توجه به اینکه آیا مغایرتی بااهمیت بین سایر اطلاعات و صورتهای مالی وجود دارد یا خیر (رک: بند 14-الف)
ت-14. سایر اطلاعات میتواند شامل مبالغ یا دیگر اطلاعاتی باشد که یکسان با مبالغ یا دیگر اطلاعات مندرج در صورتهای مالی یا خلاصه آنها است یا جزئیات بیشتری را در مورد آنها ارائه میدهد. نمونههایی از این مبالغ یا دیگر اطلاعات شامل موارد زیر است:
- جداول، نمودارها یا نمایههایی که از صورتهای مالی استخراج شده است.
- افشای جزئیات بیشتر در مورد یک مانده حساب یا سرفصل مندرج در صورتهای مالی، نظیر آنکه بیان شود ”درآمد سال جاری شامل ××× میلیارد ریال فروش محصول الف و ××× میلیارد ریال فروش محصول ب است.“
- تشریح نتایج مالی، نظیر آنکه بیان شود”جمع هزینههای تحقیق و توسعه در سال جاری بالغ بر ××× میلیارد ریال بوده است.“
ت-15. در ارزیابی سازگاری مبالغ یا دیگر اطلاعات منتخب مندرج در سایر اطلاعات با صورتهای مالی، حسابرس ملزم نیست تمام مبالغ یا دیگر اطلاعات مندرج در سایر اطلاعات را که یکسان با مبالغ یا دیگر اطلاعات صورتهای مالی یا خلاصهای از آنها است یا جزئیات بیشتری را در مورد آنها ارائه میدهد، با یکدیگر مقایسه کند.
ت-16. انتخاب مبالغ یا دیگر اطلاعات برای مقایسه، مسئلهای تابع قضاوت حرفهای است. عوامل مربوط برای این قضاوت شامل موارد زیر است:
- اهمیت مبلغ یا دیگر اطلاعات مورد نظر در بستر ارائه آن که میتواند میزان اهمیتی را که استفادهکنندگان برای آن مبلغ یا دیگر اطلاعات قائل میشوند، تحت تأثیر قرار دهد (برای مثال، یک نسبت یا مبلغ کلیدی).
- در صورت کمّی بودن، اندازه نسبی مبلغ موردنظر در مقایسه با حسابها یا اطلاعات مندرج در صورتهای مالی یا دیگر اطلاعات مرتبط با آن.
- حساسیت مبلغ یا دیگر اطلاعات مندرج در سایر اطلاعات، برای مثال، پاداش مدیران.
ت-17. تعیین ماهیت و میزان روشهای لازم براساس الزامات بند 14-الف، موضوعی تابع قضاوت حرفهای است، که با در نظر گرفتن این نکته انجام میشود که مسئولیتهای حسابرس طبق این استاندارد، متضمن اطمینانبخشی نسبت به سایر اطلاعات یا کسب اطمینان از صحت سایر اطلاعات نیست. نمونههایی از این روشها به شرح زیر است:
- در خصوص اطلاعاتی که یکسان با اطلاعات مندرج در صورتهای مالی است، مقایسه آن اطلاعات با مندرجات صورتهای مالی.
- در خصوص اطلاعاتی که هم معنای موارد افشا در صورتهای مالی است، مقایسه واژگان مورد استفاده و توجه به میزان تفاوت در جملهبندیهای مورد استفاده و اینکه آیا این تفاوتها بر معانی متفاوت دلالت میکند یا خیر.
- کسب صورت تطبیق مبالغ مندرج در سایر اطلاعات و صورتهای مالی از مدیران اجرایی و:
- مقایسه اقلام صورت مغایرت با صورتهای مالی و سایر اطلاعات، و
- بررسی صحت محاسبات ریاضی صورت تطبیق.
ت-18. ارزیابی سازگاری مبالغ یا دیگر اطلاعات منتخب مندرج در سایر اطلاعات با صورتهای مالی، در مواردی که با توجه به ماهیت سایر اطلاعات سودمند تلقی شود، شامل توجه به نحوه ارائه آنها در مقایسه با صورتهای مالی نیز میشود.
توجه به وجود یا نبود مغایرتی بااهمیت بین سایر اطلاعات و شناختی که حسابرس در جریان کار حسابرسی کسب کرده است (رک: بند 14-ب)
ت-19. سایر اطلاعات ممکن است شامل مبالغ یا دیگر اطلاعاتی باشد که به شناختی که حسابرس در جریان حسابرسی کسب کرده است مربوط میشود (بجز موارد مندرج در بند 14-الف) . موارد زیر ممکن است نمونههایی از این مبالغ یا دیگر اطلاعات باشد:
- افشای آحاد تولید، یا جدولی که آمار تولید را بر حسب مناطق جغرافیایی تلخیص میکند.
- گزارهای به این صورت که ”شرکت طی سال جاری محصولات جدید الف و ب را تولید و به بازار عرضه کرده است.“
- معرفی مختصر مکانهای اصلی فعالیت واحد تجاری، نظیر آنکه گفته شود ”محل اصلی فعالیت واحد تجاری در کشور الف است، اما در کشورهای ب و پ نیز فعالیتهایی انجام میشود.“
ت-20. شناختی که حسابرس در جریان کار حسابرسی کسب میکند شامل شناخت حسابرس از واحد تجاری و محیط آن شامل کنترلهای داخلی واحد تجاری میشود که طبق استاندارد 315 حاصل میشود.[1] استاندارد 315، لزوم شناخت حسابرس از موارد مذکور را مطرح میکند که شامل کسب شناخت از مواردی نظیر مسائل زیر میشود:
الف ـ صنعت، قوانین و مقررات، و سایر عوامل برونسازمانی،
ب ـ ماهیت واحد تجاری،
پ ـ نحوه انتخاب و بکارگیری رویههای حسابداری توسط واحد تجاری،
ت ـ اهداف و راهبردهای واحد تجاری،
ث ـ اندازهگیری و بررسی عملکرد مالی واحد تجاری، و
ج ـ کنترلهای داخلی واحد تجاری.
ت-21. شناختی که حسابرس در جریان کار حسابرسی کسب میکند میتواند شامل مسائلی شود که ماهیتاً مربوط به آینده هستند. اینگونه مسائل برای مثال میتواند شامل چشماندازهای کسب و کار و جریانهای نقدی آتی باشد که حسابرس هنگام ارزیابی مفروضات مورد استفاده مدیران اجرایی در انجام آزمون کاهش ارزش داراییهای نامشهود، نظیر سرقفلی، یا هنگام ارزیابی برآورد مدیران اجرایی از توانایی واحد تجاری به ادامه فعالیت، مورد توجه قرار داده است.
ت-22. در توجه به مسئله وجود یا نبود مغایرتی بااهمیت بین سایر اطلاعات و شناختی که حسابرس در جریان کار حسابرسی کسب کرده است حسابرس میتواند تمرکز خود را بر مسائلی از سایر اطلاعات قرار دهد که اهمیت کافی داشته باشند، طوری که تحریف سایر اطلاعات در ارتباط با آن مسئله بتواند بااهمیت باشد. ت-23. در ارتباط با بسیاری از مسائل مندرج در سایر اطلاعات، به یاد آوردن شواهد حسابرسی کسب شده و نتیجهگیریهای بدست آمده در جریان کارحسابرسی میتواند حسابرس را قادر سازد که به این مسئله توجه کند که آیا مغایرت بااهمیتی بین سایر اطلاعات و شناختی که حسابرس در جریان کار حسابرسی کسب کرده است، وجود دارد یا خیر. هر قدر حسابرس با تجربهتر باشد و با جنبههای عمده کار حسابرسی آشنایی بیشتری داشته باشد، احتمال آن بیشتر میشود که یادآوری مسائل مرتبط توسط
[1]. استاندارد حسابرسی 315، ”تشخیص و ارزیابی خطرهای تحریف بااهمیت از طریق شناخت واحد تجاری و محیط آن (تجدیدنظرشده 1393)“، بندهای 11 و 12
