شناخت در استاندارد شماره 43
تشخیص قرارداد در استاندارد شماره 43
9 . واحد تجاری باید قرارداد با یک مشتری، که در دامنه کاربرد این استاندارد است، را تنها هنگامی به حساب منظور کند که تمام معیارهای زیر احراز شود:
الف. طرفین، قرارداد را (به صورت کتبی، شفاهی یا طبق سایر رویههای مرسوم تجاری) تأیید کرده باشند و نسبت به انجام تعهدات خود، متعهد باشند؛
ب. واحد تجاری بتواند حقوق هر یک از طرفین را در ارتباط با کالاها یا خدماتی که باید انتقال یابد، تشخیص دهد؛
پ. واحد تجاری بتواند شرایط پرداخت برای کالاها یا خدماتی که باید انتقال یابد را تشخیص دهد؛
ت. قرارداد محتوای تجاری داشته باشد (یعنی انتظار رود ریسک، زمانبندی یا مبلغ جریانهای نقدی آتی واحد تجاری، در نتیجه قرارداد تغییر کند)؛ و
ث. وصول مابهازایی که واحد تجاری در قبال انتقال کالاها یا خدمات به مشتری نسبت به آن محق است، محتمل باشد. واحد تجاری در ارزیابی اینکه وصول مبلغ مابهازا محتمل است یا خیر، تنها باید توانایی و قصد مشتری برای پرداخت مبلغ مابهازای مذکور در سررسید را مورد توجه قرار دهد. اگر مبلغ مابهازا به دلیل پیشنهاد مشوق قیمت به مشتری متغیر باشد، مبلغ مابهازایی که واحد تجاری نسبت به آن محق است، ممکن است از قیمت ذکرشده در قرارداد کمتر باشد (به بند 52 مراجعه شود).
10. قرارداد، توافقی بین دو یا چند شخص است که حقوق و تعهدات الزامآور ایجاد میکند. الزامآور بودن حقوق و تعهدات در یک قرارداد، یک موضوع حقوقی است. قراردادها میتوانند کتبی، شفاهی یا مبتنی بر رویههای مرسوم تجاری باشند. رویهها و فرایندهای انعقاد قراردادها با مشتریان، بین حوزههای مقرراتی، صنایع و واحدهای تجاری متفاوت است. افزون بر این، رویهها و فرایندهای مزبور ممکن است در داخل یک واحد تجاری نیز متفاوت باشد (برای مثال، ممکن است به طبقه مشتری یا ماهیت کالاها یا خدمات تعهدشده بستگی داشته باشد). واحد تجاری برای تعیین اینکه توافق با مشتری، حقوق و تعهدات الزامآور ایجاد میکند یا خیر، و چه زمانی حقوق و تعهدات الزامآور ایجاد میکند، باید این رویهها و فرایندها را مدنظر قرار دهد.
11. برخی قراردادها با مشتریان ممکن است مدت زمان معینی نداشته باشند و بتوان آنها را توسط هر یک از طرفهای قرارداد، در هر زمانی خاتمه داد یا تعدیل کرد. سایر قراردادها ممکن است بر مبنای دورهای که در قرارداد مشخص شده است، بطور خودکار تمدید شوند. واحد تجاری باید این استاندارد را برای مدت قرارداد (یعنی دوره قراردادی) که در آن مدت، طرفین قرارداد حقوق و تعهدات الزامآور فعلی دارند، بکار گیرد.
12. برای مقاصد بکارگیری این استاندارد، اگر هر یک از طرفین قرارداد، بدون جبران خسارت طرف (یا طرفهای) دیگر، از حق الزامآور یکجانبه برای خاتمه دادن به قراردادی که اجرا نشده است برخوردار باشد، قراردادی وجود ندارد. قرارداد در صورتی اجرانشده محسوب میشود که هر دو معیار زیر احراز شده باشد:
الف. واحد تجاری هنوز کالاها یا خدمات تعهدشده را به مشتری انتقال نداده باشد؛ و
ب. واحد تجاری هنوز مابهازایی در قبال کالاها یا خدمات تعهدشده دریافت نکرده باشد و هنوز نسبت به دریافت آن محق نباشد.
13. اگر قرارداد با مشتری معیارهای مندرج در بند 9 را در آغاز قرارداد احراز کند، واحد تجاری نباید این معیارها را مجدداً ارزیابی کند، مگر اینکه نشانهای از تغییری عمده در واقعیتها و شرایط وجود داشته باشد. برای مثال، اگر توانایی مشتری برای پرداخت مابهازا به میزان قابل ملاحظهای کاهش یافته باشد، واحد تجاری احتمال وصول مابهازایی که در قبال انتقال مابقی کالاها یا خدمات به مشتری، نسبت به آن محق میشود را مجدداً ارزیابی میکند.
14. اگر قرارداد با مشتری معیارهای مندرج در بند 9 را احراز نکند، واحد تجاری باید به ارزیابی قرارداد ادامه دهد تا تعیین نماید که آیا معیارهای مندرج در بند 9 متعاقباً احراز شده است یا خیر.
15. هنگامی که قرارداد با مشتری معیارهای مندرج در بند 9 را احراز نمیکند و واحد تجاری مابهازایی را از مشتری دریافت میکند، واحد تجاری تنها در صورتی باید مابهازای دریافتی را به عنوان درآمد عملیاتی شناسایی کند که یکی از رویدادهای زیر واقع شده باشد:
الف. واحد تجاری تعهدات باقیماندهای برای انتقال کالاها یا خدمات به مشتری نداشته باشد و تمام یا تقریباً تمام مابهازای تعهدشده توسط مشتری را دریافت کرده باشد و غیرقابل استرداد باشد؛ یا
ب. قرارداد خاتمه یافته باشد و مابهازای دریافتی از مشتری غیرقابل استرداد باشد.
16. واحد تجاری باید مابهازای دریافتی از مشتری را تا زمان وقوع یکی از رویدادهای مندرج در بند 15 یا تا زمانی که معیارهای مندرج در بند 9 متعاقباً احراز شود (به بند 14 مراجعه شود)، به عنوان بدهی شناسایی کند. این بدهی، با توجه به واقعیتها و شرایط مرتبط با قرارداد، یا بیانگر تعهد واحد تجاری به انتقال کالاها یا خدمات در آینده است یا بیانگر تعهد واحد تجاری به استرداد مابهازای دریافتی است. در هر دو حالت، بدهی مذکور باید به مبلغ مابهازای دریافتی از مشتری اندازهگیری شود.
ترکیب قراردادها در استاندارد شماره 43
17. واحد تجاری، در صورت احراز یک یا چند معیار از معیارهای زیر، باید دو یا چند قرارداد را که همزمان یا در زمانهای نزدیک به هم با یک مشتری (یا اشخاص وابسته به آن مشتری) منعقد کرده است، ترکیب کند و آنها را به عنوان قراردادی واحد در نظر بگیرد:
الف. قراردادها به صورت یک بسته با یک هدف تجاری واحد، مذاکره شده باشند؛
ب. مبلغ مابهازای قابل پرداخت در یک قرارداد به قیمت یا عملکرد قرارداد دیگر بستگی داشته باشد؛ یا
پ. کالاها یا خدمات تعهدشده در قراردادها (یا برخی کالاها یا خدمات تعهدشده در هر یک از قراردادها)، طبق بندهای 22 تا 30 تعهد عملکردی واحدی باشند.
