77. داده ورودی سطح 1، برای بسیاری از داراییهای مالی و بدهیهای مالی که برخی از آنها در چندین بازار فعال (برای مثال، در بورسهای مختلف) معامله میشوند، در دسترس است. بنابراین، در سطح 1، بر تعیین هر دو مورد زیر تأکید میشود:
الف. بازار اصلی برای دارایی یا بدهی یا، در صورت نبود بازار اصلی، بازار دارای بیشترین مزایا برای دارایی یا بدهی؛ و
ب. اینکه واحد تجاری میتواند آن دارایی یا بدهی را در تاریخ اندازهگیری به قیمت مزبور در آن بازار معامله کند یا خیر.
78. واحد تجاری نباید داده ورودی سطح 1 را به استثنای شرایط زیر، تعدیل کند:
الف. هنگامی که واحد تجاری تعداد زیادی دارایی یا بدهی (برای مثال اوراق بدهی) مشابه (اما غیرهمانند) در اختیار دارد که به ارزش منصفانه اندازهگیری میشوند و برای هر یک از داراییها یا بدهیها، قیمت اعلامشده در بازار فعال در دسترس است اما به آسانی قابل دستیابی نیست (یعنی با توجه به تعداد زیاد داراییها یا بدهیهای مشابه که واحد تجاری در اختیار دارد، کسب اطلاعات مرتبط با قیمتگذاری برای هر یک از داراییها یا بدهیها بطور اختصاصی در تاریخ اندازهگیری دشوار است). در این شرایط، واحد تجاری ممکن است به عنوان یک راهکار عملی، ارزش منصفانه را با استفاده از روش قیمتگذاری جایگزین اندازهگیری کند که صرفاً بر مبنای قیمتهای اعلامشده در بازار نیست (برای مثال، قیمتگذاری ماتریسی). با وجود این، استفاده از روش قیمتگذاری جایگزین، موجب اندازهگیری ارزش منصفانهای میشود که در سطح پایینتری از سلسله مراتب ارزش منصفانه طبقهبندی میگردد.
ب. هنگامی که قیمت اعلامشده در یک بازار فعال، بیانگر ارزش منصفانه در تاریخ اندازهگیری نیست. این مورد زمانی مصداق دارد که برای مثال، رویدادهای مهمی (مانند معاملات در بازار بدون واسطه، دادوستد در بازار کارگزاری یا اطلاعیهها) پس از بسته شدن بازار و پیش از تاریخ اندازهگیری واقع شود. واحد تجاری برای تشخیص این رویدادها که ممکن است بر اندازهگیری ارزش منصفانه اثر بگذارد، باید رویهای را تعیین کند و بطور یکنواخت بکار گیرد. با وجود این، تعدیل قیمت اعلامشده بابت اطلاعات جدید، موجب اندازهگیری ارزش منصفانهای میشود که در سطح پایینتری از سلسله مراتب ارزش منصفانه طبقهبندی میگردد.
پ. هنگام اندازهگیری ارزش منصفانه بدهی یا ابزار مالکانه خود واحد تجاری با استفاده از قیمت اعلامشده برای قلم همانندی که در بازار فعال به عنوان دارایی معامله میشود و لازم است آن قیمت بابت عوامل مختص آن قلم یا آن دارایی تعدیل شود (به بند 39 مراجعه شود). اگر الزام به تعدیل قیمت اعلامشده برای آن دارایی وجود نداشته باشد، نتیجه اندازهگیری، ارزش منصفانهای است که در سطح 1 سلسله مراتب ارزش منصفانه طبقهبندی میشود. با وجود این، هرگونه تعدیل قیمت اعلامشده دارایی، موجب اندازهگیری ارزش منصفانهای میشود که در سطح پایینتری از سلسله مراتب ارزش منصفانه طبقهبندی میگردد.
79. اگر واحد تجاری موقعیت یک دارایی یا یک بدهی را در اختیار داشته باشد (شامل موقعیتی متشکل از تعداد زیادی دارایی یا تعداد زیادی بدهی همانند، نظیر مجموعهای از ابزارهای مالی) و آن دارایی یا بدهی در بازار فعال معامله شود، ارزش منصفانه آن دارایی یا بدهی، باید بر اساس قیمت اعلامشده هر دارایی و بدهی و مقدار نگهداریشده توسط واحد تجاری، در سطح 1 اندازهگیری شود. این مورد، حتی در شرایطی مصداق دارد که حجم عادی معاملات روزانه بازار به اندازهای نیست که مقادیر نگهداریشده توسط واحد تجاری را جذب کند و قراردادن سفارشهای فروش این موقعیت در یک معامله واحد، ممکن است بر قیمت اعلامشده اثر بگذارد.
دادههای ورودی سطح 2
80. دادههای ورودی سطح 2، دادههای ورودی غیر از قیمتهای اعلامشده مشمول سطح 1 هستند و برای دارایی یا بدهی مورد نظر، بطور مستقیم یا غیرمستقیم قابل مشاهده میباشند.
81. اگر دارایی یا بدهی مورد نظر، دوره زمانی معین (قراردادی) داشته باشد، داده ورودی سطح 2 باید برای بخش عمدهای از کل دوره زمانی دارایی یا بدهی، قابل مشاهده باشد. دادههای ورودی سطح 2 شامل موارد زیر است:
الف. قیمت اعلامشده برای داراییها یا بدهیهای مشابه در بازارهای فعال.
ب. قیمت اعلامشده برای داراییها یا بدهیهای همانند یا مشابه در بازارهایی که فعال نیستند.
پ. دادههای ورودی غیر از قیمتهای اعلامشده، که برای دارایی یا بدهی مورد نظر، قابل مشاهده است. برای مثال:
1. منحنیهای بازده و نرخهای سود قابل مشاهده در فواصل زمانی مشخص اعلامشده؛
2. نوسانهای مورد انتظار؛ و
3. تفاوتهای اعتباری.
ت. دادههای ورودی تأییدشده بازار.
82. تعدیلات دادههای ورودی سطح 2، با توجه به عوامل مختص دارایی یا بدهی متفاوت است. این عوامل شامل موارد زیر است:
الف. وضعیت یا موقعیت مکانی دارایی؛
ب. میزان ارتباط دادههای ورودی با اقلامی که با دارایی یا بدهی مورد نظر قابل مقایسه هستند (شامل عوامل تشریحشده در بند 39)؛ و
پ. حجم یا سطح فعالیت در بازارهایی که دادههای ورودی در آنها مشاهده میشود.
83. اگر برای تعدیلات، از دادههای ورودی غیرقابل مشاهده بااهمیت استفاده شود، تعدیل داده ورودی سطح 2 که نسبت به کلیت اندازهگیری بااهمیت است، میتواند موجب اندازهگیری ارزش منصفانهای شود که در سطح 3 سلسله مراتب ارزش منصفانه طبقهبندی میگردد.
84. بند ب35، استفاده از دادههای ورودی سطح 2 برای برخی داراییها و بدهیها را توصیف میکند.
دادههای ورودی سطح 3
85. دادههای ورودی سطح 3، دادههای ورودی غیرقابل مشاهده برای دارایی یا بدهی هستند.
86. دادههای ورودی غیرقابل مشاهده برای اندازهگیری ارزش منصفانه باید تا اندازهای مورد استفاده قرار گیرند که دادههای ورودی قابل مشاهده مربوط در دسترس نباشند، مانند شرایطی که برای دارایی یا بدهی در تاریخ اندازهگیری، فعالیت بازار وجود ندارد یا کم است. با وجود این، هدف اندازهگیری ارزش منصفانه، یعنی قیمت خروجی در تاریخ اندازهگیری از دیدگاه یک فعال بازار دارنده دارایی یا متعهد بدهی، تغییر نمیکند. بنابراین، دادههای ورودی غیرقابل مشاهده باید مفروضاتی که فعالان بازار هنگام قیمتگذاری دارایی یا بدهی بکار میگیرند، شامل مفروضات درباره ریسک، را منعکس کند.
87. مفروضات درباره ریسک، شامل ریسک ذاتی تکنیک ارزشیابی خاص مورد استفاده برای اندازهگیری ارزش منصفانه (مانند مدل قیمتگذاری) و ریسک ذاتی دادههای ورودی تکنیک ارزشیابی است. اگر فعالان بازار هنگام قیمتگذاری دارایی یا بدهی یکی از این ریسکها را در نظر بگیرند، اندازهگیری بدون تعدیل بابت ریسک، بیانگر اندازهگیری ارزش منصفانه نخواهد بود. برای مثال، ممکن است در صورت وجود عدم اطمینان قابل ملاحظه در اندازهگیری، تعدیل بابت ریسک ضروری باشد (مانند هنگامی که در حجم یا سطح فعالیت بازار برای داراییها یا بدهیهای مشابه در مقایسه با فعالیت عادی بازار برای دارایی یا بدهی مورد نظر، کاهش قابل ملاحظه وجود دارد و طبق بندهای ب37 تا ب47، واحد تجاری تشخیص میدهد که قیمت معامله یا قیمت اعلامشده بیانگر ارزش منصفانه نیست).
88. واحد تجاری باید دادههای ورودی غیرقابل مشاهده را با استفاده از بهترین اطلاعات در دسترس در آن شرایط، که میتواند شامل دادههای خود واحد تجاری باشد، ایجاد کند. واحد تجاری برای ایجاد دادههای ورودی غیرقابل مشاهده، میتواند با دادههای خود، کار را آغاز نماید؛ اما اگر اطلاعاتی که بطور معقول در دسترس است نشان دهد که سایر فعالان بازار از دادههای متفاوتی استفاده میکنند یا دادههای خاصی درباره واحد تجاری وجود دارد که در دسترس سایر فعالان بازار نیست (مانند همافزایی خاص واحد تجاری)، واحد تجاری باید دادههای خود را تعدیل کند. واحد تجاری برای کسب اطلاعات درباره مفروضات فعالان بازار، نیاز نیست تلاش گستردهای انجام دهد. با وجود این، واحد تجاری باید تمام اطلاعات درباره مفروضات فعالان بازار را که بطور معقول در دسترس است، در نظر بگیرد. دادههای ورودی غیرقابل مشاهده که به شیوه تشریحشده در بالا ایجاد میشود، به عنوان مفروضات فعالان بازار تلقی میشود و هدف اندازهگیری ارزش منصفانه حاصل میگردد.
89. بند ب36، استفاده از دادههای ورودی سطح 3 برای برخی داراییها و بدهیها را توصیف میکند.
افشاء در استاندارد شماره 42
90. واحد تجاری باید اطلاعاتی افشا کند که در ارزیابی هر دو مورد زیر، به استفادهکنندگان صورتهای مالی کمک کند:
الف. تکنیکهای ارزشیابی و دادههای ورودی مورد استفاده برای اندازهگیری داراییها و بدهیهایی که پس از شناخت اولیه، در صورت وضعیت مالی بطور متناوب یا غیرمتناوب به ارزش منصفانه اندازهگیری میشود.
ب. در مورد اندازهگیریهای متناوب ارزش منصفانه با استفاده از دادههای ورودی غیرقابل مشاهده بااهمیت (سطح 3)، تأثیر اندازهگیریها بر سود یا زیان دوره یا سایر اقلام سود و زیان جامع دوره.
91. واحد تجاری برای دستیابی به اهداف مندرج در بند 90، باید تمام موارد زیر را در نظر بگیرد:
