اندازهگیری در استاندارد شماره 35
. بدهیهای مالیات جاری (داراییهای مالیات جاری) مربوط به دوره جاری و دورههای قبل، باید به مبلغی اندازهگیری شود که انتظار میرود با استفاده از نرخهای مالیاتی (و قوانین مالیاتی) لازمالاجرا تا پایان دوره گزارشگری، به مراجع مالیاتی پرداخت گردد (یا از مراجع مالیاتی بازیافت شود).
46 . داراییها و بدهیهای مالیات انتقالی باید به نرخهای مالیاتی قابل اعمال در دورهای که انتظار میرود دارایی بازیافت یا بدهی تسویه شود، اندازهگیری گردد، و این اندازهگیری مبتنی بر نرخهای مالیاتی (و قوانین مالیاتی) لازمالاجرا تا پایان دوره گزارشگری است.
47 . هنگامی که نرخهای مالیاتی متفاوت برای سطوح مختلف درآمد مشمول مالیات اعمال میشود، داراییهای مالیات انتقالی و بدهیهای مالیات انتقالی با استفاده از نرخ میانگینی اندازهگیری میشود که انتظار میرود برای سود مشمول مالیات (زیان مالیاتی) دورههایی که انتظار میرود تفاوتهای موقتی برگشت شود، اعمال گردد.
48 . اندازهگیری بدهیهای مالیات انتقالی و داراییهای مالیات انتقالی، باید بازتابی از آثار مالیاتی باشد که از شیوه مورد انتظار واحد تجاری در پایان دوره گزارشگری، برای بازیافت یا تسویه مبلغ دفتری داراییها و بدهیها پیروی میکند.
49 . در برخی حوزههای مقرراتی، شیوه واحد تجاری برای بازیافت (تسویه) مبلغ دفتری یک دارایی (یک بدهی)، میتواند بر یک یا هر دو مورد زیر تأثیر داشته باشد:
الف . نرخ مالیات قابل اعمال هنگامی که واحد تجاری مبلغ دفتری یک دارایی (یک بدهی) را بازیافت (تسویه) میکند؛ و
ب . مبنای مالیاتی یک دارایی (یک بدهی).
در چنین مواردی، واحد تجاری با استفاده از نرخ مالیاتی و مبنای مالیاتی که با شیوه مورد انتظار بازیافت یا تسویه سازگاری دارد، بدهیهای مالیات انتقالی و داراییهای مالیات انتقالی را اندازهگیری میکند.
| مثال الف |
| یک قلم از داراییهای ثابت مشهود، مبلغ دفتری معادل ۱۰۰ و مبنای مالیاتی معادل ۶۰ دارد. در صورت فروش این قلم، نرخ مالیاتی قابل اعمال معادل 20% میباشد و برای سایر درآمدها، نرخ مالیاتی معادل ۳۰% اعمال میشود. در صورتی که واحد تجاری انتظار داشته باشد بدون استفاده بیشتر، این قلم را به فروش برساند، بدهی مالیات انتقالی معادل ۸ (حاصلضرب 40 در نرخ ۲۰%) شناسایی میکند و در صورتی که انتظار داشته باشد این قلم را نگه دارد و مبلغ دفتری آن را از طریق استفاده بازیافت کند، بدهی مالیات انتقالی معادل ۱۲ (حاصلضرب ۴۰ در نرخ ۳۰%)، شناسایی میکند. |
مثال ب |
| یک قلم از داراییهای ثابت مشهود به بهای تمام شده ۱۰۰ و مبلغ دفتری ۸۰، به مبلغ ۱۵۰ تجدید ارزیابی شده است. برای مقاصد مالیاتی، تعدیلی از این بابت انجام نمیشود. استهلاک انباشته برای مقاصد مالیاتی معادل ۳۰ و نرخ مالیات ۳۰% است. اگر این قلم به مبلغی بیش از بهای تمامشده به فروش برسد، استهلاک انباشته مالیاتی معادل ۳۰، در سود مشمول مالیات منظور میشود اما مازاد عایدات فروش بر بهای تمام شده، مشمول مالیات نخواهد بود. مبنای مالیاتی این قلم ۷۰ است و تفاوت موقتی مشمول مالیات، معادل ۸۰ میباشد. اگر واحد تجاری انتظار داشته باشد که از طریق استفاده از این قلم، مبلغ دفتری آن را بازیافت کند، باید درآمد مشمول مالیاتی معادل ۱۵۰ ایجاد کند، اما تنها میتواند استهلاکی معادل ۷۰ را از آن کسر نماید. بر این اساس، بدهی مالیات انتقالی معادل ۲۴ (حاصلضرب ۸۰ در نرخ ۳۰%) وجود دارد. اگر واحد تجاری انتظار داشته باشد که با فروش این قلم با عایداتی معادل ۱۵۰، بلافاصله مبلغ دفتری دارایی را بازیافت کند، بدهی مالیات انتقالی به شرح زیر محاسبه میشود. تفاوت موقتی مشمول مالیات نرخ مالیات بدهی مالیات انتقالی استهلاک انباشته مالیاتی ۳۰ ۳۰% ۹ مازاد عایدات بر بهای تمام شده ۵۰ صفر ــ جمع ۸۰ ۹ (یادداشت: طبق بند 62، مالیات انتقالی اضافی که از تجدید ارزیابی بوجود میآید، در سایر اقلام سود و زیان جامع شناسایی میشود) |
50 . در صورتی که بدهی مالیات انتقالی یا دارایی مالیات انتقالی، ناشی از دارایی استهلاکناپذیری باشد که با استفاده از مدل تجدید ارزیابی مندرج در استاندارد حسابداری 11 اندازهگیری شده است، اندازهگیری بدهی مالیات انتقالی یا دارایی مالیاتی انتقالی باید آثار مالیاتی بازیافت مبلغ دفتری دارایی استهلاکناپذیر از طریق فروش را، صرفنظر از مبنای اندازهگیری مبلغ دفتری دارایی، منعکس کند. بنابراین، در صورتی که قوانین مالیاتی، نرخ مالیات قابل اعمال برای مبلغ مشمول مالیات ناشی از فروش دارایی را متفاوت از نرخ مالیاتی قابل اعمال برای مبلغ مشمول مالیات ناشی از استفاده دارایی تعیین کند، در اندازهگیری بدهی مالیات انتقالی یا دارایی مالیات انتقالی مرتبط با دارایی استهلاکناپذیر، نرخ مالیاتی قابل اعمال برای مبلغ مشمول مالیات ناشی از فروش دارایی بکار میرود.
51 . بند 50، هنگام شناخت و اندازهگیری داراییهای مالیات انتقالی، در الزامات بکارگیری اصول مندرج در بندهای 22 تا 32 (تفاوتهای موقتی کاهنده مالیات) و بندهای 33 تا 35 (زیانهای مالیاتی استفادهنشده و اعتبارهای مالیاتی استفادهنشده) این استاندارد، تغییری ایجاد نمیکند.
52 . در برخی حوزههای مقرراتی، در صورتی که تمام یا بخشی از سود خالص یا سود انباشته، به عنوان سود تقسیمی به سهامداران واحد تجاری پرداخت شود، مالیات بر درآمد با نرخی بالاتر یا پایینتر قابل پرداخت خواهد بود. در برخی دیگر از حوزههای مقرراتی، در صورتی که تمام یا بخشی از سود خالص یا سود انباشته به عنوان سود تقسیمی به سهامداران واحد تجاری پرداخت شود، ممکن است مالیات بر درآمد قابل استرداد یا قابل پرداخت باشد. در این شرایط، داراییها و بدهیهای مالیات جاری و انتقالی، با نرخ مالیات قابل اعمال بر سودهای توزیع نشده، اندازهگیری میشود.
53 . در شرایط توصیفشده در بند 52، آثار مالیاتی سود تقسیمی هنگامی شناسایی میشود که برای پرداخت سود تقسیمی، بدهی شناسایی شده باشد. آثار مالیاتی سود تقسیمی، ارتباط مستقیمتری با معاملات یا رویدادهای گذشته در مقایسه با ستانده مالکان دارد. بنابراین، آثار مالیاتی سود تقسیمی، همانگونه که در بند 59 استاندارد تعیین شده است، در سود یا زیان دوره شناسایی میشود مگر تا میزانی که آثار مالیاتی سود تقسیمی، ناشی از شرایط توصیفشده در بند 59(الف) و (ب) باشد.
| مثالهای مربوط به بندهای 52 و 53 |
| این مثال، در ارتباط با اندازهگیری داراییهای مالیات جاری و انتقالی و بدهیهای مالیات جاری و انتقالی واحد تجاری در یک حوزه مقرراتی است که برای سودهای توزیعنشده، مالیات بر درآمد با نرخی (50%) بالاتر از نرخ سودهای توزیعشده، قابل پرداخت است و دربردارنده مبلغی است که هنگام تقسیم سود، قابل استرداد میباشد. نرخ مالیات سود توزیعشده ۳۵% است. در پایان دوره گزارشگری، 29 اسفند سال 6×13، واحد تجاری بابت سودهای تقسیمی پیشنهادی یا اعلامشده پس از دوره گزارشگری، بدهی شناسایی نمیکند. در نتیجه، در سال 6×13، سود تقسیمی شناسایی نمیشود. سود مشمول مالیات در سال 6×13، معادل ۰۰۰ر۱۰۰ است. خالص تفاوت موقتی مشمول مالیات برای سال 6×13، معادل 000ر40 است. واحد تجاری بدهی مالیات جاری و هزینه مالیات بر درآمد جاری را معادل 000ر50 شناسایی میکند. بابت مبلغی که در نتیجه تقسیم سود در آینده، بطور بالقوه قابل بازیافت است، دارایی شناسایی نمیشود. همچنین، واحد تجاری بدهی مالیات انتقالی و هزینه مالیات انتقالی معادل 000ر20 (حاصلضرب 000ر40 در نرخ ۵۰%) شناسایی میکند که نشاندهنده مالیات بر درآمدی است که واحد تجاری هنگام بازیافت یا تسویه مبلغ دفتری داراییها و بدهیها، بر مبنای نرخ مالیات قابل اعمال بر سودهای توزیعنشده، پرداخت خواهد کرد. متعاقباً، در ۱۵ خرداد سال 7×13، واحد تجاری سودتقسیمی معادل 000ر10 از سودهای عملیاتی قبلی را به عنوان بدهی شناسایی میکند. در ۱۵ خرداد سال 7x13، واحد تجاری بازیافت مالیات بر درآمد معادل ۱۵۰۰ (۱۵% سود تقسیمی شناساییشده به عنوان بدهی) را به عنوان دارایی مالیات جاری و به عنوان کاهش در هزینه مالیات بر درآمد جاری سال 7x13 شناسایی میکند. |
54 . داراییهای مالیات انتقالی و بدهیهای مالیات انتقالی، نباید تنزیل شوند.
55 . تعیین داراییهای مالیات انتقالی و بدهیهای مالیات انتقالی بر مبنای تنزیلشده بهگونهای قابل اتکا، مستلزم برنامهریزی تفصیلی برای زمانبندی برگشت هر تفاوت موقتی است. در بسیاری از موارد، تهیه این برنامه زمانی، غیرعملی یا بسیار پیچیده است. بنابراین، الزامی کردن تنزیل داراییهای مالیات انتقالی و بدهیهای مالیات انتقالی مناسب نیست. مجاز دانستن، نه ملزم کردن، تنزیل منجر به داراییهای مالیات انتقالی و بدهیهای مالیات انتقالی میشود که بین واحدهای تجاری قابل مقایسه نمیباشد. بنابراین، این استاندارد تنزیل داراییهای مالیات انتقالی و بدهیهای مالیات انتقالی را الزامی یا مجاز نمیداند.
56 . تفاوتهای موقتی با مراجعه به مبلغ دفتری یک دارایی یا یک بدهی تعیین میشود. این موضوع حتی مواقعی که مبلغ دفتری بر مبنای تنزیلشده تعیین شود، برای مثال، در مورد تعهدات مزایای بازنشستگی، کاربرد دارد (به استاندارد حسابداری 33 مزایای بازنشستگی کارکنان مراجعه شود).
57 . در پایان هر دوره گزارشگری، مبلغ دفتری دارایی مالیات انتقالی باید بازنگری شود. واحد تجاری باید مبلغ دفتری دارایی مالیات انتقالی را به میزانی کاهش دهد که وجود سود مشمول مالیات کافی برای استفاده از مزایای تمام یا بخشی از آن دارایی مالیات انتقالی، دیگر محتمل نباشد. چنین کاهشی، باید در صورتی برگشت داده شود که وجود سود مشمول مالیات به میزان کافی، محتمل باشد.
50 . در صورتی که بدهی مالیات انتقالی یا دارایی مالیات انتقالی، ناشی از دارایی استهلاکناپذیری باشد که با استفاده از مدل تجدید ارزیابی مندرج در استاندارد حسابداری 11 اندازهگیری شده است، اندازهگیری بدهی مالیات انتقالی یا دارایی مالیاتی انتقالی باید آثار مالیاتی بازیافت مبلغ دفتری دارایی استهلاکناپذیر از طریق فروش را، صرفنظر از مبنای اندازهگیری مبلغ دفتری دارایی، منعکس کند. بنابراین، در صورتی که قوانین مالیاتی، نرخ مالیات قابل اعمال برای مبلغ مشمول مالیات ناشی از فروش دارایی را متفاوت از نرخ مالیاتی قابل اعمال برای مبلغ مشمول مالیات ناشی از استفاده دارایی تعیین کند، در اندازهگیری بدهی مالیات انتقالی یا دارایی مالیات انتقالی مرتبط با دارایی استهلاکناپذیر، نرخ مالیاتی قابل اعمال برای مبلغ مشمول مالیات ناشی از فروش دارایی بکار میرود.
51 . بند 50، هنگام شناخت و اندازهگیری داراییهای مالیات انتقالی، در الزامات بکارگیری اصول مندرج در بندهای 22 تا 32 (تفاوتهای موقتی کاهنده مالیات) و بندهای 33 تا 35 (زیانهای مالیاتی استفادهنشده و اعتبارهای مالیاتی استفادهنشده) این استاندارد، تغییری ایجاد نمیکند.
52 . در برخی حوزههای مقرراتی، در صورتی که تمام یا بخشی از سود خالص یا سود انباشته، به عنوان سود تقسیمی به سهامداران واحد تجاری پرداخت شود، مالیات بر درآمد با نرخی بالاتر یا پایینتر قابل پرداخت خواهد بود. در برخی دیگر از حوزههای مقرراتی، در صورتی که تمام یا بخشی از سود خالص یا سود انباشته به عنوان سود تقسیمی به سهامداران واحد تجاری پرداخت شود، ممکن است مالیات بر درآمد قابل استرداد یا قابل پرداخت باشد. در این شرایط، داراییها و بدهیهای مالیات جاری و انتقالی، با نرخ مالیات قابل اعمال بر سودهای توزیع نشده، اندازهگیری میشود.
53 . در شرایط توصیفشده در بند 52، آثار مالیاتی سود تقسیمی هنگامی شناسایی میشود که برای پرداخت سود تقسیمی، بدهی شناسایی شده باشد. آثار مالیاتی سود تقسیمی، ارتباط مستقیمتری با معاملات یا رویدادهای گذشته در مقایسه با ستانده مالکان دارد. بنابراین، آثار مالیاتی سود تقسیمی، همانگونه که در بند 59 استاندارد تعیین شده است، در سود یا زیان دوره شناسایی میشود مگر تا میزانی که آثار مالیاتی سود تقسیمی، ناشی از شرایط توصیفشده در بند 59(الف) و (ب) باشد.
| مثالهای مربوط به بندهای 52 و 53 |
| این مثال، در ارتباط با اندازهگیری داراییهای مالیات جاری و انتقالی و بدهیهای مالیات جاری و انتقالی واحد تجاری در یک حوزه مقرراتی است که برای سودهای توزیعنشده، مالیات بر درآمد با نرخی (50%) بالاتر از نرخ سودهای توزیعشده، قابل پرداخت است و دربردارنده مبلغی است که هنگام تقسیم سود، قابل استرداد میباشد. نرخ مالیات سود توزیعشده ۳۵% است. در پایان دوره گزارشگری، 29 اسفند سال 6×13، واحد تجاری بابت سودهای تقسیمی پیشنهادی یا اعلامشده پس از دوره گزارشگری، بدهی شناسایی نمیکند. در نتیجه، در سال 6×13، سود تقسیمی شناسایی نمیشود. سود مشمول مالیات در سال 6×13، معادل ۰۰۰ر۱۰۰ است. خالص تفاوت موقتی مشمول مالیات برای سال 6×13، معادل 000ر40 است. واحد تجاری بدهی مالیات جاری و هزینه مالیات بر درآمد جاری را معادل 000ر50 شناسایی میکند. بابت مبلغی که در نتیجه تقسیم سود در آینده، بطور بالقوه قابل بازیافت است، دارایی شناسایی نمیشود. همچنین، واحد تجاری بدهی مالیات انتقالی و هزینه مالیات انتقالی معادل 000ر20 (حاصلضرب 000ر40 در نرخ ۵۰%) شناسایی میکند که نشاندهنده مالیات بر درآمدی است که واحد تجاری هنگام بازیافت یا تسویه مبلغ دفتری داراییها و بدهیها، بر مبنای نرخ مالیات قابل اعمال بر سودهای توزیعنشده، پرداخت خواهد کرد. متعاقباً، در ۱۵ خرداد سال 7×13، واحد تجاری سودتقسیمی معادل 000ر10 از سودهای عملیاتی قبلی را به عنوان بدهی شناسایی میکند. در ۱۵ خرداد سال 7x13، واحد تجاری بازیافت مالیات بر درآمد معادل ۱۵۰۰ (۱۵% سود تقسیمی شناساییشده به عنوان بدهی) را به عنوان دارایی مالیات جاری و به عنوان کاهش در هزینه مالیات بر درآمد جاری سال 7x13 شناسایی میکند. |
54 . داراییهای مالیات انتقالی و بدهیهای مالیات انتقالی، نباید تنزیل شوند.
55 . تعیین داراییهای مالیات انتقالی و بدهیهای مالیات انتقالی بر مبنای تنزیلشده بهگونهای قابل اتکا، مستلزم برنامهریزی تفصیلی برای زمانبندی برگشت هر تفاوت موقتی است. در بسیاری از موارد، تهیه این برنامه زمانی، غیرعملی یا بسیار پیچیده است. بنابراین، الزامی کردن تنزیل داراییهای مالیات انتقالی و بدهیهای مالیات انتقالی مناسب نیست. مجاز دانستن، نه ملزم کردن، تنزیل منجر به داراییهای مالیات انتقالی و بدهیهای مالیات انتقالی میشود که بین واحدهای تجاری قابل مقایسه نمیباشد. بنابراین، این استاندارد تنزیل داراییهای مالیات انتقالی و بدهیهای مالیات انتقالی را الزامی یا مجاز نمیداند.
56 . تفاوتهای موقتی با مراجعه به مبلغ دفتری یک دارایی یا یک بدهی تعیین میشود. این موضوع حتی مواقعی که مبلغ دفتری بر مبنای تنزیلشده تعیین شود، برای مثال، در مورد تعهدات مزایای بازنشستگی، کاربرد دارد (به استاندارد حسابداری 33 مزایای بازنشستگی کارکنان مراجعه شود).
57 . در پایان هر دوره گزارشگری، مبلغ دفتری دارایی مالیات انتقالی باید بازنگری شود. واحد تجاری باید مبلغ دفتری دارایی مالیات انتقالی را به میزانی کاهش دهد که وجود سود مشمول مالیات کافی برای استفاده از مزایای تمام یا بخشی از آن دارایی مالیات انتقالی، دیگر محتمل نباشد. چنین کاهشی، باید در صورتی برگشت داده شود که وجود سود مشمول مالیات به میزان کافی، محتمل باشد.
