پیوست: نمونه گزارشگری بر حسب قسمتهای مختلف
این پیوست تنها جنبه تشریحی دارد و جزئی از استاندارد حسابداری نیست. هدف این پیوست، نشان دادن کاربرد الزامات این استاندارد برای کمک به روشن شدن مفاهیم آن است
جدول و یادداشت مربوط که در این پیوست ارائه شده است به تشریح افشای اطلاعات قسمت میپردازد که براساس این استاندارد برای واحدهای تجاری با محصولات و خدمات متنوع و دارای فعالیت در مناطق مختلف جغرافیایی الزامی است. این مثال با این فرض تنظیم شده است که عملیات تولید واحد تجاری مورد نظر در ایران صورت میگیرد اما محصولات خود را به سایر کشورها صادر میکند و در آن اطلاعات مقایسهای سال قبل نیز ارائه شده است. ارائه اطلاعات برحسب قسمتهای مختلف برای هر دورهای که مجموعه کامل صورتهای مالی ارائه میشود، ضروری است.
یادداشت ×× : اطلاعات مربوط به قسمتهای تجاری شرکت به شرح زیر است (ارقام به میلیارد ریال):
| محصولات دارویی | محصولات بهداشتی | خدمات توزیع | سایر عملیات | حذفها | تلفیقی | |||||||
| 2×13 | 1×13 | 2×13 | 1×13 | 2×13 | 1×13 | 2×13 | 1×13 | 2×13 | 1×13 | 2×13 | 1×13 | |
| درآمد عملیاتی: | ||||||||||||
| فروش به مشتریان برونسازمانی | 55 | 50 | 20 | 17 | 19 | 16 | 7 | 7 | ||||
| فروش به سایر قسمتها | 15 | 10 | 10 | 14 | 2 | 4 | 2 | 2 | (29) | (30) | ||
| جمع درآمد عملیاتی | 70 | 60 | 30 | 31 | 21 | 20 | 9 | 9 | (29) | (30) | 101 | 90 |
| نتیجه عملیات قسمت | 20 | 17 | 9 | 7 | 2 | 1 | 0 | 0 | (1) | (1) | 30 | 24 |
| هزینههای مشترک تخصیصنیافته | (7) | (9) | ||||||||||
| سود عملیاتی | 23 | 15 | ||||||||||
| سایر اطلاعات: | ||||||||||||
| داراییهای قسمت | 74 | 66 | 34 | 30 | 10 | 10 | 22 | 19 | 140 | 125 | ||
| داراییهای مشترک تخصیصنیافته | 35 | 30 | ||||||||||
| جمع داراییهای تلفیقی | 175 | 155 | ||||||||||
| بدهیهای قسمت | 25 | 15 | 8 | 11 | 8 | 8 | 1 | 1 | 42 | 35 | ||
| بدهیهای مشترک تخصیصنیافته | 40 | 55 | ||||||||||
| جمع بدهیهای تلفیقی | 82 | 90 | ||||||||||
| مخارج سرمایهای | 12 | 10 | 3 | 5 | 5 | 4 | 3 | |||||
| استهلاک | 9 | 7 | 9 | 7 | 5 | 3 | 3 | 4 | ||||
| سایر هزینههای غیرنقدی به استثنای استهلاک | 8 | 2 | 7 | 3 | 2 | 2 | 2 | 1 | ||||
یادداشت 1 ـ ×× : قسمتهای تجاری و جغرافیایی
قسمتهای تجاری : برای مقاصد مدیریت، شرکت نمونه در سطح ایران به لحاظ فعالیت در سه قسمت عملیاتی اصلی شامل محصولات دارویی، محصولات بهداشتی و خدمات توزیع، سازمان یافته است که هر یک زیر نظر یکی از معاونین مدیرعامل اداره میشود. این قسمتها مبنایی برای گزارش اطلاعات قسمتهای شرکت نمونه میباشد. قسمت محصولات دارویی، عمدتاً کپسولها و آمپولهای آنتیبیوتیک را تولید میکند. قسمت محصولات بهداشتی به تولید مواد شوینده میپردازد و قسمت خدمات توزیع، محصولات دارویی و بهداشتی شرکت نمونه و محصولات بهداشتی سایر شرکتها را توزیع میکند. سایر عملیات شامل تهیه و توزیع تجهیزات پزشکی براساس سفارش خاص مشتریان برون سازمانی است. اطلاعات مالی قسمتهای تجاری در جدول الف ارائه شده است.
قسمتهای جغرافیایی: عملیات قسمتهای شرکت نمونه در سطح ایران سازمان یافته است اما محصولات خود را در چند حوزه جغرافیایی اصلی شامل ایران (کلیه محصولات)، آسیای میانه (محصولات دارویی) و افریقا (محصولات بهداشتی) توزیع میکند.
یادداشت 2 ـ ×× : فروش برحسب بازار
جدول زیر نشان دهنده فروشهای تلفیقی شرکت نمونه برحسب بازار جغرافیایی است:
| میلیارد ریال | ||
| 2×13 | 1×13 | |
| ایران | 43 | 38 |
| آسیای میانه | 30 | 31 |
| افریقا | 28 | 21 |
| 101 | 90 | |
یادداشت 3 ـ ×× : داراییها و بدهیهای قسمت: داراییهای هر قسمت شامل تمام داراییهای عملیاتی استفاده شده توسط قسمت است که عمدتاً وجه نقد، مطالبات، موجودی مواد و کالا و داراییهای ثابت مشهود (پس از کسر اقلام کاهنده مربوط) را در بر میگیرد. با وجود اینکه بیشتر این داراییها میتواند مستقیماً به هر یک از قسمتها منتسب شود اما مبلغ دفتری برخی از داراییهایی که به طور مشترک توسط دو یا چند قسمت استفاده میشود برمبنایی منطقی به آن قسمتها تخصیص مییابد. بدهیهای قسمت شامل تمام بدهیهای عملیاتی است و به طور عمده دربرگیرنده حسابها و اسناد پرداختنی، پیشدریافتها و سایر اقلام پرداختنی است. بدهیهای قسمت، مالیات بردرآمد را در بر نمیگیرد.
یادداشت 4 ـ ×× : انتقالات بین قسمتها: درآمد عملیاتی قسمت، هزینههای عملیاتی قسمت و نتیجه عملیات قسمت شامل انتقالات بین قسمتهای تجاری است. چنین انتقالاتی، به قیمتهای بازار رقابتی برای مشتریان برونسازمانی منظور میشود. این انتقالات در تلفیق حذف میشود.
