ت-17. سایر موضوعاتی که ممکن است مربوط باشند، شامل موارد زیر است:
- مربوط بودن صلاحیت کارشناس حسابرس با موضوعی که برای آن کار، از کارشناس استفاده میشود، شامل هر گونه تخصصی که در حوزه کاری آن کارشناس قرار میگیرد. برای مثال، یک متخصص اکچوئری ممکن است در زمینه بیمه اموال و سوانح تخصص داشته باشد اما در خصوص محاسبات حقوق بازنشستگی، تخصص محدودی داشته باشد.
- صلاحیت کارشناس حسابرس با توجه به الزامات حسابداری و حسابرسی مرتبط، برای مثال، آگاهی از روشها و مفروضات شامل مدلهایی که با چارچوب گزارشگری مالی مربوط سازگار است.
- اینکه آیا رویدادهای غیرمنتظره، تغییرات در شرایط، یا شواهد حسابرسی کسبشده در نتیجه اجرای روشهای حسابرسی، بیانگر امکان ضرورت بررسی مجدد ارزیابی اولیه صلاحیت، تواناییها و بیطرفی کارشناس حسابرس همزمان با پیشرفت فرایند حسابرسی میباشد یا خیر.
ت-18. طیف گستردهای از شرایط نظیر تهدید ناشی از منفعت شخصی، تهدید ناشی از جانبداری، تهدید ناشی از آشنایی، تهدید ناشی از خودارزیابی، و تهدید ناشی از ارعاب ممکن است بیطرفی را تهدید کند. تدابیر ایمنی میتواند چنین تهدیدهایی را حذف کند یا کاهش دهد و ممکن است از طریق ساختارهای برونسازمانی (برای مثال، حرفه کارشناس حسابرس، قوانین یا مقررات)، یا از طریق محیط کار کارشناس حسابرس (برای مثال، سیاستها و روشهای کنترل کیفیت) ایجاد شود. علاوه بر این، ممکن است تدابیر ایمنی مختص کار حسابرسی وجود داشته باشد.
ت-19. ارزیابی شدت عوامل تهدیدکننده بیطرفی و نیز ارزیابی ضرورت بکارگیری تدابیر ایمنی ممکن است به نقش کارشناس حسابرس و اهمیت کار وی در ارتباط با حسابرسی بستگی داشته باشد. شرایطی ممکن است وجود داشته باشد که در آن تدابیر ایمنی نتواند تهدیدها را به سطحی قابل قبول کاهش دهد، برای نمونه، مواردی که کارشناس مورد نظر حسابرس شخصی حقیقی باشد که در تهیه اطلاعات مورد حسابرسی نقش عمدهای ایفا کرده است، یعنی کارشناس حسابرس، یک کارشناس واحد تجاری باشد.
ت-20. هنگام ارزیابی بیطرفی کارشناس برونسازمانی، ممکن است اقدامات زیر سودمند واقع شود:
الف . پرس و جو از واحد تجاری در مورد هرگونه منافع یا روابط مشخصی که واحد تجاری با کارشناس برونسازمانی دارد و ممکن است بیطرفی کارشناس را تحت تأثیر قرار دهد.
ب . مذاکره با کارشناس در خصوص هر گونه تدابیر ایمنی مربوط (شامل هرگونه الزام حرفهای که در مورد کارشناس کاربرد دارد)، و ارزیابی اینکه آیا تدابیر ایمنی برای کاهش تهدیدها به سطحی قابل قبول کافی است یا خیر. منافع و روابطی که در مذاکره با کارشناس حسابرس، میتواند مورد توجه قرار گیرد شامل موارد زیر میشود:
- منافع مالی.
- روابط تجاری و شخصی.
- ارائه سایر خدمات توسط کارشناس، از جمله در مواردی که کارشناس برونسازمانی، شخص حقوقی باشد.
- در برخی موارد، حسابرس ممکن است مناسب بداند از کارشناس برونسازمانی در مورد منافع یا روابط با واحد تجاری که کارشناس موردنظر از آن آگاه است، تأییدیه کتبی دریافت کند.
کسب شناخت از حوزه تخصصی کارشناس حسابرس
ت-21. حسابرس میتواند با روشهای توصیفشده در بند ت-7 یا از طریق مذاکره با کارشناس حسابرس از حوزه تخصص وی شناخت بدست آورد.
ت-22. جنبههایی از تخصص کارشناس حسابرس که میتواند برای شناخت حسابرس سودمند باشد شامل موارد زیر است:
- اینکه آیا کارشناس دارای تخصصهای ویژه مرتبط با آن کار حسابرسی میباشد یا خیر (به بند ت-17 مراجعه شود).
- اینکه آیا کارشناس تابع استانداردهای حرفهای یا سایر استانداردها، و الزامات قانونی یا مقرراتی است یا خیر.
- روشها و مفروضات استفاده شده توسط کارشناس حسابرس، و اینکه آیا آنها در حوزه تخصصی کارشناس از پذیرش عمومی برخوردارند و برای مقاصد گزارشگری مالی مناسب میباشند یا خیر.
- ماهیت اطلاعات یا دادههای درونسازمانی و برونسازمانی که کارشناس حسابرس از آنها استفاده میکند.
توافق با کارشناس حسابرس
ت-23. ماهیت، دامنه و اهداف کار کارشناس حسابرس ممکن است با توجه به شرایط موجود به طور قابل ملاحظهای تغییر کند همانگونه که مسئولیتها و نقشهای متناظر حسابرس و کارشناس حسابرس و ماهیت، زمانبندی اجرا و میزان ارتباط بین حسابرس و کارشناس حسابرس میتواند تغییر کند. بنابراین صرفنظر از اینکه کارشناس حسابرس، شخصی برونسازمانی یا درونسازمانی باشد، لازم است این موضوعات بین حسابرس و کارشناس حسابرس مورد توافق قرار گیرد.
ت-24. موضوعات مطرح شده در بند 8 ممکن است بر میزان جزئیات و رسمیت داشتن توافق بین حسابرس و کارشناس حسابرس، از جمله لزوم کتبی بودن توافق، اثر گذارد. برای مثال، عوامل زیر ممکن است نشاندهنده ضرورت توافق با جزئیات بیشتر یا توافق کتبی باشد:
- کارشناس حسابرس به اطلاعات محرمانه یا حساس واحد تجاری دسترسی خواهد داشت.
- مسئولیتها و نقشهای متناظر حسابرس و کارشناس حسابرس متفاوت از آن چیزی است که به طور معمول انتظار میرود.
- الزامات قانونی یا مقرراتی چندگانه کاربرد داشته باشد.
- موضوعی که کار کارشناس حسابرس به آن مربوط میشود، بسیار پیچیده باشد.
- حسابرس قبلاً از کار انجامشده توسط آن کارشناس استفاده نکرده باشد.
- میزان کار کارشناس حسابرس، و اهمیت آن برای کار حسابرسی مورد نظر بیشتر باشد.
ت-25. توافق بین حسابرس و کارشناس برونسازمانی اغلب در قالب یک قرارداد میباشد. فهرست موضوعاتی که حسابرس میتواند برای درج در قرارداد یا سایر شکلهای توافق با کارشناس برونسازمانی مورد توجه قرار دهد، در پیوست این استاندارد ارائه شده است.
ت-26. هنگامی که توافق کتبی بین حسابرس و کارشناس حسابرس وجود ندارد، شواهد حاکی از توافق ممکن است در مستندات دیگری چون موارد زیر گنجانده شود:
- یادداشتهای برنامهریزی یا کاربرگهای مرتبط نظیر برنامه حسابرسی.
- سیاستها و روشهای مؤسسه حسابرس. در مورد کارشناس درونسازمانی، سیاستها و روشهای تعیینشدهای که کارشناس تابع آنها است ممکن است شامل سیاستها و روشهایی خاص در ارتباط با کار کارشناس باشد. میزان مستندسازی در کاربرگهای حسابرس به ماهیت چنین سیاستها و روشهایی بستگی دارد. برای نمونه، اگر مؤسسه حسابرس دارای ضوابط مفصلی باشد که در آن شرایط استفاده از کار کارشناس مشخص شده است، ممکن است نیازی به مستندسازی در کاربرگهای حسابرس نباشد.
