پیوست 1: مثال توضیحی
این مثال جنبه توضیحی دارد و بخشی از استاندارد حسابداری شماره 29 محسوب نمیشود.
هدف از ارائه این مثال، تشریح نحوه اجرای برخی از الزامات این استاندارد میباشد. در این مثال نحوه شناخت درآمد، نحوه تخصیص مخارج و به هزینه بردن آن، و ارائه اقلام مرتبط با فعالیتهای ساخت املاک در صورتهای مالی برای یک دوره سه ساله تشریح شده است. در این مثال فرض بر این است که واحد تجاری میتواند داراییها و بدهیهای خود را به جاری و غیرجاری طبقهبندی کند.
شرکت ساختمانی تهرانگستر در سال 0×13 دو قطعه زمین به بهای تمامشده 20 میلیارد ریال تحصیل نمود. شرکت درنظر دارد عملیات ساختمانی را در قطعه اول در سال 1×13 و در قطعه دوم در سال 5×13 آغاز کند. مساحت قطعه اول 30 هکتار و بهای خرید آن 10 میلیارد ریال است و شرکت مبلغ 2 میلیارد ریال برای تغییر کاربری این زمین از کشاورزی به مسکونی در ابتدای سال 1×13 پرداخت کرده است. عملیات ساختمانی قطعه اول در دو فاز به شرح زیر انجام خواهد شد:
1 . فاز ” الف“ اختصاص 10 هکتار برای ساخت 100 واحد خانه ویلایی دوبلکس، به قیمت هر واحد 300 میلیون ریال، و
2 . فاز ” ب“ اختصاص 15 هکتار برای ساخت 50 واحد مسکونی ویلایی به قیمت هر واحد 500 میلیون ریال برای هر واحد.
پنج هکتار باقیمانده از قطعه اول برای ساخت اماکن تفریحی ورزشی و سایر زیرساختهای مشترک اختصاص یافته و تمام مخارج آن به مبلغ یک میلیارد ریال در سال 1×13 تحمل شده است.
عملیات ساختمانی در فروردین 1×13 آغاز و در سال 3×13 به اتمام رسید. سایر اطلاعات به شرح زیر است:
الف – سال 1×13
| شرح | فاز” الف“(100 واحد) | فاز ” ب“(50 واحد) |
| 1- واحدهای فروشرفته تا تاریخ ترازنامه | 40 | 30 |
| 2- درصد مبلغ قابلدریافت طبق قراردادهای فروش | 35% | 35% |
| 3- درصد مبلغ دریافتشده از مشتریان نسبت به مبلغ قابل دریافت | 90% | 90% |
| 4- مخارج تحمل شده ساخت (غیر از زمین و مخارج مشترک) تا این تاریخ: | ||
| مخارج مستقیم – میلیون ریال | 000ر4 | 000ر3 |
| مخارج غیرمستقیم تخصیصیافته – میلیون ریال | 000ر2 | 000ر1 |
| 5- برآورد مخارج آتی ساخت جهت تکمیل: | ||
| مخارج مستقیم – میلیون ریال | 000ر8 | 000ر6 |
| مخارج غیرمستقیم- میلیون ریال | 000ر2 | 000ر1 |
ب – سال 2×13
| شرح | فاز” الف“(100 واحد) | فاز ” ب“(50 واحد) |
| 1- واحدهای فروشرفته از ابتدای پروژه تا تاریخ ترازنامه | 80 | 50 |
| 2- درصد مبلغ قابلدریافت طبق قراردادهای فروش | 70% | 70% |
| 3- درصد مبلغ دریافت شده از مشتریان نسبت به مبلغ قابلدریافت | 90% | 90% |
| 4- مخارج تحمل شده ساخت (غیر از زمین و مخارج مشترک) تا این تاریخ: | ||
| مخارج مستقیم – میلیون ریال | 250ر8 | 200ر6 |
| مخارج غیرمستقیم تخصیصیافته – میلیون ریال | 000ر3 | 000ر2 |
| 5- برآورد مخارج آتی ساخت جهت تکمیل: | ||
| مخارج مستقیم – میلیون ریال | 000ر2 | 500ر1 |
| مخارج غیرمستقیم – میلیون ریال | 750ر1 | 800 |
ج – سال 3×13
| شرح | فاز”الف“(100 واحد) | فاز ”ب“(50 واحد) |
| 1- واحدهای فروشرفته از ابتدای پروژه تا تاریخ ترازنامه | 90 | 50 |
| 2- درصد مبلغ قابلدریافت طبق قراردادهای فروش | 100% | 100% |
| 3- درصد مبلغ دریافت شده از مشتریان نسبت به مبلغ قابلدریافت | 90% | 90% |
| 4- مخارج تحمل شده ساخت (غیر از زمین و مخارج مشترک) – میلیون ریال | 500ر15 | 000ر10 |
مبلغ مخارج ساخت، درآمد، هزینهها و سود شناساییشده در صورتهای مالی برای هرسال به شرح زیر میباشد:
1 . تخصیص مخارج مشترک
مخارج مشترک:
| ارقام به میلیون ریال | |
زمین اماکن مشترک (هکتار  ) (2 میلیارد + 10 میلیارد) | 000ر2 |
| مخارج زیرساختها | 000ر1 |
| جمع مخارج | 000ر3 |
تخصیص مخارج مشترک با استفاده از روش ارزش نسبی فروش:
| فاز | ارزش نسبی فروش | مخارج مشترک تخصیص یافته(روند شده) | |
| میلیون ریال | میلیونریال | ||
| فاز ” الف“ | 000ر30 | 600ر1 | |
| فاز ” ب“ | 000ر25 | 400ر1 | |
| 000ر55 | 000ر3 |
2 . محاسبه درصد تکمیل و مبلغ درآمد و هزینههای ساخت املاک که در صورت سود و زیان باید شناسایی شود.
