18 . دارایی ناشی از اجاره سرمایهای که معرف حق اجارهکننده برای استفاده از مورد اجاره است، غالباً عمر محدودی دارد و بنابراین باید در دورههایی مستهلک گردد که منافع آن عاید واحد تجاری میشود. مبلغ استهلاکپذیر دارایی اجاره شده، براساس روشی منظم و یکنواخت با رویه استهلاک سایر داراییهای مشابه تحت تملک اجارهکننده، در طول دوره استفاده مورد انتظار از دارایی اجارهشده، مستهلک میشود. چنانچه اطمینانی معقول وجود داشته باشد که در پایان دوره اجاره، مالکیت دارایی به اجارهکننده منتقل میشود، دوره استفاده مورد انتظار معادل عمر مفید دارایی است. در غیر اینصورت، دارایی طی دوره اجاره یا عمر مفید آن، هر کدام کوتاهتر است، مستهلک میشود.
19 . مجموع هزینه استهلاک دارایی و هزینه مالی دوره به ندرت با مبالغ اجاره برای آن دوره برابر است و بنابراین، شناسایی مبالغ اجاره به عنوان هزینه دوره صحیح نیست. از این رو، پس از آغاز اجاره، برابر بودن مبلغ دارایی و بدهی مربوط به اجاره امری بعید است.
20 . برای تعیین کاهش ارزش دارایی مورد اجاره و به عبارت دیگر فزونی مبلغ دفتری نسبت به منافع اقتصادی آتی مورد انتظار دارایی، از استاندارد حسابداری 32 کاهش ارزش داراییها استفاده میشود.
21 . اجارهکننده باید در رابطه با اجارههای سرمایهای موارد زیر را افشا کند:
الف . رویه حسابداری مورد استفاده جهت شناسایی اجارههای سرمایهای،
ب . روشهای مورد استفاده جهت محاسبه استهلاک و عمر مفید یا نرخهای استهلاک مورد استفاده،
ج . صورت تطبیق ناخالص مبلغ دفتری، کاهش ارزش انباشته دارایی و استهلاک انباشته در ابتدا و انتهای دوره که اضافات، کاهش، استهلاک دوره و سایر اقلام گردش داراییهای مورد اجاره را نشان دهد،
د . مجموع هزینههای مالی که بابت قراردادهای اجاره سرمایهای به دوره جاری تخصیص یافته است،
ﻫ . مبالغ تعهدات ناشی از قراردادهای اجاره سرمایهای پس از کسر هزینههای مالی تخصیص یافته به دورههای آتی و تفکیک خالص بدهیهای مربوط به دو طبقه جاری و غیرجاری، و
و . شرح کلی از اهم شرایط قرارداد اجاره برای اجارهکننده از جمله مدت، مبلغ اجاره سالانه، شرایط تجدید قرارداد، اختیار خرید و محدودیتهای پیشبینی شده در قرارداد اجاره شامل محدودیت در تقسیم سود، استقراضهای جدید یا قراردادهای اجاره جدید.
اجارههای عملیاتی
22 . در اجارههای عملیاتی، مبالغ اجاره باید برمبنای خط مستقیم طی دوره اجاره به عنوان هزینه دوره شناسایی شود مگر اینکه مبنای سیستماتیک دیگری بیانگر الگوی زمانی کسب منافع اقتصادی توسط استفادهکننده باشد.
23 . برای اجارههای عملیاتی، مبالغ اجاره (به استثنای مخارج خدماتی نظیر بیمه و نگهداری) برمبنای خط مستقیم به عنوان هزینه دوره شناسایی میشود، مگر اینکه مبنای سیستماتیک دیگری معرف الگوی زمانی کسب منافع اقتصادی دارایی توسط استفادهکننده باشد، حتی اگر پرداختهای مربوط به اجاره بر آن مبنا نباشد.
24 . اجارهکننده باید در رابطه با اجارههای عملیاتی موارد زیر را افشا کند:
الف . حداقل مبالغ اجاره آتی برای اجارههای عملیاتی غیرقابل فسخ همراه با اطلاعات مربوط به مدت و مبلغ اجاره سالیانه،
ب . مبالغ اجاره که به عنوان هزینه دوره شناسایی شده است، و
ج . شرح کلی از اهم شرایط اجاره در مورد اجارهکننده از جمله محدودیتهای پیشبینی شده در قرارداد اجاره، شامل محدودیت در تقسیم سود، استقراضهای جدید و انعقاد قراردادهای اجاره جدید.
حسابداری اجارهها توسط اجارهدهنده در استاندارد شماره 21
اجارههای سرمایهای
25 . اجارهدهنده باید دارایی مرتبط با اجاره سرمایهای را در صورت وضعیت مالی به عنوان یک رقم دریافتنی و به مبلغی معادل سرمایهگذاری خالص در اجاره منعکس کند.
