مازندران آمل خیابان طالقانی – مشاور رسمی مالیاتی وحید اکبری | 09113252050

[1403/08/26][200/63002/د][بخشنامه] نحوه اجرای احکام مالیاتی مرتبط با قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول

این بخشنامه نحوه اجرای احکام مالیاتی مرتبط با قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول را تشریح می‌کند. اجرای دقیق این قوانین برای مؤدیان و حسابداران ضروری است تا از تخلفات و جریمه‌های مالیاتی جلوگیری شود. راهنمای عملی شامل مراحل قانونی، الزامات ثبت معاملات و مسئولیت‌های مؤدیان است.
تصویر وحید اکبری

وحید اکبری

[post_insights]

فهرست مطالب


تاریخ سند: 1403/08/26
شماره سند: 200/63002/د
کد سند: س//تبصره 2 ماده 1، مواد 4 و 15 قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و مواد 34، 53 تا 77، 80، /1403/
وضعیت سند: ناسخ

نحوه اجرای احکام مالیاتی مرتبط با قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول


مخاطبان/ ذینفعان

ادارات کل امور مالیاتی

موضوع

نحوه اجرای احکام مالیاتی مرتبط با قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول

چکیده

(متن چکیده در حکم مقرره نبوده
و تبیین کننده تمامی مفاد آن نیست.)

به موجب مفاد ماده (4) قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول، دفاتر اسناد رسمی مکلف­اند بابت هرگونه نقل و انتقال عین به مأخذ ارزش معاملاتی به نرخ (5%) و حق واگذاری محل به مأخذ وجوه دریافتی اعلامی مالک یا صاحب حق به نرخ (2%) مالیات اخذ نمایند. بدین ترتیب ماده (187) قانون مالیات های مستقیم و تعداد 41 مقرره مالیاتی، منسوخ اعلام شده است.

با عنایت به مفاد قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول -که در این بخشنامه اختصارا «قانون الزام» نامیده می شود- و نظر به اینکه تکالیف مرتبط با دفاتر اسناد رسمی ناظر بر نحوه اجرای احکام مالیاتی قانون فوق طی نامه شماره 200/12890/ص مورخ 1403/07/03 به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور (پیوست) اعلام شده است، لذا با هدف تعیین تکالیف ادارات امور مالیاتی، موارد زیر مقرر می شود:

-1 با عنایت به مفاد ماده (4) قانون الزام و ماده (59) قانون مالیات های مستقیم، هرگونه نقل و انتقال راجع به عین (عرصه و اعیان) به مأخذ ارزش معاملاتی به نرخ (5%) و حق واگذاری محل (حق کسب و پیشه یا سرقفلی یا حقوق ناشی از موقعیت تجاری و اداری) اعم از اینکه توأم با انتقال مالکیت باشد یا جدا از آن، به مأخذ وجوه دریافتی اعلامی مالک یا صاحب حق به نرخ (2%) در تاریخ انتقال رسمی، مشمول مالیات می باشد، که توسط دفاتر اسناد رسمی، محاسبه و وصول می شود.
لازم به ذکر است، در صورتی که وجوه دریافتی اعلامی معامله حق واگذاری محل، کمتر از بیست و پنج برابر ارزش معاملاتی ملک موضوع ماده (64) قانون مالیات های مستقیم باشد، رقم مذکور مأخذ محاسبه مالیات قرار می گیرد.

تبصره 1- منظور از موقعیت تجاری و اداری، کاربری تجاری و اداری (اعم از عرصه و اعیان) است که توسط مراجع ذی صلاح از جمله سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، شهرداری یا دهیاری محل وقوع ملک در سند مالکیت رسمی، پروانه ساختمان یا گواهی پایان کار منعکس می‌شود.
تشخیص کاربری تجاری یا اداری بر اساس اسنادی غیر از موارد فوق، امکان پذیر نیست، مگر اینکه بر اساس پاسخ استعلام از سازمان این امر، احراز شود.

تبصره 2- مطالبه مالیات مازاد بر مالیات ذکر شده در بند (1) توسط ادارات امور مالیاتی تنها در صورتی مجاز است که:
یا از مصادیق مطالبه مالیات توسط سازمان (ذکرشده در بند (1) نامه شماره 200/12890/ص مورخ 1403/07/03)،
یا از مصادیق اظهار و اعلام انتقال دهنده نزد سازمان باشد.
همچنین مطالبه مالیات حق واگذاری محل از کاربری‌های غیر از تجاری یا اداری فقط در صورت اظهار و اعلام انتقال دهنده نزد سازمان یا در قراردادهای ثبت‌شده نزد دفاتر اسناد رسمی ممکن خواهد بود.

تبصره 3- بنابر مفاد ماده (74) قانون مالیات‌های مستقیم، انتقال املاکی که معاملات آن‌ها عرفاً به موجب اسناد غیررسمی صورت می‌گیرد و در سامانه «ساماندهی اسناد غیر رسمی» موضوع ماده (10) قانون الزام ثبت می‌شوند نیز مشمول مالیات به نرخ موضوع ماده (59) قانون مالیات‌های مستقیم خواهند بود.

تبصره 4- با عنایت به مفاد تبصره (2) ماده (1) قانون الزام، هرگونه انحلال یا ابطال وکالت بلاعزل، در حکم تنظیم وکالت بلاعزل جدید نمی‌باشد.

-2 چنانچه مودی، مالیات محاسبه‌شده را نپردازد و اعلام کند معامله از مصادیق مواد (66) یا (119) قانون مالیات‌های مستقیم یا معاف باشد، دفاتر اسناد رسمی قبل از ثبت معامله، موضوع را برای تأیید از اداره امور مالیاتی استعلام می‌نمایند.
اداره ذی‌ربط مکلف است حداکثر ظرف 20 روز از تاریخ استعلام پاسخ دهد.

-3 در مورد واگذاری هر یک از حقوق مذکور در ماده (52) قانون مالیات‌های مستقیم از طرف صاحب حق، غیر از موارد مواد (53) تا (77)، دریافتی انتقال‌دهنده به نرخ 2% مأخذ محاسبه مالیات قرار می‌گیرد.

-4 تکلیف قانونی دفاتر اسناد رسمی ناظر بر اجرای احکام زیر کماکان به قوت خود باقی است:
الف) ماده (34) قانون مالیات‌های مستقیم (اخذ گواهی پرداخت مالیات)،
ب) تبصره (1) ماده (54 مکرر) (اخذ گواهی پرداخت مالیات مشمولین برای ثبت انتقال قطعی)،
ج) احکام مندرج در قوانین بودجه کل کشور مانند جزء (4) بند ذ تبصره (6) قانون بودجه سال 1403 کل کشور (اخذ گواهی مالیاتی قبل از ثبت سند املاک گران‌قیمت).

-5 مودیانی که بر اساس ماده (4) قانون الزام نسبت به پرداخت مالیات اقدام نموده‌اند، از تکلیف ارائه اظهارنامه موضوع ماده (80) قانون مالیات‌های مستقیم معاف هستند.

-6 نسبت به کلیه اعتراضات مودی که از طریق کارتابل الکترونیکی یا سایر طرق قانونی اعلام می‌شود، طبق ماده (238) قانون مالیات‌های مستقیم و احکام مراجع حل اختلاف مالیاتی فصل سوم باب پنجم عمل خواهد شد.
درخواست استرداد مودی نیز بر اساس مواد (242) و (243) انجام خواهد شد.

-7 مفاد ماده (67) قانون مالیات‌های مستقیم در مورد معاملات انجام‌شده براساس ماده (4) قانون الزام، کمافی السابق معتبر است.

-8 مفاد نامه شماره 200/12890/ص مورخ 1403/07/03 به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به عنوان جزء لاینفک این بخشنامه، لازم‌الاجرا است.

-9 با توجه به مفاد این بخشنامه، مقررات مندرج در جدول زیر برای مواردی که تاریخ تعلق مالیات پس از تاریخ لازم‌الاجرا شدن قانون الزام (1403/04/02) است، منسوخ اعلام می‌شود.

تبصره 1- مفاد مقررات مذکور در مواردی که تاریخ تعلق مالیات پیش از 1403/04/02 بوده، کماکان برای مراحل رسیدگی و دادرسی معتبر است.

تبصره 2- اعلام نسخ مقررات مذکور صرفاً به دلیل مغایرت آن‌ها با این بخشنامه نیست، بلکه بر اساس تبصره بند (1) ماده (3) قانون تنقیح قوانین و مقررات کشور، می‌تواند ناشی از «زائد بودن» یا «منتفی شدن موضوع» نیز باشد.

تبصره 3- با توجه به اینکه به موجب قانون الزام، ماده (187) قانون مالیات‌های مستقیم نسخ شده است، لذا در کلیه مقررات صادره که به ماده مذکور استناد شده، قسمت استنادی از تاریخ لازم‌الاجرا شدن قانون الزام، ملغی است.


مواد قانونی وابسته

ماده 34 – اشخاص زیر مجاز نیستند قبل از أخذ گواهی پرداخت مالیات مربوط موضوع این قانون، اموال و دارایی­های متوفی را به وراث یا موصی­له ت…

ماده ‌ 53 – درآمد مشمول مالیات املاکی که به اجاره واگذار می­ گردد عبارت است از کل مال‌الاجاره، اعم از نقدی و غیر نقدی، پس از کسر …

ماده 54 – درآمد اجاره بر اساس قرارداد اعم از رسمی یا عادی مبنای تشخیص مالیات قرار می‌گیرد و در مواردی که قرارداد وجود نداشته باشد یا …

ماده 55 ـ هرگاه مالک خانه یا آپارتمان مسکونی‌، آن را به اجاره‌ واگذار نماید و خود محل دیگری برای سکونت خویش اجاره نماید یا از خانه سازمانی ک…

ماده 57 – در مورد شخص حقیقی که هیچ‌گونه درآمدی ندارد تا میزان معافیت مالیاتی درآمد حقوق موضوع‌ ماده ‌( 84 ) این قانون از درآم…

ماده 59 [1] – نقل و انتقال قطعی املاک به مأخذ ارزش معاملاتی و به نرخ پنج درصد ( 5 %) و همچنین انتقال حق واگذاری محل به مأخ…

ماده 61 ـ در مواردی که انتقال ملک در دفاتر اسناد رسمی انجام ‌نمی‌شود نیز ارزش معاملاتی ملک طبق مقررات این فصل درمحاسبه مالیات م…

ماده 63 ـ نقل و انتقال قطعی املاکی که به صورتی غیر از عقد بیع انجام می‌شود به استثنای نقل و انتقال بلاعوض که طبق مقررات ‌مربوط …

ماده 64 [1] و [2] – تعیین ارزش معاملاتی املاک بر عهده کمیسیون تقویم املاک می‌باشد. کمیسیون مزبور موظف است ارزش معاملاتی موض…

ماده 65 ـ نقل و انتقال قطعی املاک که در اجرای قوانین و مقررات اصلاحات ارضی به عمل آمده و یا خواهد آمد و واحدهای ‌مسکونی از طرف …

ماده 66 ـ در صورتی که انتقال‌ گیرنده دولت یا شهرداریها یا موسسات وابسته به آنها بوده و همچنین در مواردی که ملک به ‌وسیله اجرای ثبت و یا سایر…

ماده 67 ـ فسخ معاملات قطعی املاک براساس حکم مراجع‌ قضایی به‌ طور کلی و اقاله یا فسخ معاملات قطعی املاک در سایر موارد تا شش ماه بعد از انجام م…

ماده 68 – املاکی که در اجرای ماده ‌( 34 ) اصلاحی قانون ثبت اسناد و املاک مصوب مرداد ماه 1320 و اصلاحات بعدی آن به دولت تمل…

ماده 69 – اولین انتقال قطعی واحدهای مسکونی ارزان و متوسط قیمت که ظرف مدت ده سال از تاریخ تصویب این قانون مطابق ضوابط و ‌قیمت‌ها…

ماده 70 – هرگونه مال و یا وجوهی که از طرف وزارتخانه‌ها و موسسات و شرکت‌های دولتی و یا شهرداریها بابت عین یا حقوق راجع به املاک و اراض…

ماده ‌ 71 – زمین‌هایی که از طریق اسناد عادی معامله گردیده است در موقع تنظیم سند رسمی به نام خریدار قیمت اعیانی احداث‌شده وسیله‌ خریدا…

ماده 72 – در مواردی‌که پس از پرداخت مالیات از طرف مودی معامله انجام نشود اداره امور مالیاتی مربوط مکلف است بنا به درخواست مودی و تأیید…

ماده 74 – در مورد املاک با عنوان دستدارمی یا عناوین دیگر که حسب عرف محل در تصرف شخصی است چنانچه متصرف تمامی حقوق خود ‌نسبت به ملک را …

ماده 75 – از نظر مالیاتی مستأجرین املاک اوقافی اعم از این­که اعیان مستحدثه در آن داشته یا نداشته باشند نسبت به عرصه مشمول مقررات این‌…

ماده ‌ 76 – در مواردی که نقل و انتقال موضوع ماده ‌( 52 ) این قانون حسب مورد مشمول مواد ( 59 ) یا ( 77 ) باشد، وجه دیگری بابت مال…

ماده 77 – درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی ناشی از ساخت و فروش هر نوع ساختمان حسب مورد مشمول مقررات مالیات بردرآمد موضوع فصول چهارم و …

ماده 80 – مودیان موضوع این فصل مکلف­اند اظهارنامه مالیاتی خود را روی نمونه‌ای که از طرف ‌سازمان امور مالیاتی کشور تهیه و در دستر…

ماده 238 ـ در مواردی که برگ تشخیص مالیات صادر و به ‌مودی ابلاغ می ‌شود، چنانچه مودی نسبت به آن معترض باشد می ‌تواند ظرف سی …

ماده 242- اداره امور مالیاتی موظف است در هر مورد که به علت اشتباه در محاسبه، مالیات اضافی دریافت شده است و همچنین در مواردی که‌…

ماده 243 ـ در صورتی که درخواست استرداد از طرف مودی به‌عمل آمده باشد و اداره امور مالیاتی آن را وارد نداند، مودی می‌تواند ظرف سی روز از تاریخ …


اجرای احکام مالیاتی ثبت اموال غیرمنقول چیست؟

اجرای دقیق قوانین مالیاتی و ثبت رسمی معاملات املاک است.

مؤدیان باید چه اقداماتی انجام دهند؟

ثبت کامل معاملات، رعایت مقررات مالیاتی و ارائه مدارک به مراجع ذی‌ربط.

جریمه عدم رعایت قوانین چقدر است؟

می‌تواند شامل جریمه مالی و پیگرد قانونی شود.

چگونه از تخلفات جلوگیری کنیم؟

با رعایت دستورالعمل‌های بخشنامه و ثبت دقیق معاملات.

آیا این قوانین شامل همه معاملات املاک می‌شود؟

بله، شامل تمام معاملات اموال غیرمنقول ثبت شده است.

خدمات تخصصی مالیاتی

مشاوره مالیاتی و سامانه مؤدیان

راهکار تخصصی برای مالیات، سامانه مؤدیان، دفاع مالیاتی، تنظیم لوایح و مشاوره حرفه‌ای کسب‌وکارها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *