ماده 1 قانون مالیات های مستقیم

ماده 1 قانون مالیات‌های مستقیم، اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول پرداخت مالیات در ایران را بر اساس معیارهای مالکیت، اقامت، تابعیت و منبع درآمد (داخلی و خارجی) تعیین می‌کند. این ماده زیربنای تشخیص تکالیف مالیاتی مودیان است.

ماده 1 – اشخاص مشمول پرداخت مالیات

1

کلیه مالکین اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی نسبت به اموال یا املاک خود واقع در ایران طبق مقررات باب دوم.

2

هر شخص حقیقی ایرانی مقیم ایران نسبت به کلیه درآمدهائی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می‌نماید.

3

هر شخص حقیقی ایرانی مقیم خارج از ایران نسبت به کلیه درآمدهائی که در ایران تحصیل می‌کند.

4

هر شخص حقوقی ایرانی نسبت به کلیه درآمدهائی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می‌نماید.

5

هر شخص غیرایرانی (‌اعم از حقیقی و یا حقوقی) نسبت به درآمدهائی که در ایران تحصیل می‌نماید و همچنین نسبت به درآمدهائی که بابت واگذاری امتیازات یا سایر حقوق خود و یا دادن تعلیمات و کمک‌های فنی و یا واگذاری فیلم‌های سینمائی (‌که به عنوان بها یا حق نمایش یا هر عنوان‌ دیگر عاید آنها می‌گردد) از ایران تحصیل می ‌کند.

وضعیت: معتبر (دائمی)

مرجع تصویب: مجلس شورای اسلامی

تاریخ تصویب: 1366/12/03

تاریخ لازم الاجرا: 1368/01/01

آیین‌نامه‌ها، دستورالعمل‌ها و مصوبات اجرایی مرتبط

آیین‌نامه اجرایی بند (ذ) تبصره (۶) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۳ کل کشور
تاریخ تصویب: ۱۴۰۳/۰۴/۱۹ | شماره مصوبه: ۶۳۵۳۹/ت۶۲۵۸۶هـ | مرجع صدور: هیئت وزیران

آیین‌نامه اجرایی بند (ع) تبصره (۶) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور
تاریخ تصویب: ۱۴۰۲/۰۴/۰۷ | شماره مصوبه: ۵۹۶۰۶/ت۶۱۳۲۳هـ | مرجع صدور: هیئت وزیران

آیین‌نامه اجرایی بند (د) تبصره (۶) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور
تاریخ تصویب: ۱۴۰۲/۰۴/۰۶ | شماره مصوبه: ۵۸۷۶۹/ت۶۱۳۳۱هـ | مرجع صدور: هیئت وزیران


رفع ابهام مواد (۵۳)، (۸۱)، (۱۰۳)، (۱۳۸ مکرر) و سایر احکام قانون مالیات‌های مستقیم
(از جمله شروط بند (ت) ماده (۱۳۲)، تبصره (۱) ماده (۱۴۶ مکرر)، استهلاک زیان سنواتی بند (۱۲) ماده (۱۴۸) و کتمان درآمد)
تاریخ تصویب: ۱۳۹۸/۰۳/۲۱ | شماره مصوبه: ۲۰۰/۹۸/۲۴ | مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

حسابرسی پرونده‌های مالیاتی مؤدیان فاقد اظهارنامه مالیاتی
تاریخ تصویب: ۱۳۹۷/۰۴/۳۱ | شماره مصوبه: ۲۳۰/۲۲۱۸۱ | مرجع صدور: معاون مالیات‌های مستقیم


رفع ابهام در خصوص اشخاص حقیقی مالک املاک اجاری در ارتباط با تسلیم اظهارنامه مالیاتی (از سال ۱۳۹۵ به بعد)
تاریخ تصویب: ۱۳۹۶/۰۴/۱۰ | شماره مصوبه: ۲۰۱-۱۰ | مرجع صدور: شورای عالی مالیاتی


آیین‌نامه اجرایی ماده (۹) قانون حمایت از شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات
تاریخ تصویب: ۱۳۹۲/۰۵/۲۰ | شماره مصوبه: ۲۰۰/۹۱۱۳ | مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

دستورالعمل خوداظهاری درآمد مشمول مالیات و مالیات عملکرد سال ۱۳۹۰ اعضای سازمان نظام پزشکی کشور (در اجرای ماده ۱۵۸ قانون مالیات‌های مستقیم)
تاریخ تصویب: ۱۳۹۱/۰۴/۱۷ | شماره مصوبه: ۲۰۰/۷۸۸۷ | مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور (با همکاری سایر مراجع)


مالیات بر درآمد حقوق اتباع خارجی
تاریخ تصویب: ۱۳۷۷/۱۱/۰۶ | شماره مصوبه: ۳۰/۴/۱۶۱۶/۵۲۷۲۶ | مرجع صدور: معاون درآمدهای مالیاتی وزارت اقتصاد (پیش از تشکیل سازمان امور مالیاتی کشور)

یکسان‌سازی مالیات نهادهای انقلاب اسلامی دارای فعالیت‌های اقتصادی
تاریخ تصویب: ۱۳۷۶/۰۵/۱۲ | شماره مصوبه: ۳۰/۴/۴۹۳۹/۱۵۸۵۳پ | مرجع صدور: چند وزیر

رد خواسته ابطال بند (۷) بخشنامه شماره 200/1402/5 مورخ ۱۴۰۲/۰۲/۲۷ سازمان امور مالیاتی کشور و نامه شماره 205/696/د مورخ ۱۴۰۲/۰۳/۰۲ معاون توسعه مدیریت، منابع مرکز بودجه
تاریخ تصویب: ۱۴۰۲/۰۹/۱۴ | شماره مصوبه: ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۲۳۹۴۰۸۹ | مرجع صدور: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری


اعمال مقررات ماده (۹۱) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ در راستای رفع تعارض آرا
(بین رأی شماره 140009970905812552 مورخ ۱۴۰۰/۰۹/۳۰ و سایر آراء)
تاریخ تصویب: ۱۴۰۱/۰۶/۲۹ | شماره مصوبه: 140109970905811180 و 140109970905811181 | مرجع صدور: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری


ابطال پاراگراف دوم بند (د) شیوه‌نامه رسیدگی خریدهای ارزی (موضوع دستورالعمل شماره 200/2322/ص مورخ ۱۳۹۸/۰۲/۱۸)
تاریخ تصویب: ۱۴۰۰/۱۱/۱۹ | شماره مصوبه: ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۳۰۴۷ | مرجع صدور: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری


رد خواسته ابطال دستورالعمل‌های شماره 200/98/507 مورخ ۱۳۹۸/۰۳/۱۲، شماره 200/98/511 مورخ ۱۳۹۸/۰۳/۲۹ و جدول ضرایب مالیاتی شماره 200/98/37 مورخ ۱۳۹۸/۰۵/۰۱
تاریخ تصویب: ۱۴۰۰/۰۸/۱۹ | شماره مصوبه: ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۹۴۱-1018 | مرجع صدور: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری


رد خواسته ابطال نامه شماره 232/16390/ص مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۲۰ سازمان امور مالیاتی کشور و اعمال ماده (۱۳) قانون دیوان عدالت اداری
تاریخ تصویب: ۱۴۰۰/۰۷/۱۱ | شماره مصوبه: ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۷۶۸ | مرجع صدور: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری


رد خواسته ابطال تصویب‌نامه شماره 58144/ت55637هـ مورخ ۱۳۹۸/۰۵/۱۳ هیأت وزیران
تاریخ تصویب: ۱۳۹۹/۰۴/۱۵ | شماره مصوبه: ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۶۴۸-660 | مرجع صدور: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری


رد خواسته ابطال دستورالعمل‌های شماره 200/98/507 مورخ ۱۳۹۸/۰۳/۱۲ و شماره 200/98/511 مورخ ۱۳۹۸/۰۳/۲۹ و بندهای مرتبط با معاملات…
تاریخ تصویب: ۱۳۹۸/۱۲/۰۷ | شماره مصوبه: ۲۰۴۴ الی ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۱۰۷۵ | مرجع صدور: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری


ابطال بخشنامه شماره 7304 مورخ ۱۳۸۶/۰۲/۰۴ سازمان امور مالیاتی کشور
تاریخ تصویب: ۱۳۹۸/۰۱/۲۰ | شماره مصوبه: ۶۷ | مرجع صدور: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری


رد خواسته ابطال قسمت آخر آیین‌نامه اجرایی شماره 211/4121/37723 مورخ ۱۳۸۱/۰۶/۳۱ وزارت امور اقتصادی و دارایی
تاریخ تصویب: ۱۳۸۶/۰۷/۲۲ | شماره مصوبه: ۵۳۰ | مرجع صدور: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

چگونه مشمولیت خود را در ماده 1 قانون مالیات‌های مستقیم تشخیص دهیم؟

راهنمای گام‌به‌گام برای مودیان و کسب‌وکارها جهت احراز وضعیت مالیاتی بر اساس ماده یک

  1. بررسی تابعیت و اقامت

    ابتدا وضعیت اقامت (مقیم یا غیرمقیم) و تابعیت شخص حقیقی یا حقوقی را مشخص کنید.

  2. تفکیک نوع درآمد (داخل یا خارج)

    محل کسب درآمد را شناسایی کنید؛ درآمدها برای اشخاص مقیم، مطلقاً (داخل و خارج) مشمول مالیات است.

  3. بررسی وضعیت مالکیت اموال

    دارایی‌ها و املاک واقع در ایران را جهت شمولیت مالیات بر ارث یا املاک ارزیابی کنید.

  4. تطبیق با استثنائات و معافیت‌ها

    وضعیت خود را با قوانین معافیتی (مثل ارگان‌های دولتی ماده 2) تطبیق دهید تا معافیت یا شمولیت نهایی قطعی شود.

سوالات متداول مودیان درباره مشمولین ماده 1 قانون مالیات‌ها

چه کسانی طبق ماده 1 قانون مالیات‌های مستقیم مشمول پرداخت مالیات هستند؟

چه کسانی طبق ماده 1 قانون مالیات‌های مستقیم مشمول پرداخت مالیات هستند؟

آیا افراد ایرانی مقیم خارج هم مشمول مالیات هستند؟

بله، نسبت به درآمدهایی که در ایران کسب می‌کنند مشمول مالیات هستند.

آیا درآمد خارج از کشور هم مشمول مالیات ایران است؟

اگر شخص مقیم ایران باشد، درآمد داخل و خارج کشور مشمول مالیات است.

آیا مالکیت ملک در ایران مشمول مالیات است؟

بله، هر مالک نسبت به املاک خود در ایران مشمول مقررات مالیاتی است.

اقامت مالیاتی در ماده ۱ چگونه تعیین می‌شود؟

بر اساس محل زندگی، مرکز منافع اقتصادی و حضور فرد در ایران.

هدف ماده ۱ قانون مالیات‌های مستقیم چیست؟

تعیین دامنه شمول مالیات و مشخص کردن اشخاص مشمول مالیات در ایران.

تحلیل همراه با مثال ماده 1 ق.م.م

مثال کاربردی از ماده ۱ قانون مالیات‌های مستقیم

سناریو:

آقای «الف» یک شهروند ایرانی است که:

  • در ایران زندگی می‌کند (مقیم ایران است)
  • یک شرکت در تهران دارد
  • همچنین از یک ملک اجاره‌ای در آلمان درآمد دریافت می‌کند

سوال:

آیا درآمدهای آقای الف مشمول مالیات در ایران می‌شود؟


پاسخ:

بله، طبق ماده ۱ قانون مالیات‌های مستقیم:

  • چون آقای الف مقیم ایران است
    تمام درآمدهای او، چه در ایران و چه خارج از ایران، مشمول مالیات است.

تحلیل حقوقی ماده ۱:

ماده ۱ دو معیار اصلی برای شمول مالیات تعیین می‌کند:

1. اقامت

اگر شخص در ایران مقیم باشد:

  • درآمد جهانی (داخل و خارج کشور) مشمول مالیات است

2. منبع درآمد در ایران

اگر شخص مقیم خارج باشد:

  • فقط درآمدهای حاصل از ایران مشمول مالیات است

نتیجه تحلیلی:

در مثال بالا:

  • اقامت: ایران
  • درآمد داخلی: شرکت تهران
  • درآمد خارجی: اجاره ملک در آلمان

بنابراین سازمان امور مالیاتی ایران می‌تواند نسبت به کل درآمد جهانی او مطالبه مالیات داشته باشد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *