مازندران آمل خیابان طالقانی – مشاور رسمی مالیاتی وحید اکبری | 09113252050

استاندارد شماره 2400 حسابرسی: بررسی‌ اجمالی‌ صورتهای‌ مالی‌

استاندارد ۲۴۰۰، الزامات و رویه‌های مربوط به اجرای یک قرارداد بررسی اجمالی صورتهای مالی را توسط حسابرس تعیین می‌کند. هدف از این خدمت، کسب یک سطح "اطمینان محدود" یا "نتیجه‌گیری سلبی" در مورد عدم وجود تحریف بااهمیت در صورتهای مالی است. این نوع رسیدگی، عمق کمتری نسبت به حسابرسی کامل دارد و عمدتاً متکی بر پرس‌وجو از مدیریت و روش‌های تحلیلی است.
تصویر وحید اکبری

وحید اکبری

فهرست مطالب

رویدادهای‌ پس‌ از تاریخ‌ ترازنامه‌

81 .            آخرین‌ صورتهای‌ مالی‌ میان‌ دوره‌ای‌ را از مدیریت‌ دریافت‌ و با صورتهای‌ مالی‌ مورد بررسی‌ یا صورتهای‌ مالی‌ دوره‌های‌ گذشته‌، مقایسه‌ کنید.

82 .       درباره‌ رویدادهای‌ پس‌ از تاریخ‌ ترازنامه‌ که‌ آثار با اهمیتی‌ بر صورتهای‌ مالی‌ مورد بررسی‌ دارد و به‌ ویژه‌ موارد زیر، پرس‌وجو کنید:

الف ـ     هرگونه‌ تعهد با اهمیت‌ یا ابهام‌ ایجاد شده‌ پس‌ از تاریخ‌ ترازنامه‌.

ب‌   ـ     هرگونه‌ تغییر قابل‌ ملاحظه‌ در سرمایه‌، بدهیهای‌ بلندمدت‌ یا سرمایه‌ در گردش‌ تا تاریخ‌ پرس‌وجو.

پ‌   ـ     هرگونه‌ تعدیل‌ غیرعادی‌ انجام‌ شده‌ طی‌ دوره‌ زمانی‌ بین‌ تاریخ‌ ترازنامه‌ و تاریخ‌ پرس‌وجو. دراین‌باره‌ ضرورت‌ تعدیل‌ صورتهای‌ مالی‌ یا افشا در آنها را نیز ارزیابی‌ کنید.

83 .       صورتجلسات‌ مجامع‌ عمومی‌، هیات‌ مدیره‌ و کمیته‌های‌ مربوط‌ را برای‌ دوره‌ پس‌ از تاریخ‌ ترازنامه‌، دریافت‌ و مطالعه‌ کنید.

دعاوی‌ حقوقی‌

84 .       درباره‌ هرگونه‌ دعوای‌ حقوقی‌ در جریان‌ و یا در شرف‌ طرح‌ علیه‌ واحد مورد رسیدگی‌، پرس‌وجو و آثار آنها را بر صورتهای‌ مالی‌، بررسی‌ کنید.

حقوق‌ صاحبان‌ سرمایه‌

85 .       صورت‌ ریز کلیه‌ ثبتهای‌ انجام‌شده‌ مربوط‌ به‌ حسابهای‌ تشکیل‌دهنده‌ حقوق‌ صاحبان‌ سرمایه‌ را، شامل‌ افزایش‌ یا کاهش‌ سرمایه‌ وسود سهام‌، دریافت‌ و آن‌ را ارزیابی‌ کنید.

86 .       درباره‌ وجود هرگونه‌ محدودیت‌ در توزیع‌ سود انباشته‌ (اندوخته‌ها) یا سایر حسابهای‌ تشکیل‌دهنده‌ حقوق‌ صاحبان‌ سرمایه‌، پرس‌وجو کنید.

عملیات‌

87 .     نتایج‌ عملیات‌ را با نتایج‌ دوره‌های‌ مشابه‌ گذشته‌ و مبالغ‌ پیش‌بینی‌ شده‌ برای‌ دوره‌ جاری‌، مقایسه‌ و درباره‌ مغایرات‌ عمده‌، با مدیریت‌ مذاکره‌ کنید.

88 .     درباره‌ چگونگی‌ شناسایی‌ و به‌ حساب‌ گرفتن‌ فروشها و هزینه‌های‌ عمده‌ در دوره‌های‌ مربوط‌، با مدیریت‌ مذاکره‌ کنید.

89 .     اقلام‌ غیر مترقبه‌ وغیرعادی‌ را مورد توجه‌ قرار دهید.

90 .     ارتباط‌ بین‌ اقلام‌ مربوط‌ به‌ حسابهای‌ درآمد را مورد توجه‌ قرار دهید، درباره‌ آنها با مدیریت‌ مذاکره‌، و منطقی‌ بودن‌ ارتباطات‌ مزبور را با توجه‌ به‌ ارتباطات‌ مشابه‌ در دوره‌های‌ گذشته‌ و سایر اطلاعات‌ در دسترس‌، ارزیابی‌ کنید.

پیوست‌ 3 : نمونه‌ گزارش‌ استاندارد بررسی‌ اجمالی‌ صورتهای‌ مالی‌

گزارش‌ بررسی‌ اجمالی‌ حسابرس‌ مستقل‌

 به‌:

ترازنامه‌ شرکت‌ نمونه‌ در تاریخ‌ 31 شهریور ××13 و صورتهای‌ سود و زیان‌ و جریان‌ وجوه‌ نقد آن‌ برای‌ سال‌ مالی‌ منتهی‌ به‌ تاریخ‌ مزبور همراه‌ با یادداشتهای‌ توضیحی‌ 1 تا … پیوست‌ که‌ توسط‌ هیات‌مدیره‌ تهیه‌ و تایید شده‌، مورد بررسی‌ اجمالی‌ این‌ موسسه‌ قرار گرفته‌ است‌. مسئولیت‌ صورتهای‌ مالی‌ با هیات‌مدیره‌ شرکت‌ و مسئولیت‌ این‌ موسسه‌، صدور گزارش‌ درباره‌ صورتهای‌ مالی‌ مزبور براساس‌ بررسی‌ اجمالی‌ انجام‌ شده‌، است‌.

بررسی‌ اجمالی‌ این‌ موسسه‌ براساس‌ استاندارد ”بررسی‌ اجمالی‌ صورتهای‌ مالی“ انجام‌ گرفته‌ است‌. رعایت‌ استاندارد مزبور مستلزم‌ برنامه‌ریزی‌ و اجرای‌ بررسی‌ اجمالی‌ به‌ گونه‌ای‌ است‌ که‌ از نبود هر گونه‌ تحریف‌ بااهمیت‌ در صورتهای‌ مالی‌، اطمینانی‌ محدود به دست آید. بررسی‌ اجمالی‌، اساساً شامل‌ پرس‌وجو از کارکنان‌ شرکت‌ و بکارگیری‌ روشهای‌ تحلیلی‌ نسبت‌ به‌ اطلاعات‌ مالی‌ است‌. دامنه‌ بررسی‌ اجمالی‌ بمراتب‌ محدودتر از رسیدگیهای‌ منطبق‌ بر استانداردهای‌ حسابرسی‌ است‌ که‌ هدف‌ آن‌، اظهارنظر حرفه‌ای‌ درباره‌ صورتهای‌ مالی‌ به‌ عنوان‌ یک‌ مجموعه‌ واحد است‌ و از این‌رو، این‌ موسسه‌ نیز چنین‌ نظر حرفه‌ای‌ اظهار نمی‌کند.

براساس‌ بررسی‌ اجمالی‌ انجام‌ شده‌، این‌ موسسه‌ به‌ مواردی‌ که‌ حاکی‌ از عدم‌ ارائه‌ مطلوب‌ صورتهای‌ مالی‌ یادشده‌ در بالا، از تمام‌ جنبه‌های‌ بااهمیت‌، طبق‌ استانداردهای‌ حسابداری‌ باشد، برخورد نکرده‌ است‌.

تاریخ                                                                                                                                        موسسه‌ حسابرسی‌ نمونه‌ …

پیوست‌ 4: نمونه‌هایی‌ از گزارشهای‌ تعدیل‌ شده‌ بررسی‌ اجمالی‌ صورتهای‌ مالی‌

نظر مشروط‌، به‌ دلیل‌ انحراف‌ از استانداردهای‌ حسابداری‌

گزارش‌ بررسی‌ اجمالی‌ حسابرس‌ مستقل‌

به‌:

ترازنامه‌ شرکت‌ نمونه‌ در تاریخ‌ 31 شهریور ××13 و صورتهای‌ سود و زیان‌ و جریان‌ وجوه‌ نقد آن‌ برای‌ سال‌ مالی‌ منتهی‌ به‌ تاریخ‌ مزبور همراه‌ با یادداشتهای‌ توضیحی‌ 1 تا … که‌ توسط‌ هیات‌مدیره‌ تهیه‌ وتاییدشده‌، مورد بررسی‌ اجمالی‌ این‌ موسسه‌ قرار گرفته‌ است‌. مسئولیت‌ صورتهای‌ مالی‌، با هیات‌مدیره‌ شرکت‌ و مسئولیت‌ این‌ موسسه‌، صدور گزارش‌ درباره‌ صورتهای‌ مالی‌ مزبور براساس‌ بررسی‌ اجمالی‌ انجام‌ شده‌، است‌.

بررسی‌ اجمالی‌ این‌ موسسه‌ براساس‌ استاندارد ”بررسی‌ اجمالی‌ صورتهای‌ مالی‌“ انجام‌ گرفته‌ است‌. رعایت‌ استاندارد مزبور مستلزم‌ برنامه‌ریزی‌ و اجرای‌ بررسی‌ اجمالی‌ به‌ گونه‌ای‌ است‌ که‌ از نبود هر گونه‌ تحریف‌ با اهمیت‌ در صورتهای‌ مالی‌، اطمینانی‌ محدود به دست آید. بررسی‌ اجمالی‌، اساساً شامل‌ پرس‌وجو از کارکنان‌ شرکت‌ و بکارگیری‌ روشهای‌ تحلیلی‌ نسبت‌ به‌ اطلاعات‌ مالی‌ است‌. دامنه‌ بررسی‌ اجمالی‌ بمراتب‌ محدودتر از رسیدگیهای‌ منطبق‌ بر استانداردهای‌ حسابرسی‌ است‌ که‌ هدف‌ آن‌، اظهارنظر حرفه‌ای‌ درباره‌ صورتهای‌ مالی‌ به‌ عنوان‌ یک‌ مجموعه‌ واحد است‌ و از این‌رو، این‌ موسسه‌ نیز چنین‌ نظر حرفه‌ای‌ اظهار نمی‌کند.

بنا به‌ اظهار مدیریت‌، موجودی‌ مواد و کالای‌ شرکت‌ به‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ در صورتهای‌ مالی‌ منعکس‌ شده‌ که‌ بیش‌ از ارزش‌ بازار آنهاست‌. محاسبات‌ مدیریت‌ که‌ توسط‌ این‌ موسسه‌ نیز بررسی‌ اجمالی‌ شده‌ است‌، نشان‌ می‌دهد در صورت‌ اعمال‌ قاعده‌ اقل‌ بهای‌ تمام‌شده‌ و ارزش‌ بازار، در رعایت‌ استانداردهای‌ حسابداری‌، موجودی‌ مواد و کالا مبلغ‌ … میلیون‌ ریال‌ و سود خالص‌، مبلغ‌ … میلیون‌ ریال‌ کاهش‌ می‌یافت‌.

براساس‌ بررسی‌ اجمالی‌ انجام‌ شده‌، به‌ استثنای‌ آثار مورد مشروح‌ در بالا، این‌ موسسه‌ به‌ مواردی‌ که‌ حاکی‌ از عدم‌ ارائه‌ مطلوب‌ صورتهای‌ مالی‌ یاد شده‌ در بالا از تمام‌ جنبه‌های‌ بااهمیت‌، طبق‌ استانداردهای‌ حسابداری‌ باشد، برخورد نکرده‌ است‌.

تاریخ‌                                                                                                                         موسسه‌ حسابرسی‌ نمونه‌ …

نظر مردود، به‌ دلیل‌ انحراف‌ از استانداردهای‌ حسابداری‌

گزارش‌ بررسی‌ اجمالی‌ حسابرس‌ مستقل‌

 به‌:

ترازنامه‌ شرکت‌ نمونه‌ در تاریخ‌ 31 شهریور ××13 و صورتهای‌ سود و زیان‌ و جریان‌ وجوه‌ نقد آن‌ برای‌ سال‌ مالی‌ منتهی‌ به‌ تاریخ‌ مزبور همراه‌ با یادداشتهای‌ توضیحی‌ 1 تا … که‌ توسط‌ هیات‌مدیره‌ تهیه‌ و تاییدشده‌، مورد بررسی‌ اجمالی‌ این‌ موسسه‌ قرار گرفته‌ است‌. مسئولیت‌ صورتهای‌ مالی‌، با هیات‌مدیره‌ شرکت‌ و مسئولیت‌ این‌ موسسه‌، صدور گزارش‌ درباره‌ صورتهای‌ مالی‌ براساس‌ بررسی‌ اجمالی‌ انجام‌ شده‌، است‌.

بررسی‌ اجمالی‌ این‌ موسسه‌ براساس‌ استاندارد ”بررسی‌ اجمالی‌ صورتهای‌ مالی“ انجام‌ گرفته‌ است‌. رعایت‌ استاندارد مزبور مستلزم‌ برنامه‌ریزی‌ و اجرای‌ بررسی‌ اجمالی‌ به‌ گونه‌ای‌ است‌ که‌ از نبود هر گونه‌ تحریف‌ با اهمیت‌ در صورتهای‌ مالی‌، اطمینانی‌ محدود به دست آید. بررسی‌اجمالی‌، اساساً شامل‌ پرس‌وجو از کارکنان‌ شرکت‌ و بکارگیری‌ روشهای‌ تحلیلی‌ نسبت‌ به‌ اطلاعات‌ مالی‌ است‌. دامنه‌ بررسی‌ اجمالی‌ بمراتب‌ محدودتر از رسیدگیهای‌ منطبق‌ بر استانداردهای‌ حسابرسی‌ است‌ که‌ هدف‌ آن‌، اظهارنظر حرفه‌ای‌ درباره‌ صورتهای‌ مالی‌ به‌ عنوان‌ یک‌ مجموعه‌ واحد است‌ و ازاین‌رو، این‌ موسسه‌ نیز چنین‌ نظر حرفه‌ای‌ اظهار نمی‌کند.

همان‌گونه‌ که‌ در یادداشت‌ توضیحی‌ شماره‌ ×× همراه‌ صورتهای‌ مالی‌ تشریح‌ شده‌ است‌، شرکت‌ نمونه‌ آثار ناشی‌ از قرارداد اجاره‌ به‌ شرط‌ تملیک‌ داراییهای‌ ثابت‌ خود را در صورتهای‌ مالی‌ پیوست‌ منظور نکرده‌ است‌. چنانچه‌ این‌ آثار در رعایت‌ استانداردهای‌ حسابداری‌ به‌ حساب‌ گرفته‌ می‌شد، داراییهای‌ ثابت‌ معادل‌ مبلغ‌ … میلیون‌ ریال‌ و بدهیهای‌ بلند مدت‌ معادل‌ مبلغ‌ … میلیون‌ ریال‌ افزایش‌ و سود انباشته‌ معادل‌ مبلغ‌ … میلیون‌ ریال‌ و سود خالص‌ سال‌ نیز معادل‌ مبلغ‌ … میلیون‌ ریال‌ کاهش‌ می‌یافت‌.

براساس‌ بررسی‌ اجمالی‌ انجام‌ شده‌، به‌ دلیل‌ آثار اساسی‌ موضوع‌ مندرج‌ در بند بالا، صورتهای‌ مالی‌ مورد بررسی‌، وضعیت‌ مالی‌ شرکت‌ نمونه‌ در تاریخ‌ 31 شهریور ××13 و نتایج‌ عملیات‌ و جریان‌ وجوه‌ نقد آن‌ را برای‌ سال‌ مالی‌ منتهی‌ به‌ تاریخ‌ مزبور طبق‌ استانداردهای‌ حسابداری‌ به‌ نحو مطلوب‌ نشان‌ نمی‌دهد.

تاریخ‌                                                                                                                         موسسه‌ حسابرسی‌ نمونه‌ …


۱. تفاوت اصلی استاندارد ۲۴۰۰ با حسابرسی معمولی چیست؟

در حسابرسی اطمینان مثبت و معقول داده می‌شود، اما در ۲۴۰۰ اطمینان منفی و محدود ارائه می‌گردد.

۲. آیا در بررسی اجمالی نیاز به بررسی کنترل‌های داخلی هست؟

خیر، در استاندارد ۲۴۰۰ حسابرس معمولاً به ارزیابی کنترل‌های داخلی یا آزمون محتوا نمی‌پردازد.

۳. آیا گزارش ۲۴۰۰ برای بانک‌ها معتبر است؟

بستگی به سیاست بانک دارد، اما معمولاً برای تسهیلات کوچک یا گزارش‌های میان‌دوره پذیرفته می‌شود.


مراحل انجام بررسی اجمالی طبق استاندارد ۲۴۰۰

  1. ۱. پذیرش کار و قرارداد

  2. درک واحد تجاری

  3. اجرای روش‌های تحلیلی

  4. پرس‌وجو از مدیریت

  5. مستندسازی و صدور گزارش بررسی اجمالی.

خدمات تخصصی مالیاتی

مشاوره مالیاتی و سامانه مؤدیان

راهکار تخصصی برای مالیات، سامانه مؤدیان، دفاع مالیاتی، تنظیم لوایح و مشاوره حرفه‌ای کسب‌وکارها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *