کاربرد روش ارزش ویژه
13 . حسابداری سرمایهگذاری در واحد تجاری وابسته باید به روش ارزش ویژه انجام شود، مگر هنگامی که:
الف. با توجه به معافیت بند 6 استاندارد حسابداری شماره 18 با عنوان ”صورتهای مالی تلفیقی و حسابداری سرمایهگذاری در واحدهای تجاری فرعی“، واحد تجاری اصلی که دارای سرمایهگذاری در واحد تجاری وابسته نیز میباشد، ملزم به ارائه صورتهای مالی تلفیقی نباشد، یا
ب . تمامی موارد زیر صدق کند:
1 . واحد سرمایهگذار، خود واحد تجاری فرعی و تماماً متعلق به واحد تجاری دیگر باشد یا واحد تجاری فرعی یک واحد دیگر با مالکیت کمتر از 100 درصد سهام باشد و سایر صاحبان سهام علیرغم آگاهی از قصد واحد سرمایهگذار برای عدم بکارگیری روش ارزش ویژه با آن مخالفت نداشته باشند.
2 . سهام یا سایر اوراق بهادار واحد سرمایهگذار در بورس اوراق بهادار یا سایر بازارهای در دسترس عموم، معامله نشود.
3 . واحد سرمایهگذار برای عرضه هرگونه اوراق بهادار به عموم، صورتهای مالی خود را به هیئت پذیرش بورس اوراق بهادار یا سایر مراجع نظارتی تحویل نداده باشد یا در جریان تحویل آن نباشد.
4 . واحد تجاری اصلی نهایی یا میانی واحد سرمایهگذار، صورتهای مالی تلفیقی قابل دسترس برای استفاده عمومی را طبق استانداردهای حسابداری تهیه کند.
14 . پس از اعمال روش ارزش ویژه، سرمایهگذاری در واحد تجاری وابسته که طبق استاندارد حسابداری شماره 31 با عنوان ”داراییهای غیرجاری نگهداری شده برای فروش و عملیات متوقف شده“ به عنوان نگهداری شده برای فروش طبقهبندی شده است، باید برمبنای اقل مبلغ دفتری مبتنی بر ارزش ویژه و خالص ارزش فروش ارزیابی شود.
15 . شناسایی درآمد حاصل از سرمایهگذاری بر مبنای سود سهام دریافتی یا دریافتنی ممکن است شاخص مناسبی برای درآمد تحصیل شده به وسیله واحد سرمایهگذار از طریق سرمایهگذاری در واحد تجاری وابسته نباشد، زیرا این سود ممکن است رابطه ضعیفی با عملکرد واحد تجاری وابسته داشته باشد. از آنجا که واحد سرمایهگذار در واحد تجاری وابسته دارای نفوذ قابل ملاحظه است، نسبت به عملکرد آن واحد و در نتیجه، نسبت به بازده سرمایهگذاری خود نیز مسئولیت دارد. واحد سرمایهگذار برای نشان دادن این مسئولیت، دامنه صورتهای مالی خود را گسترش میدهد تا سهم خود از نتایج عملکرد واحد تجاری وابسته را شناسایی کند. در نتیجه، بکارگیری روش ارزش ویژه باعث میشود تا گزارشگری خالص داراییها و نتایج عملکرد واحد سرمایهگذار به گونهای سودمندتر انجام شود.
16 . واحد سرمایهگذار باید از زمانی که نفوذ قابل ملاحظه بر واحد تجاری وابسته را از دست میدهد استفاده از روش ارزش ویژه را متوقف کند. بعد از آن تاریخ، حسابداری سرمایهگذاری تابع استاندارد حسابداری شماره 15 با عنوان ”حسابداری سرمایهگذاریها“ خواهد بود. مبلغ دفتری سرمایهگذاری باید از تاریخ توقف بکارگیری روش ارزش ویژه به بعد به عنوان بهای تمام شده سرمایهگذاری محسوب شود. در صورتی که در دورههای آتی، واحد سرمایهگذار مبالغی بابت سود از محل سود انباشته و اندوختههای قبل از تاریخ تغییر روش دریافت کند، این مبالغ باید از مبلغ دفتری سرمایهگذاری کسر شود.
17 . اگر واحد سرمایهگذار نفوذ قابل ملاحظه خود بر واحد تجاری وابسته را از دست دهد، مانده مازاد تجدید ارزیابی و سایر اندوختههای منعکس در سرفصل حقوق صاحبان سهام در رابطه با واحد تجاری وابسته را که از طریق سود و زیان جامع شناسایی شده است، به سود (زیان) انباشته منتقل میکند. برای مثال، اگر واحد تجاری وابسته دارای سرمایهگذاریهای بلندمدتی باشد که برای حسابداری آنها از روش تجدید ارزیابی استفاده کرده است، و واحد سرمایهگذار نفوذ قابل ملاحظه خود بر واحد تجاری وابسته را از دست دهد، واحد سرمایهگذار مانده مازاد تجدید ارزیابی مربوط به این سرمایهگذاری را به سود (زیان) انباشته منتقل میکند. اگر سهم واحد سرمایهگذار در یک واحد تجاری وابسته کاهش یابد، اما سرمایهگذاری کماکان به عنوان سرمایهگذاری در واحد تجاری وابسته تلقی شود، واحد سرمایهگذار تنها متناسب با کاهش سهم خود، مانده مازاد تجدید ارزیابی و سایر اندوختههای منعکس در سرفصل حقوق صاحبان سهام را به سود (زیان) انباشته منتقل میکند.
