مثال تشریحی 4: گزارش حسابرسی صورتهای مالی تلفیقی یک شرکت پذیرفته شده در بورس شامل اظهارنظر مشروط و در شرایطی که وجود محدودیت در دامنه رسیدگی یک قلم بااهمیت از صورتهای مالی تلفیقی، بر ”سایر اطلاعات“ نیز اثرگذار است.
مفروضات:
• مجموعه کامل صورتهای مالی تلفیقی یک شرکت پذیرفته شده در بورس شامل صورتهای مالی تلفیقی و جداگانه شرکت که از یک چارچوب ارائه منصفانه استفاده میکند، حسابرسی شده است. گروه شامل شرکت اصلی و شرکتهای فرعی آن است (یعنی استاندارد 600 در این حسابرسی کاربرد دارد).
• هیئت مدیره برای تهیه صورتهای مالی تلفیقی از استانداردهای حسابداری (یک چارچوب با مقاصد عمومی) استفاده کرده است.
• مسئولیتهای هیئت مدیره در قبال صورتهای مالی تلفیقی طبق استاندارد 210 در قرارداد حسابرسی توصیف شده است.
• به رغم پیگیری حسابرس، کسب شواهد حسابرسی کافی و مناسب در خصوص سرمایهگذاری گروه در یک واحد تجاری وابسته خارجی امکانپذیر نشده است. فرض میشود آثار احتمالی مقدورنبودن کسب شواهد حسابرسی کافی و مناسب بر صورتهای مالی تلفیقی ، بااهمیت ولی غیرفراگیر است (یعنی اظهارنظر مشروط مناسب است).
• الزامات اخلاقی مربوط که در حسابرسی بکار رفته است، آیین رفتار حرفهای جامعه حسابداران رسمی ایران[1] است.
• حسابرس براساس شواهد حسابرسی کسب شده به این نتیجه رسیده است که با توجه به مفاد استاندارد 570، ابهامی بااهمیت در ارتباط با رویدادها یا شرایطی که میتواند تردیدی عمده نسبت به توانایی شرکت به ادامه فعالیت ایجاد کند، وجود ندارد.
• مسائل عمده حسابرسی طبق استاندارد 701 اطلاعرسانی شده است.
• حسابرس سایر اطلاعات را دریافت کرده و مسئلهای که سبب اظهارنظر مشروط نسبت به صورتهای مالی گروه و جداگانه شرکت شده است، “سایر اطلاعات“ را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
• حسابرس، علاوه بر حسابرسی صورتهای مالی تلفیقی، مسئولیتهای گزارشگری دیگری نیز طبق قوانین به عهده دارد.
گزارش حسابرس مستقل
به مجمع عمومی عادی صاحبان سهام شرکت نمونه (سهامی عام)
گزارش حسابرسی صورتهای مالی تلفیقی و جداگانه شرکت
اظهار نظر مشروط
صورتهای مالی تلفیقی و جداگانه شرکت نمونه (سهامی عام) شامل صورتهای وضعیت مالی تلفیقی گروه و جداگانه شرکت به تاریخ 29 اسفند 1×14 و صورتهای سود و زیان، سود و زیان جامع، تغییرات در حقوق مالکانه، و جریانهای نقدی تلفیقی گروه و جداگانه شرکت برای سال مالی منتهی به تاریخ مزبور، و یادداشتهای توضیحی 1 تا …، توسط این مؤسسه حسابرسی شده است.
به نظر این مؤسسه، به استثنای آثار احتمالی مورد مندرج در بخش مبانی اظهارنظر مشروط، صورتهای مالی یاد شده، وضعیت مالی گروه و جداگانه شرکت در تاریخ 29 اسفند 1×14، و عملکرد مالی و جریانهای نقدی گروه و جداگانه شرکت را برای سال مالی منتهی به تاریخ مزبور، از تمام جنبههای بااهمیت، طبق استانداردهای حسابداری، به نحو منصفانه نشان میدهد.
مبانی اظهار نظر مشروط
سرمایهگذاری شرکت نمونه در شرکت ”الف“ (واحد تجاری وابسته خارجی که طی سال تحصیل شده است) در صورت وضعیت مالی تلفیقی به تاریخ 29 اسفند 1×14 به مبلغ … میلیارد ریال منعکس شده، و سهم شرکت نمونه از سود خالص شرکت ”الف“ به مبلغ … میلیارد ریال در صورت سود و زیان گروه برای سال منتهی به تاریخ مزبور گزارش شده است. این مؤسسه به دلیل محدودیت در دسترسی به اطلاعات مالی، مدیران اجرایی و حسابرس شرکت ”الف“، قادر به کسب شواهد حسابرسی کافی و مناسب در مورد مبلغ دفتری سرمایهگذاری شرکت نمونه در شرکت ”الف“ در تاریخ 29 اسفند 1×14، و سهم شرکت نمونه از سود خالص شرکت ”الف“ در سال 1×14 نبوده است. در نتیجه، تعیین تعدیلات احتمالی از این بابت بر صورتهای مالی تلفیقی میسر نگردیده است.
حسابرسی این مؤسسه طبق استانداردهای حسابرسی انجام شده است. مسئولیتهای مؤسسه طبق این استانداردها در بخش مسئولیتهای حسابرس در حسابرسی صورتهای مالی تلفیقی و جداگانه شرکت توصیف شده است. این مؤسسه طبق الزامات آیین رفتار حرفهای جامعه حسابداران رسمی ایران، مستقل از گروه است و سایر مسئولیتهای اخلاقی را طبق الزامات مذکور انجام داده است. این موسسه اعتقاد دارد که شواهد حسابرسی کسب شده به عنوان مبنای اظهارنظر مشروط، کافی و مناسب است.
مسائل عمده حسابرسی
منظور از مسائل عمده حسابرسی، مسائلی است که به قضاوت حرفهای حسابرس، در حسابرسی صورتهای مالی دوره جاری، دارای بیشترین اهمیت بودهاند. این مسائل در چارچوب حسابرسی صورتهای مالی به عنوان یک مجموعه واحد، و به منظور اظهارنظر نسبت به صورتهای مالی، مورد توجه قرار گرفتهاند، و اظهارنظر جداگانهای نسبت به این مسائل ارائه نمیشود. علاوه بر مسائل درج شده در بخش مبانی اظهارنظر مشروط، مسائل زیر به عنوان مسائل عمده حسابرسی که در گزارش حسابرس اطلاعرسانی میشود، تعیین شدهاند:
[در این قسمت، هر یک از مسائل عمده حسابرسی طبق استاندارد 701 توصیف میشود]
سایر اطلاعات
مسئولیت ”سایر اطلاعات“ با هیئت مدیره شرکت است. ”سایر اطلاعات“ شامل گزارش تفسیری مدیریت و … است.
اظهارنظر این موسسه نسبت به صورتهای مالی، به ”سایر اطلاعات“ تسری ندارد و بنابراین حسابرس نسبت به آن هیچ نوع اطمینانی ارائه نمیکند.
مسئولیت این موسسه، مطالعه ”سایر اطلاعات“ به منظور تشخیص مغایرتهای بااهمیت بین ”سایر اطلاعات“ و صورتهای مالی یا شناخت کسب شده توسط حسابرس در جریان حسابرسی، و یا مواردی است که به نظر می رسد تحریفی بااهمیت در ”سایر اطلاعات“ وجود دارد. در صورتیکه این مؤسسه، بر اساس کار انجام شده، به این نتیجه برسد که تحریفی بااهمیت در ”سایر اطلاعات“ وجود دارد، باید آن را گزارش کند. همانطور که در بخش مبانی اظهارنظر مشروط عنوان گردید، این موسسه نتوانسته است شواهد حسابرسی کافی و مناسب درمورد مبلغ دفتری سرمایه گذاری شرکت نمونه در شرکت ”الف“، و سهم شرکت نمونه از سود خالص شرکت ”الف“ دریافت کند. بنابراین، این موسسه به دلیل عدم دسترسی به اطلاعات لازم، نمیتواند نتیجه گیری کند که ”سایر اطلاعات“ از این بابت حاوی تحریف بااهمیت است یا خیر.
مسئولیتهای هیئت مدیره در قبال صورتهای مالی
[در این خصوص، گزارشگری طبق استاندارد 700 (تجدید نظر شده 1401) انجام میشود- به مثال تشریحی 1 مندرج در استاندارد 700 (تجدید نظر شده 1401) مراجعه شود. ]
مسئولیتهای حسابرس در حسابرسی صورتهای مالی
[در این خصوص، گزارشگری طبق استاندارد 700 (تجدید نظر شده 1401) انجام میشود- به مثال تشریحی 2 مندرج در استاندارد 700 (تجدید نظر شده 1401) مراجعه شود. ]
گزارش در مورد سایر الزامات قانونی و مقرراتی
[ در این خصوص، گزارشگری طبق استاندارد 700 (تجدید نظر شده 1401) انجام میشود- به مثال تشریحی 2 مندرج در استاندارد 700 (تجدید نظر شده 1401) مراجعه شود.]
[1]. بدیهی است در صورتیکه حسابرسی واحد تجاری توسط سازمان حسابرسی انجام شود، به آیین رفتار حرفهای سازمان حسابرسی اشاره میشود.
