عادی عملیات تجاری خود میباشد. (رک: بند ت-2)
مسئولیت ارزیابی توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت
3 . طبق الزامات اکثر چارچوبهای گزارشگری مالی، مدیران اجرایی و ارکان راهبری ملزم به ارزیابی توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت میباشند، و در عین حال ضوابطی را در خصوص موضوعات قابل توجه در این زمینه و موارد افشای مرتبط با تداوم فعالیت مقرر داشتهاند. برای مثال، طبق استاندارد حسابداری 1[1]، مدیران اجرایی ملزم به ارزیابی توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت میباشند.
4 . از آنجا که مبنای حسابداری تداوم فعالیت، همانگونه که در بند 2 عنوان گردید، یک اصل بنیادی در تهیه صورتهای مالی است، مدیران اجرایی برای تهیه صورتهای مالی ملزم به ارزیابی توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت میباشند.
5 . ارزیابی مدیران اجرایی از توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت، مستلزم اعمال قضاوت در یک مقطع زمانی خاص، در مورد پیامدهای آتی رویدادها و شرایطی است که ذاتا غیرقطعی (مبهم) میباشند. عوامل زیر برای قضاوت مدیران اجرایی درباره پیامدهای یاد شده مربوط تلقی میشوند:
- هرقدر وقوع رویدادها و شرایط مزبور یا پیامدهای آنها فاصله زمانی بیشتری با زمان حال داشته باشد، میزان ابهام مرتبط با پیامدهای آتی آن رویدادها یا شرایط به میزان قابل توجهی افزایش مییابد. به همین دلیل، چارچوبهای گزارشگری مالی که ارزیابی صریح مدیران اجرایی را الزامی کردهاند (نظیر استانداردهای حسابداری) دورهای را که مدیران اجرایی ملزم به در نظر گرفتن همه اطلاعات در دسترس برای آن دوره میباشند، مشخص کردهاند.
- اندازه و پیچیدگی واحد تجاری، ماهیت و شرایط فعالیت و کسب و کار آن و میزان تأثیرپذیری واحد تجاری از عوامل برونسازمانی، همگی بر قضاوت درباره پیامدهای رویدادها یا شرایط مزبور اثر میگذارد.
- هرگونه قضاوت درباره آینده، بر اساس اطلاعات در دسترس در زمان قضاوت صورت میگیرد. رویدادهای بعدی میتوانند به پیامدهایی منتهی شوند که متناقض یا در تعارض با قضاوتهایی است که در زمان انجام آن معقول و منطقی بوده است.
مسئولیتهای حسابرس
6 . مسئولیتهای حسابرس شامل کسب شواهد حسابرسی کافی و مناسب، و نتیجهگیری درباره مناسب بودن بکارگیری مبنای حسابداری تداوم فعالیت در تهیه صورتهای مالی توسط مدیران اجرایی، و نتیجهگیری در خصوص وجود یا نبود ابهامی بااهمیت درباره توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت براساس شواهد حسابرسی کسب شده است. حتی اگر چارچوب گزارشگری مالی مورد استفاده در تهیه صورتهای مالی، به صورت مشخص مدیران اجرایی را ملزم به ارزیابی توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت نکرده باشد، همچنان این مسؤلیت به عهده حسابرس است.
7 . با وجود این، همانگونه که در استاندارد 200[2] مطرح شده است، آثار بالقوه محدودیتهای ذاتی بر توانایی حسابرس در کشف تحریفهای بااهمیت، در مواردی که رویدادها یا شرایط آتی میتوانند مانع از ادامه فعالیت واحد تجاری شوند، بیشتر است. حسابرس نمیتواند اینگونه رویدادها یا شرایط آتی را پیشبینی کند. بنابراین، نبود هیچگونه اشارهای به موارد ابهام مرتبط با تداوم فعالیت در گزارش حسابرس، نباید به عنوان تضمینی برای توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت محسوب شود.
تاریخ اجرا
8 . این استاندارد برای حسابرسی صورتهای مالی که دوره مالی آنها از اول فروردین 1401 و پس از آن شروع میشود، لازمالاجراست.
اهداف در استاندارد شماره 570
9 . اهداف حسابرس به شرح زیر است:
الف. کسب شواهد حسابرسی کافی و مناسب، و نتیجهگیری درباره مناسب بودن بکارگیری مبنای حسابداری تداوم فعالیت در تهیه صورتهای مالی توسط مدیران اجرایی،
ب . نتیجهگیری درباره وجود یا نبود ابهامی بااهمیت در ارتباط با رویدادها یا شرایطی که میتوانند تردیدی عمده نسبت به توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت ایجاد کنند، بر مبنای شواهد حسابرسی کسب شده، و
پ . گزارشگری طبق این استاندارد.
الزامات در استاندارد شماره 570
روشهای ارزیابی خطر و فعالیتهای مرتبط
10 . حسابرس هنگام اجرای روشهای ارزیابی خطر طبق الزامات استاندارد 315[3] باید وجود یا نبود رویدادها یا شرایطی را که میتوانند تردیدی عمده نسبت به توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت ایجاد کنند، مورد توجه قرار دهد. در انجام این کار، حسابرس باید این موضوع را بررسی کند که آیا مدیران اجرایی پیش از وی، ارزیابی اولیهای از توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت انجام دادهاند یا خیر، و: (رک: بندهای ت-3 تا ت-6)
الف. اگر این ارزیابی اولیه توسط مدیران اجرایی انجام شده باشد، حسابرس باید با مدیران اجرایی درباره این ارزیابی مذاکره کند تا مشخص شود آیا مدیران اجرایی رویدادها یا شرایطی را که به تنهایی یا در مجموع میتوانند تردیدی عمده نسبت به توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت ایجاد کنند، مشخص کردهاند یا خیر و در صورتی که پاسخ مثبت باشد، برنامههاییکه برای مقابله با این رویدادها یا شرایط تدارک دیده شده است مشخص شود، یا
ب . اگر این ارزیابی اولیه توسط مدیران اجرایی انجام نشده باشد، حسابرس باید با مدیران اجرایی درباره نحوه بکارگیری مبنای حسابداری تداوم فعالیت توسط آنان مذاکره کند و از مدیران اجرایی درباره وجود یا نبود رویدادها یا شرایطی که به تنهایی یا در مجموع میتوانند تردیدی عمده نسبت به توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت ایجاد کنند، پرس و جو نماید.
11 . حسابرس باید در تمام مراحل حسابرسی نسبت به شواهد حسابرسی مرتبط با رویدادها یا شرایطی که میتوانند تردیدی عمده نسبت به توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت ایجاد کنند، هشیار باشد. (رک: بند ت-7)
بررسی ارزیابی مدیران اجرایی
12 . حسابرس باید ارزیابی مدیران اجرایی از توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت را مورد بررسی قرار دهد. (رک: بندهای ت-8 تا ت-12) 13 . حسابرس در بررسی ارزیابی مدیران اجرایی از توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت باید همان دورهای را مورد بررسی قرار دهد که مدیران اجرایی طبق چارچوب گزارشگری مالی مربوط یا طبق قوانین و مقررات (در صورتی که قوانین و مقررات دورهای
[1]. استاندارد حسابداری 1، ”ارائه صورتهای مالی (تجدید نظر شده ۱۳۹۷)“
[2] . استاندارد حسابرسی 200، ”اهداف کلی حسابرس مستقل و انجام حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی (تجدیدنظر شده 1391)“ بندهای ت-48 و ت-49
[3]. استاندارد حسابرسی 315، ”تشخیص و ارزیابی خطرهای تحریف بااهمیت از طریق شناخت واحد تجاری و محیط آن (تجدیدنظر شده 1393)“ بند 5.
