شناخت اولیه یک دارایی یا یک بدهی
21 . تفاوت موقتی ممکن است در شناخت اولیه یک دارایی یا یک بدهی ایجاد شود، برای مثال، در صورتی که تمام یا بخشی از بهای تمام شده دارایی، برای مقاصد مالیاتی کاهنده مالیات نباشد. روش حسابداری چنین تفاوت موقتی، به ماهیت معاملهای که منجر به شناخت اولیه دارایی یا بدهی مزبور شده است، بستگی دارد:
الف . در ترکیب تجاری، واحد تجاری هرگونه بدهی مالیات انتقالی یا دارایی مالیات انتقالی را شناسایی میکند و این موضوع، مبلغ سرقفلی شناساییشده یا سود خرید زیر قیمت شناساییشده را تحت تأثیر قرار میدهد (به بند 16 مراجعه شود)؛
ب . اگر معاملهای سود حسابداری یا سود مشمول مالیات را تحت تأثیر قرار دهد، واحد تجاری هرگونه بدهی مالیات انتقالی یا دارایی مالیات انتقالی را شناسایی میکند و هزینه مالیات انتقالی یا درآمد مالیات انتقالی ایجادشده را در صورت سود و زیان شناسایی مینماید (به بند 60 مراجعه شود).
پ . در صورتی که معامله، ترکیب تجاری نباشد و سود حسابداری و سود مشمول مالیات را تحت تأثیر قرار ندهد، در نبود معافیت ارائهشده در بندهای 12 و 22، واحد تجاری بدهی مالیات انتقالی یا دارایی مالیات انتقالی حاصل را شناسایی میکند و مبلغ دفتری دارایی یا بدهی را معادل همان مبلغ تعدیل مینماید. اینگونه تعدیلات از شفافیت صورتهای مالی میکاهد. بنابراین، طبق این استاندارد، واحد تجاری مجاز به شناسایی بدهی مالیات انتقالی یا دارایی مالیات انتقالی حاصل، در زمان شناخت اولیه یا پس از آن نمیباشد (به مثال زیر مراجعه شود). افزون بر این، واحد تجاری تغییرات بعدی در بدهی یا دارایی مالیات انتقالی شناسایینشده را همزمان با مستهلک شدن دارایی، شناسایی نمیکند.
مثال مربوط به بند 21(پ) |
| واحد تجاری قصد دارد یک دارایی به بهای تمام شده 000ر1 را در عمر مفید پنج ساله آن مورد استفاده قرار دهد و سپس آن را به ارزش باقیمانده صفر واگذار نماید. نرخ مالیات ۴۰% است. استهلاک دارایی برای مقاصد مالیاتی، کاهنده مالیات نمیباشد. در زمان واگذاری، سود سرمایهای مشمول مالیات نیست و زیان سرمایهای، کاهنده مالیات نمیباشد. همزمان با بازیافت مبلغ دفتری دارایی، واحد تجاری درآمد مشمول مالیاتی به میزان 000ر1 کسب خواهد کرد و مالیات ۴۰۰ را پرداخت خواهد نمود. واحد تجاری بدهی مالیات انتقالی ایجادشده معادل ۴۰۰ را شناسایی نمیکند زیرا ناشی از شناخت اولیه دارایی است. مبلغ دفتری دارایی در سال بعد، ۸۰۰ خواهد بود. با کسب درآمد مشمول مالیاتی معادل ۸۰۰، واحد تجاری مالیاتی معادل 320 پرداخت خواهد کرد. واحد تجاری بدهی مالیات انتقالی معادل ۳۲۰ را شناسایی نمیکند، زیرا ناشی از شناخت اولیه دارایی است. |
تفاوتهای موقتی کاهنده مالیات
22 . دارایی مالیات انتقالی، باید برای تمام تفاوتهای موقتی کاهنده مالیات تا میزانی شناسایی شود که در مقابل تفاوتهای موقتی کاهنده مالیات، وجود سود مشمول مالیات قابل استفاده محتمل باشد، مگر اینکه دارایی مالیات انتقالی، از شناخت اولیه یک دارایی یا یک بدهی در معاملهای ایجاد شود که:
الف . ترکیب تجاری نیست؛ و
ب . در زمان معامله، سود حسابداری و سود مشمول مالیات (زیان مالیاتی) را تحت تأثیر قرار نمیدهد.
با وجود این، برای تفاوتهای موقتی کاهنده مالیات مرتبط با سرمایهگذاری در واحدهای تجاری فرعی، شعب، واحدهای تجاری وابسته و منافع در مشارکتها، دارایی مالیات انتقالی باید طبق بند 43 شناسایی شود. 23 . در زمان شناخت یک بدهی، تسویه مبلغ دفتری آن در دورههای آتی از طریق خروج منابع دارای منافع اقتصادی از واحد تجاری، امری بدیهی است. هنگامی که منابع از واحد تجاری خارج میشود، ممکن است تمام یا بخشی از مبالغ آنها هنگام تعیین سود مشمول مالیات دورههای بعد از دورهای که بدهی در آن شناسایی میشود، کاهنده مالیات باشد. در چنین مواردی، بین مبلغ دفتری بدهی و مبنای مالیاتی آن، تفاوت موقتی وجود دارد. همچنین، در ارتباط با مالیات بر درآمدی که در دورههای آتی به این دلیل قابل بازیافت میشود که بخشی از بدهی به عنوان کاهنده سود مشمول مالیات پذیرفته میشود، دارایی مالیات انتقالی ایجاد
