پیوست پ: گذار
این پیوست، بخش جدانشدنی این استاندارد حسابداری است و همانند سایر بخشهای این استاندارد، لازمالاجرا است.
گذار
پ1. برای مقاصد الزامات گذار در بندهای پ3 تا پ8:
الف. تاریخ بکارگیری اولیه، شروع دوره گزارشگری است که واحد تجاری این استاندارد را برای نخستین بار بکار میگیرد؛ و
ب. قرارداد تکمیلشده، قراردادی است که واحد تجاری تمام کالاها یا خدمات معین مرتبط با آن قرارداد را طبق استاندارد حسابداری 3 درآمد عملیاتی، استاندارد حسابداری 9 حسابداری پیمانهای بلندمدت و استاندارد حسابداری 29 فعالیتهای ساخت املاک، انتقال داده است.
پ2. واحد تجاری باید این استاندارد را با استفاده از یکی از شیوههای زیر بکار گیرد:
الف. با تسری به هر دوره گزارشگری گذشته که طبق استاندارد حسابداری 34 رویههای حسابداری، تغییر در برآوردهای حسابداری و اشتباهات ارائه شده است و با در نظر گرفتن اقتضای عملی بند پ4؛ یا
ب. با تسری به گذشته، همراه با شناسایی اثر انباشته بکارگیری اولیه این استاندارد در تاریخ بکارگیری اولیه طبق بندهای پ6 تا پ8.
پ3. با وجود الزامات بند 27 استاندارد حسابداری 34، هرگاه این استاندارد برای نخستین بار بکار گرفته شود، واحد تجاری ملزم است برای دوره سالانهای که بلافاصله قبل از نخستین دوره سالانه بکارگیری این استاندارد (دوره قبلی) قرار دارد، و تنها در صورتی که واحد تجاری این استاندارد را با تسری به گذشته طبق بند پ2(الف) بکار میگیرد، صرفاً اطلاعات کمّی الزامی طبق بند 27(ج) استاندارد حسابداری 34 را ارائه نماید. ممکن است واحد تجاری این اطلاعات را برای دوره جاری یا برای دورههای مقایسهای پیش از دوره قبلی نیز ارائه کند، اما ملزم به انجام این کار نیست.
پ4. هنگام بکارگیری این استاندارد با تسری به گذشته طبق بند پ2(الف)، واحد تجاری ممکن است یک یا چند اقتضای عملی زیر را بکار گیرد:
الف. برای قراردادهای تکمیلشده، واحد تجاری نیازی به تجدید ارائه قراردادهای زیر ندارد:
1 . قراردادهایی که در یک دوره گزارشگری شروع میشوند و خاتمه مییابند؛ یا
2. قراردادهایی که در شروع نخستین دوره ارائهشده، قراردادهای تکمیلشده محسوب میشوند.
ب. واحد تجاری میتواند برای قراردادهای تکمیل شدهای که مابهازای متغیر دارند، از قیمت معامله در تاریخ تکمیل قرارداد به جای برآورد مبالغ مابهازای متغیر در دورههای گزارشگری مقایسهای، استفاده کند؛ و
پ. واحد تجاری ملزم نیست برای قراردادهایی که قبل از شروع نخستین دوره ارائهشده تعدیل شدهاند، قرارداد را به دلیل تعدیل قرارداد طبق بندهای 20 تا 21، با تسری به گذشته تجدید ارائه کند. به جای آن، واحد تجاری باید اثر تجمیعی تمام تعدیلات واقعشده قبل از شروع نخستین دوره ارائهشده را در زمانهای زیر نشان دهد:
1 . تشخیص تعهدات عملکردی ایفاشده و ایفانشده؛
2. تعیین قیمت معامله؛ و
3. تخصیص قیمت معامله به تعهدات عملکردی ایفاشده و ایفانشده.
ت. واحد تجاری ملزم نیست برای تمام دورههای گزارشگری ارائهشده قبل از تاریخ بکارگیری اولیه، مبلغ قیمت معامله تخصیصیافته به تعهدات عملکردی باقیمانده را افشا کند و درباره زمان مورد انتظار واحد تجاری برای شناسایی آن مبلغ به عنوان درآمد عملیاتی، توضیح دهد (به بند 120 مراجعه شود).
پ5 برای هر اقتضای عملی مندرج در بند پ4 که واحد تجاری مورد استفاده قرار میدهد، واحد تجاری باید آن راهکار را بطور یکنوخت برای تمام قراردادهای موجود در تمام دورههای گزارشگری ارائهشده، بکار گیرد. افزون بر این، واحد تجاری باید تمام اطلاعات زیر را افشا کند:
الف. اقتضاهای عملی که مورد استفاده قرار گرفته است؛ و
ب. ارزیابی کیفی اثر برآوردی بکارگیری هر یک از عملکردها، تا میزانی که بطور معقول امکانپذیر است.
پ6. اگر واحد تجاری تصمیم بگیرد این استاندارد را با تسری به گذشته طبق بند پ2(ب) بکار گیرد، باید اثر انباشته بکارگیری اولیه این استاندارد را به عنوان تعدیل مانده سود انباشته (یا جزء دیگری از حقوق مالکانه، در صورت اقتضا) در ابتدای دوره گزارشگری سالانهای که تاریخ بکارگیری اولیه را دربرمیگیرد، شناسایی کند. طبق این شیوه گذار، واحد تجاری ممکن است تصمیم بگیرد این استاندارد را تنها برای قراردادهایی با تسری به گذشته بکار گیرد که در تاریخ بکارگیری اولیه، قراردادهای تکمیلشده محسوب نمیشوند (برای مثال، اول فروردین سال 1404 برای یک واحد تجاری که پایان سال مالی آن 29 اسفند است).
پ7. یک واحد تجاری که این استاندارد را طبق بند پ2(ب) با تسری به گذشته بکار میگیرد، همچنین ممکن است اقتضای عملی توصیفشده در بند پ4(پ) را نیز برای موارد زیر بکار گیرد:
الف. برای تمام تعدیلات قرارداد که قبل از شروع نخستین دوره ارائهشده واقع شدهاند؛ یا
ب. برای تمام تعدیلات قرارداد که قبل از تاریخ بکارگیری اولیه واقع شدهاند.
اگر واحد تجاری از این اقتضای عملی استفاده کند، باید آن را بطور یکنواخت برای تمام قراردادها بکار گیرد و اطلاعات الزامی طبق بند پ5 را افشا نماید.
پ8. برای دورههای گزارشگری که تاریخ بکارگیری اولیه را دربردارد، واحد تجاری باید در صورتی که این استاندارد با تسری به گذشته طبق بند پ2(ب) بکار گرفته میشود، مبلغی که هر قلم اصلی صورتهای مالی در دوره گزارشگری جاری را به دلیل بکارگیری این استاندارد در مقایسه با استانداردهای حسابداری 3، 9 و 29 تحت تأثیر قرار میدهد، افشا کند.
پرسش: مدل ۵ مرحلهای استاندارد حسابداری 43 چیست؟
پاسخ: این مدل شامل ۱. شناسایی قرارداد، ۲. شناسایی تعهدات عملکرد، ۳. تعیین قیمت معامله، ۴. تخصیص قیمت به تعهدات و ۵. شناسایی درآمد در زمان یا طی زمان ایفای تعهدات است.
پرسش: تفاوت «تعهد عملکرد» و «تعهد قرارداد» در استاندارد 43 چیست؟
پاسخ: تعهد عملکرد، یک واحد مجزا از کالا یا خدمت است که به مشتری وعده داده شده، در حالی که تعهد قرارداد، تمامی وعدههای داده شده در قرارداد را شامل میشود.
پرسش: چه زمانی درآمد حاصل از قرارداد با مشتریان شناسایی میشود؟
پاسخ: درآمد زمانی شناسایی میشود که کنترل کالا یا خدمت توسط واحد تجاری به مشتری منتقل شده باشد. این انتقال میتواند در یک نقطه از زمان یا در طول زمان اتفاق بیفتد.
پرسش: «قیمت معامله» چگونه در استاندارد 43 تعیین میشود؟
پاسخ: قیمت معامله مبلغی است که واحد تجاری انتظار دارد در ازای انتقال کالا/خدمات، از مشتری دریافت کند. این مبلغ شامل مبالغ متغیر و غیرنقدی نیز میتواند باشد.
- عنوان: چگونه مدل ۵ مرحلهای استاندارد 43 را برای شناسایی درآمد اجرا کنیم؟
گام ۱ (شناسایی):
قرارداد مورد نظر را بر اساس پنج معیار اساسی استاندارد (تأیید، حقوق، شرایط پرداخت، ماهیت تجاری و قابلیت وصول) شناسایی کنید.
گام ۲ (تعهدات):
تمام وعدههای مجزا و متمایز (تعهدات عملکرد) در قرارداد را مشخص نمایید.
گام ۳ (تخصیص):
قیمت کل معامله را بر اساس قیمت فروش مستقل (Stand-alone Selling Price) بین تعهدات عملکرد تخصیص دهید.
گام ۴ (انتقال):
کنترل کالا/خدمات را تعیین کنید (آیا کنترل در یک نقطه از زمان یا در طول زمان منتقل میشود).
گام ۵ (ثبت درآمد):
بر اساس انتقال کنترل در گام ۴، درآمد را در دفاتر ثبت نمایید. برای تصویر شاخص (Featured Image)
1- متن جایگزین (Alt Text) :مدل ۵ مرحلهای استاندارد حسابداری 43 شناسایی درآمد عملیاتی
2- عنوان تصویر (Title) :راهنمای کاربردی استاندارد 43 درآمد قرارداد مشتریان
3- توضیح مختصر (Caption) :
فلوچارت مدل ۵ مرحلهای برای شناسایی درآمد طبق استاندارد شماره
.4- توضیح کامل (Description) :
نمودار یا فلوچارتی که ۵ مرحله اصلی استاندارد حسابداری شماره ۴۳ (IFRS 15) را به ترتیب نشان میدهد: قرارداد، تعهدات عملکرد، قیمت معامله، تخصیص قیمت و شناسایی درآمد. این تصویر بر شفافیت در گزارشگری درآمد تأکید دارد.
