استاندارد شماره 43 حسابداری: درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان

استاندارد حسابداری شماره 43 (IAS 43/IFRS 15) یک مدل جامع ۵ مرحله‌ای برای شناسایی درآمد از قرارداد با مشتریان ارائه می‌دهد. این استاندارد بر انتقال کنترل کالا یا خدمت به مشتری تأکید دارد و با شفاف‌سازی تعهدات عملکرد و تخصیص قیمت، قابلیت مقایسه گزارش‌های مالی را افزایش می‌دهد.

ب .      شرحی به یکی از شیوه‌‌های زیر در مورد زمانی که واحد تجاری انتظار دارد مبلغ افشاشده طبق بند 120(الف) را به عنوان درآمد عملیاتی شناسایی کند:

1 .        بر مبنای کمّی با استفاده از مناسب‌ترین بازه‌های زمانی برای مدت زمان تعهدات عملکردی باقیمانده؛ یا

2 .        با استفاده از اطلاعات کیفی.

121.     به عنوان یک اقتضای عملی، در صورت احراز هر یک از شرایط زیر، واحد تجاری الزامی برای افشای اطلاعات مندرج در بند 120 درباره یک تعهد عملکردی ندارد:

الف.      تعهد عملکردی بخشی از قراردادی باشد که مدت زمان اولیه مورد انتظار آن یکسال یا کمتر است؛ یا

ب.       واحد تجاری درآمد عملیاتی حاصل از ایفای تعهد عملکردی را طبق بند ب16 شناسایی کند.

122.     واحد تجاری باید به صورت کیفی توضیح دهد که آیا اقتضای عملی مندرج در بند 121 را بکار گرفته است و آیا مابه‌ازای حاصل از قرارداد با مشتریان وجود دارد که در قیمت معامله منظور نشده باشد و، بنابراین، در اطلاعات افشا شده طبق بند 120 درج نشده باشد یا خیر. برای مثال، برآورد قیمت معامله شامل مبالغ برآوردی مابه‌ازای متغیر محدودشده، نباشد (به بندهای 56 تا 58 مراجعه شود).

قضاوتهای عمده‌صورت‌گرفته در بکارگیری این استاندارد در استاندارد شماره 43

123.     واحد تجاری باید قضاوتهای صورت‌گرفته در بکارگیری این استاندارد و تغییر در آن قضاوتها که بطور عمده‌ بر تعیین مبلغ و زمانبندی درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان تأثیر می‌گذارد را افشا کند. بطور خاص، واحد تجاری باید قضاوتهای استفاده‌شده برای تعیین دو مورد زیر و تغییر در آن قضاوتها را شرح دهد:

الف.    زمانبندی ایفای تعهدات عملکردی (به بندهای 124 و 125 مراجعه شود)؛ و

ب.       قیمت معامله و مبالغ تخصیص‌یافته به تعهدات عملکردی (به بند 126 مراجعه شود).

تعیین زمانبندی ایفای تعهدات عملکردی

124.     در ارتباط با تعهدات عملکردی ایفاشده در طول زمان، واحد تجاری باید هر دو مورد زیر را افشا کند:

الف.    روشهای استفاده‌شده برای شناسایی درآمد عملیاتی (برای مثال، شرحی از روشهای مبتنی بر خروجی یا مبتنی بر ورودی استفاده‌شده و نحوه بکارگیری این روشها)؛ و

ب.       شرح اینکه چرا روشهای استفاده‌شده، بیان صادقانه‌ای از انتقال کالاها یا خدمات فراهم می‌کند.

125.     در ارتباط با تعهدات عملکردی ایفاشده در نقطه‌ای از زمان، واحد تجاری باید قضاوتهای عمده‌  صورت‌گرفته برای ارزیابی زمان دستیابی مشتری به کنترل کالاها یا خدمات تعهدشده را افشا کند.

تعیین قیمت معامله و مبالغ تخصیص‌یافته به تعهدات عملکردی

126.     واحد تجاری باید اطلاعاتی درباره روشها، ورودیها و مفروضات استفاده‌شده برای تمام موارد زیر را افشا کند:

الف.    تعیین قیمت معامله، که شامل برآورد مابه‌ازای متغیر، تعدیل مابه‌ازا بابت آثار ارزش زمانی پول و اندازه‌گیری مابه‌ازای غیرنقدی است، اما محدود به این موارد نیست؛

ب.       ارزیابی اینکه برآورد مابه‌ازای متغیر، محدود شده است یا خیر؛

پ.       تخصیص قیمت معامله، شامل برآورد قیمتهای فروش مستقل کالاها یا خدمات تعهدشده و تخصیص تخفیفات و مابه‌ازای متغیر به بخش معینی از قرارداد (در صورت وجود)؛ و

ت.       اندازه‌گیری تعهدات بابت برگشت کالا، استرداد وجوه و سایر تعهدات مشابه.

داراییهای شناسایی‌شده حاصل از مخارج دستیابی به قرارداد با مشتری یا مخارج ایفای قرارداد با مشتری در استاندارد شماره 43

127.     واحد تجاری باید هر دو مورد زیر را شرح دهد:

الف.    قضاوتهای صورت‌گرفته برای تعیین مبلغ مخارج تحمل‌شده برای دستیابی به قرارداد با مشتری یا مخارج ایفای قرارداد با مشتری (طبق بند 91 یا 95)؛ و

ب.       روش مورد استفاده برای تعیین استهلاک برای هر دوره گزارشگری.

128.     واحد تجاری باید تمام موارد زیر را افشا کند:

الف.    مانده‌ پایان دوره داراییهای شناسایی‌شده حاصل از مخارج تحمل‌شده برای دستیابی به قرارداد با مشتری یا مخارج تحمل‌شده برای ایفای قرارداد با مشتری (طبق بند 91 یا 95)، بر اساس طبقه اصلی دارایی (برای مثال، مخارج دستیابی به قرارداد با مشتریان، مخارج قبل از قرارداد و مخارج تنظیم قرارداد)؛ و

ب.       مبلغ استهلاک و زیان کاهش ارزش شناسایی‌شده در دوره گزارشگری.

اقتضاهای عملی در استاندارد شماره 43

129.     چنانچه واحد تجاری تصمیم بگیرد از اقتضای عملی مندرج در بند 63 (درباره وجود جزء تأمین مالی بااهمیت‌ ) یا بند 94 (درباره مخارج مختص دستیابی به قرارداد) استفاده کند، باید این موضوع را افشا نماید.

کنارگذاری سایر استانداردها در استاندارد شماره 43

130.     این استاندارد جایگزین استانداردهای زیر می‌شود:

الف.    استاندارد حسابداری 3 درآمد عملیاتی؛

ب.       استاندارد حسابداری 9 حسابداری پیمانهای بلندمدت؛

پ.       استاندارد حسابداری 29 فعالیت‌های ساخت املاک.

تاریخ اجرا در استاندارد شماره 43

131.   الزامات‌ این‌ استاندارد در مورد کلیه‌ صورتهای‌ مالی‌ که‌ دوره‌ مالی‌ آنها از تاریخ‌ 1404/1/1 و بعد از آن‌ شروع‌ می‌شود، لازم‌الاجراست‌.

132.     استاندارد حسابداری 43، تصویب‌شده 1402، منجر به اصلاحاتی در استانداردهای حسابداری 1ارائه صورتهای مالی، 4 ذخایر، بدهیهای احتمالی و داراییهای احتمالی، 8 حسابداری‌ موجودی‌ مواد و کالا، 11 داراییهای ثابت مشهود، 15 حسابداری سرمایه‌گذاریها، 17 داراییهای نامشهود، 22 گزارشگری مالی میان‌دوره‌ای، 32 کاهش ارزش داراییها، 35 مالیات بر درآمد، 36 ابزارهای مالی: ارائه و  38 ترکیبهای تجاری شد.

مطابقت با استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی در استاندارد شماره 43

133.     با اجرای الزامات این استاندارد به جز بند 106، مفاد استاندارد بین‌المللی گزارشگری مالی15 درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان (ویرایش 2018) نیز رعایت‌ می‌شود. طبق استاندارد بین‌المللی گزارشگری مالی 15، اگر قبل از انتقال کالاها یا خدمات به مشتری، مشتری مابه‌ازا را بپردازد یا واحد تجاری نسبت به مبلغی از مابه‌ازا، حق غیرمشروط (یعنی دریافتنی) داشته باشد، واحد تجاری باید در زمان پرداخت یا در زمان سررسید پرداخت (هر کدام که زودتر باشد)، بدهی ناشی از قرارداد را ارائه کند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *