ماده ۶۱ قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور
ماده ۶۱ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور به تقویت امنیت غذایی، افزایش بهره‌وری در کشاورزی و دستیابی به خودکفایی در تولید محصولات اساسی اختصاص دارد. این ماده مجموعه‌ای از سیاست‌ها و اقدامات را برای حفظ ظرفیت تولید، توسعه کشاورزی دانش‌بنیان و افزایش ارزش افزوده بخش کشاورزی تعیین کرده است.
محصولات اساسی مورد تأکید این ماده شامل مواردی مانند گندم، جو، ذرت، برنج، دانه‌های روغنی، چغندر قند، نیشکر، گوشت قرمز، شیر و تخم‌مرغ است.
افزایش بهره‌وری آب در کشاورزی
یکی از مهم‌ترین اهداف این ماده افزایش راندمان آبیاری در بخش کشاورزی است.
بر اساس این ماده، در صورت تأمین منابع مالی در بودجه سالانه، باید بهره‌وری آبیاری به حداقل ۶۰ درصد طی پنج سال افزایش یابد. این هدف از طریق اقدامات زیر دنبال می‌شود:
اجرای طرح‌های تجهیز و نوسازی اراضی کشاورزی
توسعه شبکه‌های آبیاری و زهکشی
استفاده از روش‌های نوین آبیاری
اجرای برنامه‌های به‌زراعی و به‌نژادی
تحویل حجمی آب به کشاورزان
در این ماده تأکید شده است که آب مورد نیاز کشاورزان باید به صورت حجمی تحویل داده شود.
این اقدام بر اساس الگوی کشت هر منطقه انجام می‌شود و با مشارکت بخش دولتی و غیردولتی اجرا خواهد شد. این روش باعث مدیریت بهتر منابع آب و کاهش مصرف غیرضروری می‌شود.
افزایش بهره‌وری مصرف آب
علاوه بر افزایش راندمان آبیاری، این ماده بر افزایش تولید محصولات کشاورزی به ازای هر واحد آب مصرفی تأکید دارد.
این هدف از طریق:
بهبود روش‌های کشت
استفاده از بذرهای اصلاح‌شده
بهبود مدیریت مزارع
قابل دستیابی است.
توسعه کشاورزی سالم و پایدار
در این ماده بر کاهش مصرف سموم و مواد شیمیایی و توسعه روش‌های زیستی تأکید شده است.
اقدامات مورد نظر شامل:
گسترش مبارزه تلفیقی با آفات و بیماری‌ها
مصرف بهینه سموم و کودهای شیمیایی
استفاده از مواد زیست‌شناختی (بیولوژیکی)
توسعه کشاورزی ارگانیک
اجرای استانداردهای ملی کنترل کیفیت محصولات کشاورزی
این اقدامات به تولید غذای سالم و حفاظت از محیط زیست کمک می‌کند.
توسعه مکانیزاسیون کشاورزی
یکی دیگر از محورهای مهم این ماده نوسازی ماشین‌آلات کشاورزی و توسعه مکانیزاسیون است.
در این راستا:
ماشین‌آلات فرسوده باید از رده خارج شوند
تجهیزات و ماشین‌آلات جدید جایگزین شوند
مکانیزاسیون متناسب با اقلیم و شرایط هر منطقه توسعه یابد
هدف نهایی، رسیدن به ضریب نفوذ صددرصدی مکانیزاسیون در بخش کشاورزی است.
استفاده از نهاده‌های اصلاح‌شده
در این ماده بر گسترش استفاده از کودهای آلی و زیستی و همچنین بذور و نژادهای اصلاح‌شده تأکید شده است.
این اقدام شامل:
توسعه کودهای ارگانیک و زیستی
استفاده از بذرهای اصلاح‌شده گیاهی
بهبود نژاد دام، طیور و آبزیان
است که در نهایت به افزایش کیفیت و سلامت محصولات غذایی کمک می‌کند.
گسترش بیمه تولیدات کشاورزی
در صورت تأمین منابع مالی در بودجه سالانه، دولت باید پوشش بیمه تولیدات کشاورزی و عوامل تولید را تا سطح صددرصدی گسترش دهد.
بیمه کشاورزی می‌تواند:
خسارات ناشی از خشکسالی، سیل، آفات و بیماری‌ها را جبران کند
امنیت اقتصادی تولیدکنندگان را افزایش دهد
ریسک فعالیت‌های کشاورزی را کاهش دهد
