مقدمـه‌ در استاندارد شماره 25

1 .        هدف‌ این‌ استاندارد، تجویز مبانی‌ گزارشگری‌ اطلاعات‌ مالی‌ بر حسب‌ قسمتهای‌ مختلف‌ یک‌ واحد تجاری‌ است‌. این‌ اطلاعات‌ در مورد انواع‌ مختلف‌ محصولات‌ و خدمات‌ ارائه‌ شده‌ و نیز مناطق‌ جغرافیایی‌ مختلف‌ عملیات‌ واحد تجاری‌ است‌ که‌ به‌ استفاده‌کنندگان‌ صورتهای‌ مالی‌ در موارد زیر کمک‌ می‌کند :

الف .    درک‌ بهتر عملکرد گذشته‌ واحد تجاری‌،

ب   ‌.    ارزیابی‌ بهتر مخاطرات‌ و بازده‌های‌ واحد تجاری‌، و

ج    .    قضاوتهای‌ آگاهانه‌تر در مورد کل‌ واحد تجاری‌.

2 .        برخی‌ واحدهای‌ تجاری‌، محصولات‌ و خدمات‌ متنوعی‌ تولید و ارائه‌ می‌کنند یا در مناطق‌ جغرافیایی‌ متفاوتی‌ فعالیت‌ دارند که‌ از نرخهای‌ سودآوری‌، فرصتهای‌ رشد، انتظارات‌ آتی‌ و مخاطرات‌ مختلفی‌ برخوردارند. اطلاعات‌ در مورد انواع‌ مختلف‌ محصولات‌ و خدمات‌ یک‌ واحد تجاری‌ و عملیات‌ آن‌ در مناطق‌ جغرافیایی‌ متفاوت‌، که‌ اغلب‌ اطلاعات‌ قسمت‌ نامیده‌ می‌شود، برای‌ ارزیابی‌ مخاطرات‌ و بازده‌های‌ یک‌ واحد تجاری‌ مفید است‌.

دامنه‌ کاربرد در استاندارد شماره 25

 3.  کلیه‌ واحدهای‌ تجاری‌ که‌ اوراق‌ سهام‌ آنها به‌ عموم‌ عرضه‌ می‌شود یا در جریان‌ انتشار عمومی‌ است‌ باید الزامات‌ این‌ استاندارد را رعایت‌ کند.

4 .  سایر واحدهای‌ تجاری‌ چنانچه‌ داوطلبانه‌ در صورتهای‌ مالی‌ تهیه‌ شده‌ براساس‌ استانداردهای‌ حسابداری‌، اطلاعات‌ بر حسب‌ قسمتهای‌ مختلف‌ را افشا نمایند، باید الزامات‌ این‌ استاندارد را به طور کامل‌ رعایت‌ کنند.

5 . هنگام‌ ارائه‌ مجموعه‌ صورتهای‌ مالی‌ جداگانه‌ واحد تجاری‌ اصلی‌ همراه‌ صورتهای‌ مالی‌ تلفیقی‌، اطلاعات‌ مربوط‌ به‌ قسمتها فقط‌ در صورتهای‌ مالی‌ تلفیقی‌ ارائه‌ می‌شود.

تعاریف‌ در استاندارد شماره 25

6 .        اصطلاحات‌ ذیل‌ در این‌ استاندارد با معانی‌ مشخص‌ زیر بکار رفته‌ است‌ :

قسمت‌ تجاری‌ جزئی‌ قابل‌ تفکیک‌ از واحد تجاری‌ است‌ که‌ یک‌ محصول‌ یا خدمت‌ یا گروهی‌ از محصولات‌ یا خدمات‌ مرتبط‌ را ارائه‌ می‌کند و دارای‌ مخاطره‌ و بازده‌ای‌ متفاوت‌ از سایر قسمتهای‌ واحد تجاری‌ است‌. عوامل‌ زیر باید در تعیین‌ محصولات‌ و خدمات‌ مرتبط‌ در نظر گرفته‌ شود :

• الف.             ماهیت‌ محصولات‌ یا خدمات‌،
• ب  ‌.             ماهیت‌ فرآیندهای‌ تولید،
• ج   ‌.             نوع‌ یا طبقه‌ مشتریان‌ برای‌ محصولات‌ یا خدمات‌،
• د    ‌.             روشهای‌ توزیع‌ محصولات‌ یا ارائه‌ خدمات‌، و
• ﻫ    ‌.             ماهیت‌ مقررات‌ مربوط‌، برای‌ مثال‌، مقررات‌ بانکی‌ و بیمه‌ای‌.

قسمت‌ جغرافیایی جزیی‌ قابل‌ تفکیک‌ از واحد تجاری‌ است‌ که‌ به‌ ارائه‌ محصولات‌ یا خدمات‌ در منطقه‌ جغرافیایی‌ مشخصی‌ مشتمل‌ بر یک‌ کشور یا گروهی‌ از کشورها اشتغال‌ دارد و دارای‌ مخاطره‌ و بازده‌ای‌ متفاوت‌ از اجزایی‌ است‌ که‌ در سایر مناطق‌ جغرافیایی‌ فعالیت‌ می‌کنند. عوامل‌ زیر باید در تشخیص‌ قسمتهای‌ جغرافیایی‌ در نظر گرفته‌ شود:

• الف.             تشابه‌ شرایط‌ اقتصادی‌ و سیاسی‌،
• ب  ‌.             روابط‌ بین‌ عملیات‌ در مناطق‌ جغرافیایی‌ مختلف‌،
• ج   ‌.             مجاورت‌ عملیات‌،
• د    ‌.             مخاطرات‌ خاص‌ ناشی‌ از عملیات‌ در مناطق‌ مشخص‌،
• ﻫ    .             مقررات‌ کنترل‌ ارز، و
• و    ‌.             مخاطرات‌ نوسانات‌ ارزی‌.

قسمت‌ قابل‌ گزارش قسمتی‌ تجاری‌ یا جغرافیایی‌ است‌ که‌ بر مبنای‌ تعاریف‌ پیشگفته‌ مشخص‌ می‌شود و براساس‌ این‌ استاندارد، افشای‌ اطلاعات‌ قسمت‌ در مورد آن‌ ضرورت‌ دارد.

برگه‌ها: 1 2 3 4 5

مقدمـه‌ در استاندارد شماره 24

1 .        هدف‌ این‌ استاندارد، تشخیص‌ واحدهای‌ تجاری‌ در مرحله‌ قبل از بهره‌برداری‌ و تجویز گزارشگری‌ مالی‌ پاره‌ای‌ اطلاعات‌ خاص‌ درباره‌ آنها در مرحله‌ قبل از بهره‌برداری‌ است‌. توضیح‌ اینکه‌ معیارهای‌ شناخت‌ و اندازه‌گیری‌ معاملات‌ و سایر رویدادهای‌ مالی‌ و نیز بخش‌ عمده‌ گزارشگری‌ مالی‌ واحدهای‌ تجاری‌ در مرحله‌ قبل از بهره‌برداری‌ و واحدهای‌ تجاری‌ در حال‌ بهره‌برداری‌ مشابه‌ است‌.

دامنه‌ کاربرد در استاندارد شماره 24

2 .        این‌ استاندارد در مورد صورتهای‌ مالی‌ واحدهای‌ تجاری‌ در مرحله‌ قبل از بهره‌برداری‌ بکار می‌رود.

تعریف‌ در استاندارد شماره 24

3 .        در این‌ استاندارد اصطلاح‌ واحد تجاری‌ در مرحله‌ قبل از بهره‌برداری‌ با معنی‌ مشخص‌ زیر بکار رفته‌ است‌:

واحد تجاری‌ در مرحله‌ قبل از بهره‌برداری یک‌ واحد تجاری‌ است‌ که‌ بخش‌ عمده‌ کوششهای‌ خود را برای‌ ایجاد یک‌ فعالیت‌ جدید بکار برد و یکی‌ از شرایط‌ زیر در مورد آن‌ صدق‌ کند:

• الف‌.             عملیات‌ اصلی‌ برنامه‌ریزی‌ شده‌، شروع‌ نشده‌ باشد، یا
• ب‌  .             عملیات‌ اصلی‌ برنامه‌ریزی‌شده‌، شروع‌ شده‌ ولی‌ درآمد عملیاتی‌ قابل‌ توجهی‌ از آن‌ حاصل‌ نشده‌ باشد.

4 .        واحد تجاری‌ در مرحله‌ قبل از بهره‌برداری‌، عمدتاً کوششهای‌ خود را برای‌ اموری‌ مانند برنامه‌ریزی‌ مالی‌، تأمین‌ سرمایه‌، اکتشاف‌ و گسترش‌ منابع‌ طبیعی‌، تحقیق‌ و توسعه‌، شناسایی‌ منابع‌ تامین‌ مواد اولیه‌، تحصیل‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود یا سایر داراییهای‌ عملیاتی‌ مانند حق‌امتیاز بهره‌برداری‌ از معادن‌ و نیز استخدام‌ و آموزش‌ کارکنان‌، بازاریابی‌ و راه‌اندازی‌ عملیات‌ تولیدی‌ صرف‌ می‌کند. از نظر مقاصد این‌ استاندارد، برای‌ ایجاد یکنواختی‌ فرض‌ بر این است هر واحد تجاری‌ که‌ درآمد عملیاتی‌ آن‌ کمتراز حدود 20% درآمد عملیاتی‌ برنامه‌ریزی‌ شده‌ باشد، واحد تجاری‌ در مرحله‌ قبل از بهره‌برداری‌ تلقی‌ می‌شود.

مخارج‌ در استاندارد شماره 24

5 .        مخارج‌ واحدهای‌ تجاری‌ در مرحله‌ قبل از بهره‌برداری‌، براساس‌ استانداردهای‌ حسابداری‌ که‌ در واحدهای‌ تجاری‌ در حال‌ بهره‌برداری‌ استفاده‌ می‌شود، شناسایی‌ می‌گردد.

6 .        مخارج‌ واحدهای‌ تجاری‌ در مرحله‌ قبل از بهره‌برداری‌ را می‌توان‌ به‌ سه‌ گروه‌ زیر طبقه‌بندی‌ کرد:

الف ‌.    مخارجی‌ که‌ به‌منظور تحصیل‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود، داراییهای‌ نامشهود و موجودی‌ مواد و کالا تحمل‌ می‌گردد. این‌ مخارج‌ با رعایت‌ معیارهای‌ شناخت‌ مندرج‌ در استانداردهای‌ حسابداری‌ شماره‌ 8 ، 11، 13 و 17 در دوره‌ وقوع‌ به عنوان‌ دارایی‌ شناسایی‌ می‌شود. مخارج‌ مزبور، حسب‌ مورد، در بر گیرنده‌ مخارج‌ سربار اداری‌ و عمومی‌ است‌ که‌ بتوان‌ آن‌ را به طور مشخص‌ با تحصیل‌ دارایی‌ یا رساندن‌ آن‌ به‌ وضعیت‌ قابل‌ بهره‌برداری‌ ارتباط‌ داد و لذا این گونه‌ هزینه‌ها براساس‌ مبانی‌ منطقی‌ بین‌ داراییهای‌ مربوط‌ تسهیم‌ می‌شود. علاوه بر این‌، مواردی‌ از قبیل‌ پیش‌پرداخت‌ بیمه‌ یا حقوق‌ و دستمزد، در صورت‌ انطباق‌ با معیارهای‌ شناخت‌ دارایی‌ در مفاهیم‌ نظری‌ گزارشگری‌ مالی‌، به عنوان‌ دارایی‌ شناسایی‌ می‌شود.

ب‌   .    مخارجی‌ که‌ هر چند ممکن‌ است‌ به‌ جریان‌ منافع‌ اقتصادی‌ آتی‌ کمک‌ کند، اما به عنوان‌ یک‌ دارایی‌ جداگانه‌ قابل‌ تشخیص‌ نیست‌ و لذا حائز معیارهای‌ شناخت‌ به عنوان‌ دارایی‌ نمی‌باشد. این گونه‌ مخارج‌ در دوره‌ وقوع‌ به عنوان‌ هزینه‌ شناسایی‌ می‌شود.

ج‌‌    .    مخارجی‌ که‌ هیچ‌ گونه‌ منافع‌ اقتصادی‌ آتی‌ ندارد و لذا در دوره‌ وقوع‌ به عنوان‌ هزینه‌ شناسایی‌ می‌شود. مخارج‌ دوران‌ توقف‌ غیر عادی‌ در فعالیتهای‌ قبل از بهره‌برداری‌، خسارات‌ وارده‌ به‌ داراییها، مخارج‌ دوباره‌ کاری‌ و مخارج‌ نیروی‌ کار مازاد، نمونه‌هایی‌ از این گونه‌ مخارج‌ است‌.

برگه‌ها: 1 2 3

دامنه‌ کاربرد در استاندارد شماره 23

1 .         این‌ استاندارد باید برای‌ حسابداری‌ مشارکتهای‌ خاص‌ شامل‌ نحوه‌ ارائه‌ داراییها، بدهیها، درآمدها و هزینه‌های‌ مشارکت‌ خاص‌ در صورتهای‌ مالی‌ هر یک‌ از شرکای‌ خاص‌ و سرمایه‌گذاران‌، صرف‌نظر از نوع‌ مشارکت‌ خاص‌، بکار رود.

تعاریف‌ در استاندارد شماره 23

2 .        اصطلاحات‌ ذیل‌ در این‌ استاندارد با معانی‌ مشخص‌ زیر بکار رفته‌ است‌:

•              مشارکت‌ خاص : عبارت‌ است‌ از توافقی‌ قراردادی‌ که‌ به موجب‌ آن‌ دو یا چند طرف‌، یک‌ فعالیت‌ اقتصادی‌ تحت‌ کنترل‌ مشترک‌ را به‌ عهده‌ می‌گیرند.
•              کنترل : عبارت‌ است‌ از توانایی‌ هدایت‌ سیاستهای‌ مالی‌ و عملیاتی‌ یک‌ فعالیت‌ اقتصادی‌ به منظور کسب‌ منافع‌ .
• کنترل مشترک: مشارکت در کنترل یک فعالیت اقتصادی به موجب یک توافق قراردادی است و تنها هنگامی وجود دارد که تصمیم‌گیریهای مالی و عملیاتی راهبردی مربوط به آن فعالیت، مستلزم اتفاق آرای اشخاص دارای کنترل مشترک (شرکای خاص) باشد.
•              نفوذ قابل‌ ملاحظه : عبارت‌ است‌ از توانایی‌ مشارکت‌ در تصمیم‌گیریهای‌ مربوط‌ به‌ سیاستهای‌ مالی‌ و عملیاتی‌ یک‌ فعالیت‌ اقتصادی‌ ولی‌ نه‌ در حد کنترل‌ یا کنترل‌ مشترک‌ آن‌ سیاستها .
•              شریک‌ خاص‌ : یکی‌ از طرفهای‌ مشارکت‌ خاص‌ است‌ که‌ بر آن‌ کنترل‌ مشترک‌ دارد .
•              سرمایه‌گذار : در مشارکت‌ خاص‌ یکی‌ از طرفهای‌ مشارکت‌ خاص‌ است‌ که‌ بر آن‌ کنترل‌ مشترک‌ ندارد.
•              واحد تجاری‌ : عبارت‌ است‌ از تشکلی‌ قانونی‌ یا قراردادی‌، اعم‌ از ثبت‌شده‌ یا ثبت‌نشده‌، یا هر شخص‌ یا تشکلی‌ که‌ یک‌ فعالیت‌ اقتصادی‌ را از جانب‌ خود برای‌ دستیابی‌ به‌ اهداف‌ خاص‌ اداره‌ می‌کند .
•              روش‌ ارزش‌ ویژه‌ : یک‌ روش‌ حسابداری‌ است‌ که‌ براساس‌ آن‌ سهم‌ شریک‌ خاص‌ در واحد تجاری‌ تحت‌ کنترل‌ مشترک‌ ابتدا به‌ بهای‌ تمام‌شده‌ ثبت‌ می‌شود و پس‌ از آن‌ بابت‌ تغییر درسهم‌ وی‌ از خالص‌ داراییهای‌ واحد تجاری‌ تحت‌ کنترل‌ مشترک‌ تعدیل‌ می‌گردد. سهم‌ شریک‌ خاص‌ از نتایج‌ عملکرد واحد تجاری‌ تحت‌ کنترل‌ مشترک‌ در صورت‌ سود و زیان‌ منعکس‌ می‌شود.
•              روش‌ ارزش‌ ویژه‌ ناخالص‌ : نوعی‌ روش‌ ارزش‌ ویژه‌ است‌ که‌ به موجب‌ آن‌ سهم‌ شریک‌ خاص‌ به‌ تفکیک‌ مجموع‌ داراییها و مجموع‌ بدهیهای‌ مشارکت‌ خاص‌ که‌ تشکیل‌دهنده‌ مبلغ‌ خالص‌ سرمایه‌گذاری‌ وی‌ است‌ در ترازنامه‌ و سهم‌ وی‌ از درآمدهای‌ عملیاتی‌ مشارکت‌ خاص‌ در صورت‌ سود و زیان‌ منعکس‌ می‌شود .

3 .    کنترل‌ مشترک‌، همانند کنترل‌، رابطه‌ای‌ برای‌ دستیابی‌ به‌ منافع‌ است‌. هر یک‌ از شرکای‌ خاص‌ برای‌ دستیابی‌ به‌ منافع‌ خود، کنترل‌ مشترک‌ را نسبت‌ به‌ منافع‌ مشترک‌ اعمال‌ می‌کند. هر شریک‌ خاص‌ که‌ در کنترل‌ سهم‌ دارد باید نقش‌ فعالی‌ در سیاستهای‌ مالی‌ و عملیاتی‌ مشارکت‌ خاص‌، دست‌کم‌ در سطح‌ راهبردهای‌ کلی‌، ایفا کند. البته‌ این‌ شرط‌، مانع‌ مدیریت‌ مشارکت‌ خاص‌ توسط‌ یکی‌ از شرکا نیست‌ مشروط‌ براینکه‌ سیاستهای‌ مالی‌ و عملیاتی‌ اصلی‌ مشارکت‌ با موافقت‌ کلیه‌ شرکای‌ خاص‌ تعیین‌ شود و شرکای‌ خاص‌ بتوانند از اجرای‌ سیاستهای‌ یادشده‌ مطمئن‌ شوند. در بعضی‌ موارد ممکن‌ است‌ سرمایه‌گذار، با توجه‌ به‌ تعریف‌ واحد تجاری‌ فرعی‌ در استاندارد حسابداری‌ شماره‌ 18 با عنوان‌ صورتهای‌ مالی‌ تلفیقی‌ و حسابداری‌ سرمایه‌گذاری‌ در واحدهای‌ تجاری‌ فرعی (برای‌ مثال‌ بدلیل‌ دارا بودن‌ اکثریت‌ آرا) واحد تجاری‌ اصلی‌ شناخته‌ شود، اما در عمل‌ براساس‌ توافق‌ قراردادی‌ با سهامداران‌ دیگر کنترل‌ را تقسیم‌ کرده‌ باشد. در چنین‌ مواردی‌، واحد تجاری‌ فرعی‌ تلفیق‌ نمی‌شود بلکه‌ براساس‌ این‌ استاندارد به عنوان‌ مشارکت‌ خاص‌ محسوب‌ می‌گردد.

انواع‌ مشارکت‌ خاص‌

4 .    مشارکتهای‌ خاص‌، ساختارهای‌ بسیار متفاوتی‌ دارد. در این‌ استاندارد، سه‌ نوع‌ فراگیر آن‌ شامل‌ عملیات‌ تحت‌ کنترل‌ مشترک‌، داراییهای‌ تحت‌ کنترل‌ مشترک‌ و واحدهای‌ تجاری‌ تحت‌ کنترل‌ مشترک‌، مشخص‌ شده‌ است‌ که‌ مشمول‌ تعریف‌ مشارکت‌ خاص‌ می‌باشند. ویژگیهای‌ مشترک‌ مشارکتهای‌ خاص‌ به شرح‌ زیر است‌:

الف.  دو یا چند شریک‌ خاص‌ به موجب‌ یک‌ توافق‌ قراردادی‌ با هم‌ مرتبطند، و

ب‌‌ .  این‌ توافق‌ قراردادی‌، کنترل‌ مشترک‌ را برقرار می‌کند.

برگه‌ها: 1 2 3 4 5 6 7

مقدمـه‌ در استاندارد شماره 22

1 .    هدف‌ این‌ استاندارد تعیین‌ حداقل‌ محتوای‌ گزارش‌ مالی‌ میان‌دوره‌ای‌ و تعیین‌ اصول‌ شناخت‌ و اندازه‌گیری‌ قابل‌ اعمال‌ در تهیه‌ صورتهای‌ مالی‌ کامل‌ یا فشرده‌ میان‌دوره‌ای‌ است‌. گزارش‌ مالی‌ میان‌دوره‌ای‌ به موقع‌ و قابل‌ اتکا، اطلاعات‌ مفیدی‌ در رابطه‌ با توان‌ کسب‌ سود و ایجاد جریانهای‌ نقدی‌، شرایط‌ مالی‌ و نقدینگی‌ واحد تجاری‌ برای‌ سرمایه‌گذاران‌، اعتباردهندگان‌ و سایر استفاده‌کنندگان‌ فراهم‌ می‌آورد.

دامنه‌ کاربرد در استاندارد شماره 22

2 . در این‌ استاندارد الزامات‌ خاصی‌ در رابطه‌ با اینکه‌ کدام‌ واحدهای‌ تجاری‌ ملزم‌ به‌ انتشار گزارش‌ مالی‌ میان‌دوره‌ای‌ هستند و همچنین‌ زمان‌ تهیه‌ و تناوب‌ این‌ گزارشها تعیین‌ نمی‌شود. معمولاً مراجع‌ قانونی‌، آن‌ گروه‌ از واحدهای‌ تجاری‌ را که‌ اوراق‌ سهام‌ یا اوراق‌ مشارکت‌ آنها به عموم‌ عرضه‌ می‌شود، ملزم‌ به‌ تهیه‌ و ارائه‌ گزارش‌ مالی‌ میان‌دوره‌ای‌ می‌کنند. این‌ استاندارد برای‌ کلیه‌ واحدهای‌ تجاری‌ که‌ به‌ صورت‌ اختیاری‌ یا اجباری‌ گزارش‌ مالی‌ میان‌دوره‌ای‌ منتشر می‌کنند، کاربرد دارد.

تعاریف‌ در استاندارد شماره 22

3 .        اصطلاحات‌ ذیل‌ در این‌ استاندارد با معانی‌ مشخص‌ زیر بکار رفته‌ است‌:

• دوره‌ میانی‌ : دوره‌ مالی‌ گزارشگری‌ کوتاه‌تر از یک‌ سال‌ مالی‌ است‌.
• گزارش‌ مالی‌ میان‌دوره‌ای : گزارشی‌ برای‌ یک‌ دوره‌ میانی‌ است‌ که‌ شامل‌ مجموعه‌ کامل‌ صورتهای‌ مالی‌ (طبق‌ استاندارد حسابداری‌ شماره‌ 1 با عنوان‌ ” نحوه‌ ارائه‌ صورتهای‌ مالی‌“) یا صورتهای‌ مالی‌ فشرده‌ (طبق‌ این‌ استاندارد) است‌.
• صورتهای‌ مالی‌ فشرده‌ : حداقل‌ شامل‌ صورتهای‌ مالی‌ اساسی‌ و گزیده‌ای‌ از یادداشتهای‌ توضیحی‌ مطابق‌ الزامات‌ این‌ استاندارد است‌.

برگه‌ها: 1 2 3 4 5 6 7 8 9

پیشگفتار

(1)    استاندارد حسابداری شماره 19 با عنوان ترکیبهای تجاری که در تیرماه 1385 توسط مجمع عمومی سازمان حسابرسی تصویب شده است، جایگزین استاندارد حسابداری شمـاره 19 قبلی می‌شود و الزامات آن در مورد صورتهای مالی که دوره مالی آنها از تاریخ 1385/1/1 و بعد از آن شروع می‌شود لازم‌الاجراست.

دلایل تجدیدنظر در استاندارد

(2)    این تجدیدنظر با هدف هماهنگی بیشتر با استانداردهای بین‌المللی حسابداری و بهبود استاندارد قبلی، انجام شده است.

تغییرات اصلی

(3)    طبق استاندارد قبلی واحدهای تجاری برای انجام ترکیبهای تجاری مجاز به استفاده از دو روش خرید و اتحاد منافع بودند. در استاندارد جدید روش اتحاد منافع حذف شده است.

(4)    در استاندارد تجدیدنظر شده، سهم اقلیت براساس ارزش منصفانه خالص داراییهای قابل تشخیص واحد تجاری فرعی محاسبه می‌شود. در استاندارد قبلی، سهم اقلیت براساس مبلغ دفتری محاسبه می‌شد.

(5)    مازاد سهم واحد تحصیل‌کننده از خالص ارزش منصفانه داراییها و بدهیهای قابل تشخیص واحد تحصیل شده نسبت به بهای تمام شده، بین داراییهای غیرپولی قابل تشخیص به نسبت ارزش منصفانه آنها تسهیم می‌شود و به عنوان درآمد شناسایی نمی‌گردد. بدین ترتیب سرقفلی منفی و نحوه حسابداری آن در این استاندارد حذف شده است.

برگه‌ها: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

پیشگفتار

(1)    استاندارد حسابداری شماره 18 با عنوان صورتهای مالی تلفیقی و حسابداری سرمایه‌گذاری در واحدهای تجاری فرعی که درتیرماه 1385 توسط مجمع عمومی سازمان حسابرسی تصویب شده است، جایگزین استاندارد حسابداری شماره 18 قبلی می‌شود و الزامات آن در‌مورد صورتهای مالی که دوره مالی آنها از تاریخ 1/1/1385 و بعد از آن شروع می‌شود، لازم‌الاجراست.

دلایل تجدید نظر در استاندارد

(2)    این تجدیدنظر با هدف هماهنگی بیشتر با استانداردهای بین‌المللی حسابداری و بهبود استاندارد قبلی، انجام شده است.

تغییرات اصلی

(3)    طبق استاندارد قبلی واحدهای تجاری اصلی که بیش از 90 درصد سهام آنها دراختیار واحد تجاری اصلی دیگر بود درصورت کسب موافقت سایر صاحبان سهام، ملزم به ارائه صورتهای مالی تلفیقی نبودند. شرط 90 درصد در استاندارد جدید حذف شده اما شرایط دیگری طبق بند 6 استاندارد اضافه شده است.

(4)    عدم الزام به تهیه صورتهای مالی تلفیقی درصورت وجود محدودیت شدید و بلندمدت، دراین استاندارد حذف‌شده است، زیرا اگر محدودیت منجر به از دست دادن کنترل شود، واحد سرمایه‌پذیر با تعریف واحد تجاری فرعی انطباق ندارد و درنتیجه مشمول تلفیق نمی‌شود. اما چنانچه علیرغم وجود محدودیت، کنترل کماکان برقرار باشد، واحد تجاری اصلی باید صورتهای مالی تلفیقی تهیه کند.

(5)    در استـاندارد تجدیدنظـر شـده، سهـم اقلیت براسـاس ارزش منصفانه خالص داراییهای قابل تشخیص واحد تجاری فرعی در تاریخ تحصیل محاسبه می‌شود. در استاندارد قبلی، سهم اقلیت براساس مبلغ دفتری محاسبه می‌شد.

(6)    برای انعکاس سرمایه‌گذاری در واحد تجاری فرعی در صورتهای مالی جداگانه، روش ارزش ویژه از این به بعد مجاز نخواهد بود. در استاندارد قبلی استفاده از این روش مجاز بود.

برگه‌ها: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

پیشگفتار

(1)       استاندارد حسابداری 17 داراییهای نامشهود که در تاریخ 30/4/1386 توسط مجمع عمومی سازمان حسابرسی تصویب شده است، جایگزین استاندارد حسابداری17 قبلی و همچنین استاندارد حسابداری 7 حسابداری مخارج تحقیق و توسعه می‌شود و الزامات آن در‌مورد صورتهای مالی که دوره مالی آنها از تاریخ 1/1/1386 و بعد از آن شروع می‌شود، لازم‌الاجراست.

دلایل تجدید نظر در استاندارد

(2)       این تجدیدنظر با هدف هماهنگی بیشتر با استانداردهای بین‌المللی حسابداری و بهبود استاندارد قبلی، انجام شده است.

تغییرات اصلی

(3)       حسابداری مخارج تحقیق و توسعه که قبلاً به طور جداگانه در استاندارد حسابداری 7 حسابداری مخارج تحقیق و توسعه مطرح شده بود در این استاندارد ادغام شده است.

(4)       در استاندارد حسابداری قبلی، دارایی نامشهود به یک دارایی غیرپولی و فاقد ماهیت عینی اطلاق می‌شد که حائز معیارهای زیر باشد:

الف .    به منظور استفاده در تولید یا عرضه کالاها یا خدمات ، اجاره به دیگران یا برای مقاصد اداری توسط واحد تجاری نگهداری ‌شود، و

ب   .    با قصد استفاده طی بیش از یک دوره مالی توسط واحد تجاری تحصیل شده باشد. در استاندارد جدید، هر دو معیار مزبور حذف شده است.

(5)       در استاندارد حسابداری قبلی، فرض شده بود که همه داراییهای نامشهود، عمر مفید معین دارند. ضمناً یک فرض قابل رد وجود داشت مبنی‌بر اینکه عمر مفید دارایی نامشهود از زمان بهره‌برداری از آن، از بیست سال تجاوز نمی‌کند. در استاندارد جدید این فرض قابل ‌رد حذف شده است، ضمن‌اینکه داراییهای نامشهود به دو گروه با عمر مفید معین و عمر مفید نامعین طبقه‌بندی شده است. داراییهای نامشهود با عمر مفید نامعین مستهلک نمی‌شود.

برگه‌ها: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

هدف در استاندارد شماره 16

1.    یک واحد تجاری ممکن است معاملاتی به ارز انجام دهد یا دارای عملیات خارجی باشد. علاوه بر این، یک واحد تجاری ممکن است صورتهای مالی خود را به ارز ارائه کند. هدف این استاندارد، تجویز چگونگی انعکاس معاملات ارزی و عملیات خارجی در صورتهای مالی یک واحد تجاری و همچنین نحوه تسعیر صورتهای مالی به واحد پول گزارشگری است.

2.         موضوعات اصلی استاندارد این است که از چه نرخی برای تسعیر استفاده شود و آثار تغییر در نرخ ارز، چگونه در صورتهای مالی گزارش شود.

دامنه کاربرد در استاندارد شماره 16

3.         الزامات این استاندارد باید در موارد زیر بکار گرفته شود:

الف .    حسابداری معاملات و مانده حسابهای ارزی،

ب   .    تسعیر نتایج عملکرد و وضعیت مالی عملیات خارجی که از طریق تلفیق یا روش ارزش ویژه در صورتهای مالی واحد تجاری منظور می‌شود، و

ج    .    تسعیر نتایج عملکرد و وضعیت مالی واحد تجاری به واحد پول گزارشگری.

4.         این استاندارد برای حسابداری عملیات مصون‌سازی اقلام ارزی (شامل مصون‌سازی خالص سرمایه‌گذاری در عملیات خارجی) که با هدف کاهش یا جبران ریسک ناشی از تغییر نرخ ارز انجام می‌گیرد، کاربرد ندارد.

5.         این استاندارد برای ارائه صورتهای مالی یک واحد تجاری به ارز نیز کاربرد دارد و الزامات مربوط برای انطباق این صورتهای مالی با استانداردهای حسابداری را تعیین می‌نماید.

6.         نحوه‌ ارائه‌ جریانهای‌ نقدی‌ ناشی از معاملات‌ ارزی‌ و تسعیر جریانهای‌ نقدی‌ عملیات‌ خارجی‌ در صورت‌ جریان‌ وجوه‌ نقد در این‌ استاندارد مطرح‌ نمی‌شود (به‌ استاندارد حسابداری 2 صورت‌ جریانهای نقدی (تجدیدنظر شده 1397) مراجعه‌ شود).

تعاریف در استاندارد شماره 16

7.         اصطلاحات ذیل در این استاندارد با معانی مشخص زیر بکار رفته است:

ارز عبارت است از هر واحد پولی، به غیر از واحد پول عملیاتی واحد تجاری.

         ارزش منصفانه قیمتی است که بابت فروش یک دارایی یا انتقال یک بدهی در معامله‌ای نظام‌مند بین فعالان بازار، در تاریخ اندازه‌گیری قابل دریافت یا قابل پرداخت خواهد بود.

اقلام پولی عبارت است از واحدهای پول نگهداری‌شده و داراییها و بدهیهایی که قرار است به تعداد ثابت یا تعداد قابل تعیینی از واحد پول دریافت یا پرداخت شود.

تسعیر فرآیندی است که از طریق آن، اطلاعات مالی مبتنی‌بر ارز، برحسب واحد پول گزارشگری بیان شود. واژه تسعیر، گزارش معاملات منفرد ارزی بر حسب واحد پول گزارشگری و همچنین برگردان یک مجموعه کامل صورتهای مالی تهیه‌شده بر حسب ارز به واحد پول گزارشگری را در برمی‌گیرد.

تفاوت تسعیر عبارت است از تفاوت ناشی از تسعیر تعداد معینی از یک واحد پول به واحد پول دیگر با نرخهای متفاوت.

خالص سرمایه‌گذاری در یک عملیات خارجی عبارت است از میزان منافع واحد تجاری گزارشگر در خالص داراییهای عملیات خارجی.

عملیات خارجی یک واحد تجاری است که واحد تجاری فرعی، واحد تجاری وابسته، مشارکت یا شعبه واحد گزارشگر است و فعالیتهای آن در کشوری متفاوت از محل فعالیت واحد گزارشگر یا بر حسب واحد پولی متفاوت از واحد پول واحد گزارشگر انجام می‌شود.

گروه عبارت است از واحد تجاری اصلی و واحدهای تجاری فرعی آن.

واحد پول عملیاتی عبارت است از واحد پول محیط اقتصادی اصلی که واحد تجاری در آن فعالیت می‌کند.

واحد پول گزارشگری عبارت است از واحد پولی که صورتهای مالی بر اساس آن ارائه می‌شود.

تشریح تعاریف

واحد پول عملیاتی

8.         محیط اقتصادی اصلی محل فعالیت واحد تجاری، به طور معمول محیطی است که بخش عمده وجه نقد واحد تجاری در آن ایجاد و مصرف می‌شود. برای تعیین واحد پول عملیاتی، واحد تجاری عوامل زیر را مد نظر قرار می‌دهد:

الف .    واحد پولی که قیمت فروش کالاها و خدمات عمدتاً با آن تعیین و تسویه می‌شود و رقابت و مقررات موجود در محل فعالیت، قیمت فروش کالا و خدمات را تعیین می‌کند.

ب   .    واحد پولی که بخش عمده مواد، دستمزد، و سایر مخارج تأمین کالاها و خدمات با آن تعیین و تسویه می‌شود.

9.         همچنین عوامل زیر ممکن است شواهدی برای تعیین واحد پول عملیاتی واحد تجاری فراهم کند:

الف .    واحد پولی که وجوه حاصل از فعالیتهای تأمین مالی (یعنی انتشار ابزارهای بدهی و ابزارهای مالکانه) بر حسب آن تحصیل می‌شود.

ب   .    واحد پولی که دریافتهای حاصل از فعالیتهای عملیاتی، به‌طور معمول بر اساس آن نگهداری می‌شود.

برگه‌ها: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10