تاریخ اجرا در استاندارد شماره 22
41 . الزامات این استاندارد برای کلیه صورتهای مالی که دوره مالی آنها از تاریخ 1/1/1380 و بعد از آن شروع میشود، لازمالاجراست.
مطابقت با استانداردهای بینالمللی حسابداری در استاندارد شماره 22
42 . با اجرای الزامات این استاندارد، مفاد استاندارد بینالمللی حسابداری شماره 34 با عنوان گزارشگری مالی میاندورهای نیز رعایت میشود.
پیوست شماره 1: نمونههای کاربرد اصول شناخت و اندازهگیری
در این پیوست که تنها جنبه توضیحی دارد و بخشی از استاندارد حسابداری نیست، نمونههایی از کاربرد اصول شناخت و اندازهگیری مندرج در بندهای 28 تا 36 ارائه میشود. تشریح کاربرد استاندارد در راستای روشن شدن مفاهیم استاندارد است.
تعمیرات ادواری عمده و برنامهریزی شده
1 . مخارج تعمیرات ادواری عمده و برنامهریزی شده یا سایر مخارج فصلی که انتظار میرود طیسال مالی واقع شود، قبل از وقوع در گزارش میاندورهای منعکس نمیشود، مگراینکه یک رویداد سبب ایجاد تعهد قراردادی یا قانونی برای واحد تجاری شود. صرف قصد یا ضرورت انجام مخارج مربوط به آینده، موجب تعهد برای واحد تجاری نمیشود.
ذخایر
2 . چنانچه واحد تجاری در نتیجه رویدادهای گذشته که سبب ایجاد تعهد قانونی یا قراردادی شده است راهکار دیگری به جز انتقال منافع اقتصادی نداشته باشد، برای هزینههای مربوط، ذخیره شناسایی میشود. تعدیلات ناشی از تغییر در براورد ذخیره، در صورت سود و زیان منعکس میشود.
3 . برای شناسایی و اندازهگیری ذخایر در دوره میانی از همان معیارهایی استفاده میشود که برای دورههای سالانه ملاک عمل است. وجود یا نبود تعهد انتقال منافع تابع طول دوره گزارشگری نیست.
پاداشهای پایان سال
4 . پاداشهای پایان سال ماهیتی بسیار متنوع دارد. برخی پاداشها مبتنی بر مدت زمان و برخی دیگر مبتنی بر شاخصهای عملکرد ماهانه، فصلی یا سالانه پرداخت میشود. مبلغ پاداش ممکن است به موجب مصوبات قانونی، قراردادی یا براساس تشخیص مدیریت تعیین شود.
5 . در گزارشگری میاندورهای پاداش سالانه تنها زمانی شناسایی میشود که:
الف . پاداش یک تعهد قانونی یا قراردادی باشد یا اینکه شیوه عمل در سنوات قبل موجب تعهد عرفی گردد و واحد تجاری راهکار عملی دیگری به جز پرداخت آن نداشته باشد، و
ب . مبلغ تعهد را بتوان به گونهای اتکاپذیر اندازهگیری کرد.
داراییهای نامشهود
6 . تعریف و معیارهای شناسایی داراییهای نامشهود در دوره میانی، مشابه دوره سالانه است. مخارج واقع شده قبل از احراز معیارهای شناخت دارایی نامشهود، در صورت سود و زیان منعکس میشود. انتقال مخارج به دورههای آتی به امید احراز معیارهای شناخت در زمان باقیمانده از سال مالی، مجاز نیست.
مزایای پایان خدمت کارکنان
7 . برای مزایای پایان خدمت کارکنان، در قالب رویه مورد عمل برای احتساب ذخیره سالانه و برای دوره زمانی از ابتدای سال مالی تا پایان دوره میانی ذخیره در نظر گرفته میشود.
سایر مخارج نامنظم برنامهریزی شده
8 . در بودجه واحد تجاری ممکن است مخارجی پیشبینی شده باشد که انتظار میرود در مقطعی از سال واقع شود (از قبیل کمکهای خیریه و مخارج آموزش کارکنان). این مخارج اگرچه برنامهریزی شده است و غالباً سال به سال تکرار میشود اما عموماً تابع تشخیص مدیریت میباشد. شناسایی تعهد در پایان دوره میانی در قبال چنین مخارجی که تا آن زمان واقع نشده است با تعریف بدهی مطابقت ندارد.
اندازهگیری مالیات بردرآمد دوره میانی
9 . برای محاسبه مالیات بردرآمد دوره میانی از نرخ مؤثر مالیاتی مورد انتظار برای دوره مالی سالانه استفاده میشود زیرا طبق قانون، مالیات بردرآمد براساس عملکرد سالانه محاسبه میشود. نرخ مؤثر مالیاتی با در نظر داشتن درآمد معاف از مالیات محاسبه و با اعمال آن نسبت به سود مشمول مالیات دوره میانی، مالیات بردرآمد تعیین میشود. ضمناً تا آنجا که امکانپذیر باشد برای فعالیتهای مشمول مالیات به نرخ مقطوع، نرخ مؤثر مالیاتی جداگانهای بکار گرفته میشود.
استهلاک داراییهای ثابت مشهود و داراییهای نامشهود
10 . استهلاک داراییهای ثابت مشهود و داراییهای نامشهود، برای داراییهای موجود طی دوره میانی محاسبه میشود. تحصیل یا واگذاری داراییها که برای مدت زمان باقیمانده از سال مالی برنامهریزی شده است در محاسبه استهلاک در نظر گرفته نمیشود.
موجودی مواد و کالا
11 . اصول شناسایی و اندازهگیری موجودی مواد و کالا در دوره میانی همانند دوره سالانه است. استانداردهای شناسایی و اندازهگیری موجودی مواد و کالا در استاندارد حسابداری شماره 8 با عنوان حسابداری موجودی مواد و کالا ارائه شده است. در هر تاریخ گزارشگری مالی، موجودی مواد و کالا از نظر تعیین مقادیر، بهای تمامشده و خالص ارزش فروش، مشکلات ویژهای دارد. با این وجود، از اصول مشابهی برای اندازهگیری موجودی مواد و کالا در دوره میانی استفاده میشود. واحد تجاری برای اندازهگیری موجودی مواد و کالا در دوره میانی نسبت به دوره سالانه، از براوردهای بیشتری استفاده میکند. استفاده گستردهتر از براوردها، با هدف صرفهجویی در زمان و هزینه صورت میگیرد.
خالص ارزش فروش موجودی مواد و کالا
12 . خالص ارزش فروش موجودی مواد و کالا با توجه به قیمت فروش و مخارج تکمیل و فروش موجودی مواد و کالا در پایان دوره میانی تعیین میشود. کاهش در خالص ارزش فروش در دوره میانی بعد، تنها زمانی قابل برگشت است که انجام چنین کاری در پایان سال نیز مناسب باشد.
انحرافات هزینههای تولید در دوره میانی
13 . انحرافات قیمت، کارایی، مصرف (هزینه) و حجم تنها به همان ترتیبی در صورت سود و زیان میان دورهای شناسایی میشود که این انحرافات در پایان سال مالی در صورت سود و زیان سالانه شناسایی میگردد. انتقال انحرافاتی که انتظار میرود تا پایان سال جذب شود، مناسب نیست زیرا موجب تحریف بهای تمامشده واقعی موجودی مواد و کالا در دوره میانی میشود.
سود و زیان تسعیر ارز
14 . سود و زیان تسعیر ارز در دوره میانی با توجه به استاندارد حسابداری شماره 16 با عنوان آثار تغییر در نرخ ارز اندازهگیری و شناسایی میشود. برای تسعیر عملیات خارجی در دوره میانی، تغییرات نرخ ارز برای مدت باقیمانده از سال مالی در نظر گرفته نمیشود.
زیان کاهش ارزش داراییهای غیرجاری
15 . در دوره میانی برای بررسی، شناسایی و برگشت زیان کاهش ارزش داراییهای غیرجاری از الزامات استاندارد حسابداری شماره 32 با عنوان کاهش ارزش داراییها استفاده میشود. البته در پایان هر دوره میانی انجام محاسبات تفصیلی برای تعیین زیان کاهش ارزش داراییهای غیرجاری لازم نیست بلکه واحد تجاری برای تعیین لزوم چنین محاسباتی، یک بررسی اجمالی را انجام میدهد.
پیوست شماره 2: نمونههای کاربرد براورد
در این پیوست که تنها جنبه توضیحی دارد و بخشی از استاندارد حسابداری نیست، نمونههایی از کاربرد اصول مندرج در بند 38 این استاندارد ارائه میشود. هدف این پیوست تشریح کاربرد استاندارد در راستای روشنشدن مفاهیم آن است.
موجودی مواد و کالا
1 . روشهای کامل ارزشیابی و انبارگردانی ممکن است برای گزارش موجودی مواد و کالا در دوره میانی لازم نباشد. حتی اگر چنین روشهایی در پایان سال برای گزارش موجودی مواد و کالا اعمال شود، ممکن است در دوره میانی انجام براورد براساس حاشیه فروش کفایت کند.
طبقهبندی داراییها و بدهیها به جاری و غیرجاری
2 . واحد تجاری ممکن است برای طبقهبندی داراییها و بدهیها به جاری و غیرجاری در پایان سال بررسیهای مفصلتری در مقایسه با دوره میانی انجام دهد.
ذخایر
3 . تعیین مبالغ مناسب برای ذخیره (از قبیل ذخیره تضمین کالا و هزینههای زیست محیطی) ممکن است پیچیده و اغلب هزینهبر و زمانبر باشد. واحدهای تجاری، در مواردی برای محاسبه ذخایر سالانه از متخصصین خارج از شرکت استفاده میکنند. در دوره میانی، برای انجام براوردهای مشابه، اغلب ذخایر سال گذشته به هنگام میشود و از متخصصین خارج از شرکت برای انجام محاسبات جدید استفاده نمیشود.
تطبیق ماندههای درون گروهی
4 . برای تهیه صورتهای مالی تلفیقی میاندورهای تطبیق کامل و مفصل ماندههای درون گروهی، همانند دوره سالانه، لازم نیست. این گونه ماندهها را میتوان با تفصیل کمتری نسبت به دوره سالانه تطبیق داد.
صنایع تخصصی
5 . دقت اندازهگیریهای میاندورهای در صنایع تخصصی (مثل اندازهگیری ذخایر در صنعت بیمه) به دلیل پیچیدگی، هزینه و زمان، نسبت به پایان دوره سالانه، کمتر است.
