تاریخ اجرا در استاندارد شماره 20
39 . الزامات این استاندارد در مورد کلیه صورتهای مالی که دوره مالی آنها از تاریخ 1390/1/1 و بعد از آن شروع میشود، لازمالاجرا است.
مطابقت با استانداردهای بینالمللی حسابداری در استاندارد شماره 20
40 . به استثنای الزامات مربوط به نحوه اندازهگیری سرمایهگذاری در زمان توقف بکارگیری ارزش ویژه (بند 16)، و الزامات مربوط به استهلاک سرقفلی و نحوه برخورد با مازاد سهم واحد سرمایهگذار از خالص ارزش منصفانه داراییها و بدهیهای قابل تشخیص واحد تجاری وابسته نسبت به بهای تمام شده سرمایهگذاری (بند 21)، با اجرای الزامات این استاندارد، مفاد استاندارد بینالمللی حسابداری شماره 28 با عنوان سرمایهگذاری در واحدهای تجاری وابسته (ویرایش دسامبر 2008) نیز رعایت میشود.
پیوست
مبانی نتیجهگیری
این مبانی نتیجهگیری بخشی از الزامات استاندارد حسابداری شماره 20 را
تشکیل نمیدهد.
دلایل تجدیدنظر در استاندارد
1 . در استاندارد قبلی، به نحوه حسابداری سرمایهگذاری در واحدهای تجاری وابسته توسط واحد سرمایهگذاری که طبق استاندارد حسابداری شماره 18 با عنوان صورتهای مالی تلفیقی و حسابداری سرمایهگذاری در واحدهای تجاری فرعی از تلفیق معاف بود، اشاره نشده بود. همچنین، در استاندارد پیشین، نحوه برخورد با زیانهای مازاد واحد تجاری وابسته و زیان کاهش ارزش، و نیز وجود محدودیتهای شدید در توانایی انتقال وجوه نقد با استاندارد بینالمللی حسابداری شماره 28 متفاوت بود. این دلایل موجب شد تا کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، بازنگری استاندارد حسابداری شماره 20 را در دستور کار خود قرار دهد.
دامنه کاربرد
مستثنی شدن سرمایهگذاری در واحدهای تجاری وابسته توسط صندوقهای سرمایهگذاری و واحدهای تجاری مشابه از الزامات اندازهگیری این استاندارد
2 . استفاده از روش ارزش ویژه برای حسابداری سرمایهگذاری در واحدهای تجاری وابسته توسط صندوقهای سرمایهگذاری و واحدهای تجاری مشابه، اغلب به ارائه اطلاعات مربوط برای مدیریت و سرمایهگذاران منجر نمیشود. علاوه بر این، میزان سرمایهگذاری این گونه واحدهای تجاری در واحدهای سرمایهپذیر، اغلب در نوسان است و تغییر مکرر روش حسابداری مورد استفاده برای سرمایهگذاریها موجب کاهش سودمندی صورتهای مالی آنها خواهد شد. این دلایل موجب شد تا صندوقهای سرمایهگذاری و واحدهای تجاری مشابه از دامنه کاربرد استاندارد حسابداری شماره 20 مستثنی شوند. به نظر کمیته، استفاده از ارزش بازار برای حسابداری تمامی طبقات سرمایهگذاری توسط این گونه واحدها رویکرد مناسبتری است.
کاربرد روش ارزش ویژه
نفوذ قابل ملاحظه موقت
3 . در استاندارد قبلی، بکارگیری روش ارزش ویژه در مورد سرمایهگذاریهایی که تنها به منظور واگذاری در آینده نزدیک تحصیل و نگهداری میشود منع، و بکارگیری روش بهای تمامشده در مورد آنها الزامی شده بود. کمیته تصمیم گرفت که به منظور حفظ ثبات رویه در نحوه برخورد با سرمایهگذاری در واحدهای تجاری فرعی و وابسته، و مطابقت با الزامات استاندارد حسابداری شماره 31 با عنوان داراییهای غیرجاری نگهداری شده برای فروش و عملیات متوقف شده، بکارگیری روش ارزش ویژه برای حسابداری اینگونه سرمایهگذاریها را الزامی نماید.
محدودیتهای شدید و بلندمدت
4 . از آنجا که وجود محدودیتهای شدید و بلندمدتی که به توانایی واحد تجاری وابسته در انتقال وجوه به واحد سرمایهگذار، به نحوی عمده لطمه وارد کند، مانع از اعمال نفوذ قابل ملاحظه بر واحد تجاری وابسته نیست، کمیته معافیت واحد سرمایهگذار از بکارگیری روش ارزش ویژه در چنین شرایطی را حذف کرد. با این حال، واحد سرمایهگذار باید امکان از بین رفتن نفوذ قابل ملاحظه هنگام وجود محدودیتهای شدید و بلندمدت را بررسی کند و در صورت از دست دادن نفوذ قابل ملاحظه، استفاده از روش ارزش ویژه را متوقف نماید.
شناسایی زیانها
5 . طبق استاندارد قبلی، در صورتی که سهم واحد سرمایهگذار از زیانهای واحد تجاری وابسته، مساوی یا بیشتر از مبلغ دفتری سرمایهگذاری میگردید، واحد سرمایهگذار احتساب سهم زیان خود را متوقف و سرمایهگذاری را به ارزش صفر گزارش میکرد. به نظر کمیته، هنگام شناسایی زیان واحد تجاری وابسته، علاوه بر مبلغ دفتری منافع مالکانه واحد سرمایهگذار، منافع غیرمالکانه (نظیر مطالبات بلند مدت) نیز باید کاهش داده شود. در نظر نگرفتن سرمایهگذاریهای غیرمالکانه برای شناسایی زیان، امکان تغییر ساختار سرمایهگذاری در واحد تجاری وابسته به منظور گریز از شناسایی زیان واحد تجاری وابسته در روش ارزش ویژه را فراهم میکند.
زیانهای کاهش ارزش
6 . در استاندارد قبلی، رهنمود روشنی در رابطه با تشخیص، نحوه اندازهگیری و میزان برگشت زیان کاهش ارزش سرمایهگذاری در واحد تجاری وابسته ارائه نشده بود.
7 . در استاندارد جدید، چگونگی تشخیص زیان کاهش ارزش سرمایهگذاری در واحد تجاری وابسته، نحوه اندازهگیری آن، و میزان برگشت زیان کاهش ارزش تشریح شده است. بر این اساس، واحد سرمایهگذار نباید زیان کاهش ارزش را به هیچ یک از داراییها، از جمله سرقفلی، که بخشی از مبلغ دفتری سرمایهگذاری در واحد تجاری وابسته را تشکیل میدهد، تخصیص دهد، زیرا سرمایهگذاری به صورت یک دارایی منفرد در نظر گرفته میشود.
