ماده 24– اموال خارج از شمول مالیات بر ارث
اموال زیر از شمول مالیات این فصل خارج است:
1- وجوه بازنشستگی، بیمه و مزایای پایان خدمت
وجوه بازنشستگی و وظیفه و پسانداز خدمت و مزایای پایان خدمت، مطالبات مربوط به خسارت اخراج، بازخرید خدمت و مرخصی استحقاقی استفاده نشده و بیمههای اجتماعی و نیز وجوه پرداختی توسط مؤسسات بیمه یا بیمهگزار و یا کارفرما از قبیل انواع بیمههای عمر و زندگی، خسارت فوت و همچنین دیه و مانند آنها حسب مورد که یکجا و یا به طور مستمر به ورثه متوفی پرداخت میگردد.
2- اموال منقول مشمول قراردادهای وین
اموال منقول متعلق به مشمولین بند (4) ماده (39) قرارداد وین مورخ فروردین 1340 و ماده (51) قرارداد وین مورخ اردیبهشت ماه 1342 و بند (4) ماده (38) قرارداد وین مورخ اسفند ماه 1353 با رعایت شرایط مقرر در قرارداد مزبور با شرط معامله متقابل.
3- اموال مورد وقف، نذر یا حبس
اموالی که برای سازمانها و مؤسسه های مذکور در ماده (2) این قانون مورد وقف یا نذر یا حبس واقع گردد به شرط تأیید سازمانها و مؤسسههای مذکور.
4- اثاثالبیت محل سکونت متوفی
اثاثالبیت محل سکونت متوفی.
اطلاعات قانون
وضعیت: معتبر (دائمی- دارای تغییرات یا الحاقات)
مرجع تصویب: مجلس شورای اسلامی
تاریخ تصویب: 1366/12/03
تاریخ لازم الاجرا: 1368/01/01
آییننامه اجرایی ماده (34) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم- مصوب 1394 –
تاریخ تصویب: 1395/01/21 | شماره مصوبه: 3869/ت52885هـ | مرجع صدور: هیئت وزیران
احکام مالیاتی بانک آینده بعد از اخذ مجوز فعالیت
تاریخ تصویب: 1394/01/29 | شماره مصوبه: 200/94/7 | مرجع صدور: معاون مالیاتهای مستقیم
مالیات فعالیت موسسه اعتباری کوثر مرکزی (سهامی عام) و موسسه اعتباری عسکریه (سهامی عام) بعد از اخذ مجوز فعالیت…
تاریخ تصویب: 1392/12/10 | شماره مصوبه: 230/36214/د | مرجع صدور: معاون مالیاتهای مستقیم
بند 4 ماده 24 قانون مالیاتهای مستقیم در خصوص سپرده های متوفی نزد موسسات مالی و اعتباری…
تاریخ تصویب: 1390/08/25 | شماره مصوبه: 230/29660/د | مرجع صدور: معاون مالیاتهای مستقیم
ارسال رأی هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع دادنامه شماره 5 مورخ 1386/01/19 در مورد مالیات تقسیم اموال مشاع به فرض عدم تساوی…
تاریخ تصویب: 1388/06/17 | شماره مصوبه: 210/56861 | مرجع صدور: معاون فنی و حقوقی
تجمیع بخشنامه های قبلی و رفع ابهامات و بخشنامه تنظیمی فصل مالیات بر ارث
تاریخ تصویب: 1384/06/30 | شماره مصوبه: 11823 | مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
نحوه محاسبه سپرده وسود بانکی جزء ماترک متوفی
تاریخ تصویب: 1383/02/26 | شماره مصوبه: 211/509/2465 | مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
خودداری بانک ها از پرداخت به وراث قبل از اخذ گواهی ماده 35 قانون مالیاتهای مستقیم
تاریخ تصویب: 1382/08/03 | شماره مصوبه: 211/3961/41565 | مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
غیر قابل کسر بودن پرداختی وراث مقتول جهت قصاص از ماترک
تاریخ تصویب: 1375/12/26 | شماره مصوبه: 30/4/13643 | مرجع صدور: شورای عالی مالیاتی
مورد قبول قرار گرفتن نظارت آقای مکارم شیرازی نسبت به مصرف ثلث مورد وصیت موضوع نامه وزارت امور اقتصادی و دارایی…
تاریخ تصویب: 1373/07/11 | شماره مصوبه: 10430/ت271هـ | مرجع صدور: هیئت وزیران
آییننامه اجرایی بند (3) ماده (24) قانون مالیاتهای مستقیم- مصوب 1366
تاریخ تصویب: 1373/01/14 | شماره مصوبه: 224/ت417هـ | مرجع صدور: هیئت وزیران
معافیت سپرده های بانکی متوفی
تاریخ تصویب: 1371/08/19 | شماره مصوبه: 30/5/2363/40098 | مرجع صدور: معاون درآمدهای مالیاتی وزارت اقتصاد (پیش از تشکیل سازمان)
صدور گواهی موضوع ماده 10 لایحه قانونی اصلاح پاره ای از مواد قانون مالیات های مستقیم مصوب 1359/03/03 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران راجع به تقسیم نام…
تاریخ تصویب: 1366/09/01 | شماره مصوبه: 20/2036/34792 | مرجع صدور: معاون درآمدهای مالیاتی وزارت اقتصاد (پیش از تشکیل سازمان)
نظامنامه قانون مالیات بر ارث و نقل و انتقالات
تاریخ تصویب: 1316/10/21 | شماره مصوبه: 45082 | مرجع صدور: هیئت وزیران
ابطال بند 4 بخشنامه 11823-30/6/1384 سازمان امور مالیاتی کشور
تاریخ تصویب: 1395/08/25 | شماره مصوبه: 561-560 | مرجع صدور: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
ابهامات مودیان درباره اموال خارج از شمول مالیات بر ارث موضوع ماده 24
خیر؛ بر اساس بند ۱ ماده 24 قانون مالیاتهای مستقیم، انواع بیمههای عمر و زندگی، وجوه پرداختی توسط موسسات بیمه، خسارت فوت و همچنین دیه که به وراث پرداخت میشود، کاملاً از شمول مالیات بر ارث خارج است.
طبق بند ۴ ماده 24 ق م م، «اثاثالبیت» یا همان وسایل و لوازم خانگی موجود در محل سکونت متوفی به طور کامل از شمول مالیات بر ارث خارج بوده و نیازی به ارزیابی یا پرداخت مالیات ندارند.
خیر؛ وجوه بازنشستگی، پسانداز خدمت، مزایای پایان خدمت، مطالبات مربوط به خسارت اخراج، بازخرید خدمت و مرخصی استحقاقی استفادهنشده که به وراث میرسد، طبق ماده 24 معاف از مالیات ارث است.
خیر. دیه و خسارت فوت پرداختی به وراث از شمول مالیات بر ارث خارج است.
خیر. حقوق بازنشستگی، وظیفه و مزایای پایان خدمت از مالیات بر ارث معاف هستند.
در صورتی که شرایط مقرر در ماده 24 رعایت شده و توسط نهاد ذیربط تأیید شود، مشمول مالیات بر ارث نخواهند بود.
چگونه اموال معاف ماده 24 را از چرخه محاسبه مالیات بر ارث حذف کنیم؟
راهنمای گامبهگام مودیان برای جداسازی اموال خارج از شمول (بیمه، سنوات و اثاثیه) در زمان انحصار وراثت و تنظیم لایحه دارایی.
- تفکیک و شناسایی اموال موضوع ماده 24
لیست داراییهای متوفی را چک کرده و اقلامی مثل فیش بیمه عمر، سنوات پایان خدمت کارمندی یا اسناد اموال وقفی را جدا کنید.
- اخذ گواهی و مدارک مستند از کارفرما یا بیمه
به شرکت بیمه یا محل کار متوفی مراجعه کرده و گواهی رسمی واریز وجوه بازنشستگی، سنوات یا خسارت فوت را دریافت کنید.
- عدم درج اثاثیه منزل در لیست ماترک مشمول
هنگام تنظیم لیست اموال برای اظهارنامه ارث، از قیمتگذاری و ثبت لوازم خانگی محل سکونت متوفی خودداری کنید، چرا که ذاتاً معاف هستند.
- استناد به ماده 24 در اظهارنامه ماده 26
در سامانه امور مالیاتی، مدارک بیمه و سنوات را در بخش اموال خارج از شمول بارگذاری کنید تا ممیز آنها را از مأخذ مشمول مالیات کسر کند.
ماده 24 قانون مالیاتهای مستقیم – اموال خارج از شمول مالیات بر ارث
ماده 24 قانون مالیاتهای مستقیم، برخی اموال و داراییها را از شمول مالیات بر ارث خارج کرده است. بنابراین وراث نسبت به این اموال تکلیفی برای پرداخت مالیات بر ارث نخواهند داشت.
1. وجوه بازنشستگی، بیمه و مزایای پایان خدمت
موارد زیر از پرداخت مالیات بر ارث معاف هستند:
- وجوه بازنشستگی
- حقوق وظیفه
- پسانداز خدمت
- مزایای پایان خدمت
- مطالبات مربوط به خسارت اخراج
- وجوه بازخرید خدمت
- مطالبات ناشی از مرخصی استحقاقی استفاده نشده
- بیمههای اجتماعی
- مبالغ پرداختی توسط مؤسسات بیمه، بیمهگذار یا کارفرما
این معافیت شامل انواع:
- بیمه عمر و زندگی
- خسارت فوت
- دیه
- و سایر پرداختهای مشابه
میشود؛ اعم از اینکه وجوه مذکور بهصورت یکجا یا مستمر به وراث پرداخت گردد.
نکته مهم
مبالغ دریافتی وراث از محل بیمه عمر، دیه، مزایای پایان خدمت و حقوق بازنشستگی متوفی مشمول مالیات بر ارث نیست.
2. اموال منقول مشمول کنوانسیونهای وین
اموال منقول متعلق به اشخاص موضوع:
- بند (4) ماده (39) کنوانسیون وین 1961 درباره روابط دیپلماتیک
- ماده (51) کنوانسیون وین 1963 درباره روابط کنسولی
- بند (4) ماده (38) کنوانسیون وین 1975
با رعایت شرایط مقرر در کنوانسیونهای مذکور و شرط معامله متقابل، از شمول مالیات بر ارث خارج هستند.
نکته مهم
این معافیت عمدتاً مربوط به مأموران و نمایندگان سیاسی و کنسولی خارجی و خانواده آنان است.
3. اموال مورد وقف، نذر یا حبس
اموالی که برای سازمانها و مؤسسات موضوع ماده (2) قانون مالیاتهای مستقیم:
- وقف شوند؛
- نذر شوند؛
- یا به صورت حبس در اختیار آنها قرار گیرند؛
در صورت تأیید سازمان یا مؤسسه ذیربط، مشمول مالیات بر ارث نخواهند بود.
نکته مهم
وقف یا نذر اموال برای نهادهای مشمول ماده 2 قانون، میتواند موجب خروج آن اموال از شمول مالیات بر ارث شود.
4. اثاثالبیت محل سکونت متوفی
اثاثالبیت محل سکونت متوفی از شمول مالیات بر ارث خارج است.
منظور از اثاثالبیت، وسایل و لوازم متعارف زندگی از قبیل:
- مبلمان
- فرش
- لوازم خانگی
- وسایل آشپزخانه
- سایر تجهیزات مورد استفاده خانوار
میباشد.
نکته مهم
معافیت مقرر در این بند صرفاً شامل اثاثالبیت متعارف محل سکونت متوفی است و شامل اموال تجاری، کلکسیونی یا سرمایهای نمیشود.
جمعبندی
مهمترین اموال معاف از مالیات بر ارث عبارتاند از:
- بیمه عمر و زندگی
- دیه و خسارت فوت
- حقوق بازنشستگی و مزایای پایان خدمت
- مطالبات ناشی از مرخصی استفاده نشده و بازخرید خدمت
- اموال موقوفه، نذری و حبسشده برای نهادهای مشمول ماده 2
- اموال منقول مشمول کنوانسیونهای وین
- اثاثالبیت محل سکونت متوفی
بنابراین وراث در خصوص موارد فوق، تکلیفی برای پرداخت مالیات بر ارث نخواهند داشت.


