تـ44. سطوح اهمیت بخش در مورد بخشهایی تعیین میشود که اطلاعات مالی آنها به عنوان قسمتی از حسابرسی گروه طبق بندهای 26، 27ـ الف و 29، حسابرسی یا بررسی شود. حسابرس بخش از سطح اهمیت آن برای ارزیابی اینکه آیا تحریفهای کشف شده اصلاح نشده، بطور جداگانه یا در مجموع، بااهمیت هستند یا خیر، استفاده میکند.
تـ45. علاوه بر سطوح اهمیت بخش، یک آستانه نیز برای تحریفها تعیین میشود. تحریفهای شناسایی شده در اطلاعات مالی بخش که بیشتر از آستانه تحریفها است، به اطلاع تیم حسابرسی گروه میرسد.
تـ46. در مورد حسابرسی اطلاعات مالی یک بخش، حسابرس بخش (یا تیم حسابرسی گروه) به منظور براورد خطرهای تحریف بااهمیت اطلاعات مالی بخش و طراحی روشهای حسابرسی لازم در برخورد با خطرهای براوردی، یک یا چند مبلغ پایینتر از سطح اهمیت بخش تعیین میکند. انجام این امر برای کاهش خطر فزونی مجموع تحریفهای کشف شده و کشف نشده در اطلاعات مالی بخش بر سطح اهمیت بخش، ضروری است. در عمل، تیم حسابرسی گروه ممکن است سطح اهمیت بخش را تا سطوح مذکور تقلیل دهد. در چنین مواردی، حسابرس بخش به منظور ارزیابی خطرهای تحریف بااهمیت اطلاعات مالی بخش و طراحی روشهای حسابرسی لازم در برخورد با خطرهای براوردی و همچنین برای ارزیابی اینکه آیا تحریفهای کشف شده، به تنهایی یا در مجموع، بااهمیت هستند یا خیر، از سطح اهمیت بخش استفاده میکند.
برخورد با خطرهای براوردی
تعیین نوع کاری که در مورد اطلاعات مالی بخشها انجام میشود (رک : بندهای 26 و 27)
تـ47. تعیین نوع کاری که در مورد اطلاعات مالی یک بخش توسط تیم حسابرسی گروه انجام میشود و مشارکت در کار حسابرس بخش، تحت تأثیر موارد زیر قرار میگیرد:
الف ـ اهمیت بخش [اینکه آیا بخش یک بخش عمده است یا خیر]،
ب ـ خطرهای عمده شناسایی شده ناشی از تحریف بااهمیت صورتهای مالی گروه،
پ ـ ارزیابی تیم حسابرسی گروه از طراحی و اجرای کنترلهای عمومی گروه، و
ت ـ شناخت تیم حسابرسی گروه از حسابرس بخش.
نمودار صفحه بعد نشاندهنده این است که چگونه اهمیت بخش بر نوع کاری که در مورد اطلاعات مالی یک بخش توسط تیم حسابرسی گروه انجام میشود اثر میگذارد.
بخشهای عمده (رک : بندهای 27ـ ب و 27ـ پ)
تـ48. تیم حسابرسی گروه ممکن است به خاطر اینکه احتمال میرود یک بخش به دلیل ماهیت یا شرایط خاص آن دربردارنده خطرهای عمده تحریف بااهمیت صورتهای مالی گروه باشد، آن بخش را به عنوان یک بخش عمده شناسایی کند. در چنین مواردی، تیم حسابرسی گروه ممکن است بتواند مانده حسابها، گروههای معاملات یا موارد افشایی را مشخص کند که تحت تأثیر خطرهای عمده احتمالی قرار میگیرد. در صورت وجود چنین وضعیتی، تیم حسابرسی گروه ممکن است تصمیم بگیرد که خود، یا حسابرس بخش به نمایندگی وی، تنها این مانده حسابها، گروههای معاملات یا موارد افشا را حسابرسی کند. برای مثال، در وضعیت توصیف شده در بند تـ6، حسابرسی اطلاعات مالی بخش ممکن است به مانده حسابها، گروههای معاملات و موارد افشای مؤثر از مبادلات ارزی آن بخش محدود شود. در مواردی که تیم حسابرسی گروه از حسابرس بخش درخواست میکند تا حسابرسی یک یا چند مانده حساب، گروههای معاملات یا موارد افشای خاص را انجام دهد، در اطلاعرسانی تیم حسابرسی گروه (به بند 40 مراجعه شود) این واقعیت درنظر گرفته میشود که ممکن است اقلام صورتهای مالی به همدیگر مرتبط باشد.
تـ49. تیم حسابرسی گروه ممکن است روشهای حسابرسی را در برخورد با خطرهای عمده تحریف بااهمیت صورتهای مالی گروه طراحی کند. برای مثال، در مورد خطر عمده نابابی موجودی کالا، تیم حسابرسی گروه ممکن است خود، یا حسابرس بخش به نمایندگی وی، روشهای حسابرسی خاصی را در مورد ارزشیابی موجودی کالای بخشی انجام دهد که دارای حجم زیادی از موجودی کالای احتمالاً ناباب است، اما از جهات دیگر عمده محسوب نمیشود.
بخشهای غیرعمده (رک : بندهای 28 و 29)
تـ50. اطلاعات مالی بخشها ممکن است برحسب شرایط کار به منظور انجام روشهای تحلیلی، در سطوح مختلفی تجمیع شود. نتایج روشهای تحلیلی میتواند نتیجهگیریهای تیم حسابرسی گروه در مورد نبود خطرهای عمده تحریف بااهمیت در اطلاعات مالی تجمیع شده بخشهای غیرعمده را تأیید کند.
تـ51. تصمیمگیری تیم حسابرسی گروه در باره اینکه چه تعداد از بخشها و کدامیک از آنها طبق بند 29 انتخاب میشود و نوع کاری که در مورد اطلاعات مالی بخشهای منتخب انجام میشود، ممکن است تحت تأثیر عواملی نظیر موارد زیر قرار گیرد:
- میزان شواهد حسابرسی که انتظار میرود در مورد اطلاعات مالی بخشهای عمده کسب شود.
- اینکه آیا آن بخش اخیراً تحصیل یا ایجاد شده است یا خیر.
- اینکه آیا تغییرات عمده در آن بخش بوجود آمده است یا خیر.
- اینکه آیا حسابرسی داخلی در آن بخش انجام شده است یا خیر و چه تأثیری بر حسابرسی گروه دارد.
- اینکه آیا بخشها از فرایندها و سیستمهای اطلاعاتی یکسانی استفاده میکنند یا خیر.
- اثربخشی کارکرد کنترلهای عمومی گروه.
- نوسانات غیرعادی مشخص شده از طریق روشهای تحلیلی اجرا شده در سطح گروه.
- اهمیت مالی خاص یک بخش، یا خطر ایجاد شده از طرف آن، در مقایسه با سایر بخشهای گروه (بخشهای غیرعمده).
- اینکه آیا حسابرسی یک بخش خاص طبق قانون، مقررات، یا بنا به دلایل دیگری الزامی شده است یا خیر.
درنظر گرفتن عنصر غیرقابل پیشبینی بودن در انتخاب بخشهای غیرعمده ممکن است احتمال شناسایی تحریف بااهمیت اطلاعات مالی بخشها را افزایش دهد. مبانی انتخاب بخشها پس از گذشت یک یا چند دوره تغییر میکند.
تـ52. بررسی اطلاعات مالی یک بخش میتواند طبق استانداردهای 24001[1]و 2410 2، با انجام تعدیلات لازم متناسب با شرایط مورد نظر انجام شود. تیم حسابرسی گروه ممکن است روشهای لازم را نیز برای تکمیل کار انجام دهد.
تـ53. همانطور که در بند تـ 13 اشاره شد، یک گروه ممکن است تنها شامل بخشهای غیرعمده باشد. در چنین شرایطی، تیم حسابرسی گروه میتواند شواهد حسابرسی کافی و مناسب پشتوانه اظهارنظر حسابرسی گروه را از طریق تعیین نوع کاری که قرار است طبق بند 29، در مورد اطلاعات مالی بخشها انجام شود، کسب کند. تیم حسابرسی گروه، یا حسابرس بخش، نمیتواند تنها با اتکا به آزمون کنترلهای عمومی گروه و اجرای روشهای تحلیلی در مورد اطلاعات مالی بخشها که خود یا حسابرس بخش انجام میدهد، شواهد حسابرسی کافی و مناسب را به عنوان پشتوانه اظهارنظر حسابرسی گروه کسب کند.
