جدول محتوا
- کلیات در استاندارد شماره 2400
- نتیجهگیری و گزارشگری در استاندارد شماره 2400
- تاریخ اجرا در استاندارد شماره 2400
- پیوست 1: نمونه قرارداد بـررسـی اجمالی صورتهای مالی
- پیوست 2: نمونه تفصیلی روشهای مورد استفاده در بررسی اجمالی صورتهای مالی
- پیوست 3 : نمونه گزارش استاندارد بررسی اجمالی صورتهای مالی
- پیوست 4: نمونههایی از گزارشهای تعدیل شده بررسی اجمالی صورتهای مالی
کلیات در استاندارد شماره 2400
1 . هدف این استاندارد، ارائه استانداردها و راهنمایی های لازم درباره مسئولیتهای حرفهای حسابرس در مواردی است که حسابرسی غیراز حسابرس واحد تجاری بررسی اجمالی صورتهای مالی را انجام میدهد. در این استاندارد همچنین درباره شکل و محتوای گزارشی که حسابرس در این گونه موارد صادر میکند، استانداردها و راهنماییهای لازم ارائه شده است. بررسی اجمالی اطلاعات مالی میان دورهای توسط حسابرس واحد تجاری باید طبق استاندارد 2410[1]، انجام شود.
2 . موضوع این استاندارد، اساساً بررسی اجمالی صورتهای مالی است، اما میتواند با انجام تعدیلات لازم با توجه به شرایط مربوط، برای بررسی اجمالی سایر اطلاعات مالی تاریخی نیز بکار گرفته شود. ضوابط ارائه شده در سایر استانداردهای حسابرسی نیز میتواند حسابرس را در بکارگیری این استاندارد یاری رساند.
هدف از بررسی اجمالی صورتهای مالی
3 . هدف از بررسی اجمالی صورتهای مالی این است که حسابرس بتواند براساس رسیدگیهایی که بمراتب محدودتر از حسابرسی است و تمام شواهد لازم و کافی را برای حسابرسی صورتهای مالی تامین نمیکند، چنین نظر دهد که به مورد یا موارد با اهمیتی که حاکی از انحراف از استانداردهای حسابداری باشد، برخورد نکرده است (اطمینان محدود).
اصول کلی حاکم بر بررسی اجمالی صورتهای مالی
4 . حسابرس در بررسی اجمالی صورتهای مالی باید “آیین رفتار حرفهای” را رعایت کند. اصول آیین رفتار حرفهای حاکم بر مسئولیتهای حرفهای حسابرس به شرح زیر است:
الف ـ استقلال
ب ـ درستکاری
پ ـ بیطرفی
ت ـ صلاحیت و مراقبت حرفهای
ث ـ رازداری
ج ـ رفتار حرفهای
چ ـ اصول و ضوابط حرفهای مربوط
5 . حسابرس باید بررسی اجمالی صورتهای مالی را براساس این استاندارد اجرا کند.
6 . حسابرس باید بررسی اجمالی صورتهای مالی را با تردید حرفهای برنامهریزی و اجرا کند و بداند که ممکن است شرایطی وجود داشته که موجب اشتباه یا تحریف با اهمیت در صورتهای مالی شده باشد.
7 . حسابرس به منظور بیان اطمینان محدود در گزارش بررسی اجمالی باید شواهد کافی و قابل قبولی را عمدتا از طریق پرسوجو و روشهای تحلیلی به گونهای گردآوری کند که بتواند به نتیجهای معقول دست یابد.
دامنه بررسی اجمالی صورتهای مالی
8 . دامنه بررسی اجمالی صورتهای مالی شامل مجموعه روشهایی است که اجرای آنها در شرایط موجود، برای دستیابی به هدف بررسی اجمالی صورتهای مالی، ضروری به نظر میرسد. حسابرس باید روشهای لازم برای بررسی اجمالی، منطبق با استانداردهای حسابرسی را با توجه به الزامات مقرر در این استاندارد، قوانین و مقررات و در موارد مقتضی، شرایط قرارداد و الزامات خاص گزارشگری، تعیین کند.
اطمینان محدود (سلبی)
9 . حسابرس با بررسی اجمالی، در سطحی محدود اطمینان میدهد که صورتهای مالی مورد بررسی وی عاری از تحریف بااهمیت است. اما، این اطمینان به شکل منفی (سلبی) اظهار میشود.
نکات اساسی قرارداد
10 . حسابرس و صاحبکار باید درباره شرایط قرارداد با یکدیگر توافق کنند. شرایط توافق شده باید به صورت قرارداد، مستند شود.
11 . تنظیم قرارداد بررسی اجمالی، به برنامهریزی کار کمک میکند و چنانچه در آن، شرایط اصلی کار مستند شود، هم به نفع صاحبکار خواهد بود و هم به نفع حسابرس. چنین قراردادی، پذیرش کار را توسط حسابرس مشخص و از هرگونه برداشت نادرست درباره مواردی چون هدف و دامنه کار، میزان مسئولیتهای حسابرس و شکل گزارشی که ارائه خواهد کرد، جلوگیری میکند.
12 . نکاتی که باید در قرارداد پیشبینی شود، شامل موارد زیر است:
- هدف از بررسی اجمالی صورتهای مالی.
- مسئولیت مدیریت درباره صورتهای مالی.
- دامنه کار بررسی اجمالی، شامل اشاره به این استاندارد.
- امکان دسترسی حسابرس به هرگونه اسناد، مدارک و سایر اطلاعات لازم برای بررسی اجمالی صورتهای مالی.
- شکل گزارشی که در نظر است صادر شود.
- تصریح این که بررسی اجمالی صورتهای مالی از لحاظ کشف و افشای اشتباهات و اعمال غیرقانونی یا سایر تخلفات، مانند تقلب یا اختلاس، نمیتواند قابل اتکا باشد.
- تصریح این که بررسی اجمالی صورتهای مالی، به منزله حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی نیست و بنابراین، اظهارنظر حسابرسی نیز ارائه نخواهد شد. حسابرس به منظور تاکید بر این نکته و جلوگیری از هر گونه برداشت نادرست میتواند به این موضوع نیز اشاره کند که بررسی اجمالی، الزامات قانونی و نیازهای اشخاص ثالث به حسابرسی را، براورده نمیکند.
نمونهای از قرارداد بررسی اجمالی صورتهای مالی در پیوست 1 ارائه شده است.
برنامهریزی
13 . حسابرس باید کار بررسی اجمالی را چنان برنامهریزی کند که از اجرای موثر آن اطمینان یابد.
14 . حسابرس برای بررسی اجمالی صورتهای مالی باید از نوع فعالیت واحد اقتصادی، شامل توجه به ساختار سازمانی واحد اقتصادی، سیستمهای حسابداری، ویژگیهای عملیاتی و نوع و ماهیت داراییها، بدهیها، درآمدها و هزینههای آن شناخت کافی به دست آورد یا شناخت خود را بهنگام کند.
15 . حسابرس باید از موارد یاد شده در بالا و سایر موضوعات مربوط به صورتهای مالی شناخت داشته باشد؛ مانند، شناخت از محصولات و روشهای توزیع آنها، خطوط تولید، محل کارگاههای تولید و اشخاص وابسته. حسابرس برای انجام پرسوجوهای منطقی و مربوط، طراحی روشهای مناسب و نیز ارزیابی پاسخها و اطلاعات دریافتی، به این شناخت نیاز دارد.
خدمات انجام شده توسط دیگران
16 . حسابرس هنگام استفاده از نتایج کار حسابرسان دیگر یا کارشناسان باید اطمینان یابد که نتایج مزبور برای هدف بررسی اجمالی صورتهای مالی، مناسب است.
مستندسازی
17. حسابرس باید موضوعاتی را که در فراهم کردن شواهد لازم برای پشتیبانی از گزارش بررسی اجمالی و شواهد مربوط به انجام کار طبق این استاندارد اهمیت دارد، مستند کند.
[1]. استاندارد بررسی اجمالی 2410، ”بررسی اجمالی اطلاعات مالی میان دورهای توسط حسابرس مستقل واحد تجاری“
